Posts

శ్రీ రుద్రదేవతా రూపం - శ్రీ రుద్ర పంచముఖ ధ్యాన శ్లోకాలు!

Image
శ్రీ రుద్రదేవతా రూపం - శ్రీ రుద్ర పంచముఖ ధ్యాన శ్లోకాలు! . రుద్రాభిషేకంలో పంచముఖ ధ్యానంలోని శ్లోకాలు న్యాసంలో ప్రస్తావించబడ్డాయి. తత్పురుష, అఘోర, సద్యోజాత, వామదేవ, ఈశానముఖ రూపాలలో ఉండే పరమేశ్వరుని ఐదు ధ్యాన శ్లోకాల రూపంలో బోధాయనులు రచించారు. ఈ మహాన్యాస వివేచనము రావణ ప్రోక్త న్యాస ప్రక్రియలోనిది. ఆ శ్లోకాలు, తాత్పర్యము క్రింద. దీనినే శివ పంచానన స్తోత్రం అని కూడా అంటారు.  తత్పురుష ముఖ ధ్యానమ్ సంవర్తాగ్ని తటిప్రదీప్త కనక - ప్రస్పర్ధితేజోమయం గంభీర ధ్వని మిశ్రితోగ్ర దహన - ప్రోద్భాసితామ్రాధరం అర్ధేందుద్యుతిలోలపింగలజటా  - భారప్రబద్ధోరగం వందే సిద్ధ సురాసురేంద్రనమితం - పూర్వం ముఖం శూలినః తాత్పర్యము: ప్రళయ కాలము నందలి అగ్ని తేజము తోనూ, మెరపుల తేజముతోను, బాగా కరిగిన బంగారు కాంతితోను పోటీ పదే తేజములే తన రూపముగా కలది, గంభీరధ్వనితో మిశ్రితము అగుతతో పాటు భయంకరమైన అగ్ని వలె ప్రకాశించు ఎర్రని పెదవి కలదియు, చంద్ర ఖండ కాంతితో చక చక మెరయు పింగళ వర్ణపు జడల గుంపును, దాని చుట్టూ గట్టిగా చుట్టిన సర్పములు కలదియు, సిద్ధులు, సురాసురుల చేత నమస్కరించబడుతున్న, శూలికి సంబంధిం...

దుష్ట మంధర !

Image
సుతుని రాజుని చేసెడి సూత్రమిదని దుష్ట మంధర మాటలు దూరచెవిని వరము నెపమున రాముని వనము జేర్చి దశరధుని చిన్న భార్య యె తల్లడిల్లె.! x

ఏటి ఒడ్డున...

Image
కోటి ఆలోచనలతో  ఏటి ఒడ్డున ఎక్కడనుంచి వస్తోంది?  ఎక్కడకి వెళుతోంది?  వెనక్కెందుకు ప్రవహించదు? దట్టమౌతున్న చీకట్లలో  అన్వేషణ పూర్తవకుండానే  నిష్క్రమణ సెలయేరు ఇంకా  ప్రవహిస్తునే ఉంది!

దేవులపల్లి కృష్ణ శాస్త్రి గారి శబరి....బాపు చిత్రం. .

Image
దేవులపల్లి కృష్ణ శాస్త్రి గారి శబరి....బాపు చిత్రం. . భగవంతుని కృప కోసం ఆర్తితో అర్థించే భక్తురాలి విన్నపంలో జాలి ఉంది. అందులో కవి హృదయ నివేదన దాగుంది. అలాగే రామాయణ కావ్య గొప్పతనం అతి సులభంగా చెప్పిన ఈ పాట చూస్తే మనసు కరుణ ప్రాయంగా మారుతుంది. ఏమి రామ కథ శబరీ, శబరీ ఏదీ మరియొక సారీ ఏమి రామ కథ – రామ కథా సుధ ఎంత తీయనిదీ శబరీ – శబరీ || ఏమి రామ కథ || భక్త శబరి చిత్రంలో ఈ పాటలో రెండు దృశ్యాల చిత్రీకరణ దాగి ఉంది. శబరి రాముడికి ఎంగిలి చేసిన పళ్ళని సమర్పిస్తే – “అవి ఎంతో తీయగా ఉన్నాయి, ఏదీ మరియొక సారీ ” అంటూ అవి తినే రాముడు కనిపిస్తాడు. రామ దర్శనం కోసం ఎదురు తెన్నులు చూసిన శబరి ఆనందం కనిపిస్తుంది. ఇది ఒక చిత్రం. రెండోది. రామా కథా మృతం – ఎన్ని సార్లు తాగినా దాహం తీరదు. ఇంకా ఆ సుధని సేవించాలానే మనసు ఉవ్విళ్ళూరుతుంది. ఇలా రెండు దృశ్యాల్ని నాలుగు వాక్యాల్లో కమనీయం గా చుట్ట గలిగిన ప్రతిభ ఈ పాటలో కనిపిస్తుంది. సంపూర్ణ రామాయణం సినిమాలో “అదిగో రామయ్యా – ఆ అడుగులు నా తండ్రివి..” పాటలో రాముడి రాక కోసం పరితపించే శబరి ఆత్రుతని ఎంతో కమనీయంగా రాసారు. ఊరికే కొలను నీరు ఉలికి ఉలికి పడుతోంది. ఓరగా నెమలి పింఛమ...

పుట్టింటికి పురిటి కొచ్చింది పిల్ల. ఆమె వైభోగాన్ని చూడండి:

Image
పుట్టింటికి పురిటి కొచ్చింది పిల్ల. ఆమె వైభోగాన్ని చూడండి: . (దామెర్ల రామారావు గారి చిత్రం.) "ఎవరాడబడుచమ్మ - ఎవరాడబడుచు? యేరు దాటొచ్చింది ఎవరాడబడుచు? కుచ్చులా పల్లకిని కూర్చున్నదీ - లోన అచ్చంగ రాణిలా అమరున్నదీ! పరుపు బాలీసుపై ఒరిగున్నదీ! అన్నలైతే పసిడి అందెలిస్తారు తమ్ములైతే వేలు సొమ్ములిస్తారు పెట్టి పోసేవారు పుట్టింటివారు పుట్టింటికే తానూ పురిటి కొచ్చింది! లక్ష్మి[పురిటికొచ్చిన పిల్ల]: అందుకు కాదమ్మోయ్ నేను వస్తా! సుబ్బమ్మ: అదెంత సేపమ్మోయి పిల్లా! మరదళ్ళు అడుగులకు మడుగు లొత్తేరు వదినల్లు కనుసన్న నొదిగి మెదిలేరు గౌరవానికి గాని ఘనతకు గాని తన పుట్టింటిలో తాను దొరసాని! అబ్బాయి తాతయ్య అంక మెక్కెను అమ్మాయి అమ్మమ్మ చంక నెక్కెను తన పుట్టింటిలో తాను దొరసాని మగనింటిలో ఉంటె మగువ యువరాణి! [దేవులపల్లి కృష్ణ శాస్త్రిగారి 'ఏడాది పొడుగునా' అనే రూపకము లోని కొంతభాగం]

ఎంకి ... నాయుడుబావ... మధ్యలో ... సుబ్బారావు....అప్పరాయుడు.!

Image
ఎంకి ... నాయుడుబావ... మధ్యలో ... సుబ్బారావు....అప్పరాయుడు.! . “సుబ్బారావుగారు ఆంధ్రజాతికి సహజములై –  శ్రావ్యములై – సొంపు నింపుగల మృదుమధురగేయములలో  అందునను నేడు వాడుకలో – వ్యవహారములోనున్న జీవద్భాషలో  ఎంకి – నాయుడుబావల దాంపత్య పూతములును భావోన్నతములును ముగ్ధముగ్ధములును అగు ప్రణయగాధలను గానము సేయుచున్నారు… ” . ఈ పాటలన్నచో పండిత పామర సాధారణముగా నెల్లవారికిని  యే మాత్రపు భావనాశక్తి యున్నను, అందుకొనుటకు, ఆనందించి తవిసి తరింప చేయుటకును వీలైనట్టివి. నిక్కమగు ప్రేమను, దాంపత్యభావమును,  ధర్మపరతమును, యెట్టి యాదర్శములను కలిగి యుండునోయను విషయమును ఈ పాటలంత తేట తెల్లముగా … సాధారణ జనమున కంతటికిని తెల్పగల గేయములివి”. అంటే, అంతటి ప్రేమను, ధర్మము, దర్శనము రంగరింపయిన ప్రేమను, సామాన్యుడి అనుభవపరంగా పలికి, అతనితో పలికించి, అతని నోట పలికేలా చెయ్యగలిగిన మాధుర్యం, దివ్యశక్తి యీ పాటలకున్నయ్,  . సుబ్బారావుగారు చెప్తారు:  “పాటలు అప్రయత్నంగా వచ్చేటట్లు ప్రసాదించిన యెంకికి కృతజ్ఞుడనా? ప్రోత్సాహము చేసి వీపు తట్టిన అధికార్లవారికా?  50 కవిత్వక...

హిందువుల వైవాహిక శుభకార్యాల్లొ “అగ్ని” ని సాక్షిగా ఎందుకు పెడతారు?. .

Image
హిందువుల వైవాహిక శుభకార్యాల్లొ “అగ్ని” ని సాక్షిగా ఎందుకు పెడతారు?. . హిందువుల వైవాహిక శుభకార్యాల్లొ “అగ్ని” ని సాక్షిగా ఎందుకు పెడతారు అన్నది చాలా మంది దంపతులకు తెలీదు.  మన సంస్కృతీ, సంప్రదాయాల్లో అగ్నిని పవిత్రంగా చూడడం ఆచారం.  . పూజలు, యజ్ఞయాగాదులు అగ్ని లేకుండా జరగవు. . అగ్ని సాక్షిగా లేకపోతే ఆ వివాహం ధర్మసమ్మతం కాదంటారు. .  పెళ్ళీ డు వచ్చిన ఆడపిల్లలు చక్కగా చూడముచ్చటగా ఉంటారు.  . వివాహానికి యోగ్యమైన అమ్మాయిని చంద్రసాక్షిగా గంధర్వుడూ, గంధర్వసాక్షిగా అగ్ని ఆమెను రక్షించగా అగ్నిసాక్షిగా వరుడు గ్రహిస్తాడు. . అందుకని “అగ్నిసాక్షిగా పెళ్లి ” అనే మాట వచ్చింది. . వేదాలలోని ప్రధమ శబ్దం అగ్ని, ఆ అగ్నిని ఋషులు గుర్తించి అగ్రస్వరూపునిగా కీర్తించారు. “దారాధీన స్తథా స్వర్గః పిత్రూణా మా త్మన స్సహ “ . అని పెద్దలంటారు. తన పితృలందరికీ స్వర్గం లభించాలంటే, ముందుకాలంలో తానూ తరించాలంటే అది సాధ్యమయ్యేది, భార్య కనబోయే సంతానం ద్వారా కదా!  అలాంటి స్వర్గానికి తీసుకుపోగల అవకాశం బార్య ద్వారా లభిస్తుంటే ఆమెను గౌరవించాలి కదా!