పలుకు తేనియలు

"అల్లసాని వాని అల్లిక జిగిబిగి" ! . "అల్లసాని వాని అల్లిక జిగిబిగి" పేరు గాంచింది. అల్లిక అంటే పద్యమల్లటమే. జిగి అంటే తళుకు. బిగి అంటే బిగువు. మృధుమధురమైన పదప్రయోగం, వ్యర్థ పదాలు లేని దృఢమైన పదబంధం - ఇదే అల్లిక జిగిబిగి. ఉలుకు పలుకు లేని రాతి ప్రతిమల రమణీమణుల ప్రబంధ నాయికా ప్రపంచంలో మాట పాట నేర్చిన వలపుల వయ్యారి వరూధిని. అవయవాలే తప్ప ఆత్మలు లేని కావ్య నాయికా లోకంలో ఇష్టాలు, కోరికలు, కోపాలు, తాపాలు, ప్రణయాలు, విహారాల అనుభూతులు విరబూసిన విరి మంజరి సజీవ సుందరి వరూధిని. ఆమె ప్రవహించే ఒక యౌవన ఝరి, దహించే ఒక ప్రణయ జ్వాల, మిరుమిట్లు కొలిపే ఒక సౌందర్య హేల, ఒక విరహ రాగం, ఒక వంచిత గీతం, ఒక విషాద గానం. ఆంధ్ర కవితా పితా మహుడు అల్లసాని అంతరంగంలో వికసించిన ఒక అపురూప భావనా మల్లిక. తెలుగు పంచ మహా కావ్యాలలో ప్రథమ ప్రబంధం మను చరిత్ర. మార్కండ ేయ పురాణంలోని ఒక చిన్న కథను తీసికొని తన అద్భుత కవితా ప్రావీణ్యంతో ఒక రసవత్కావ్యం సృష్టించి తెలుగు కవిత్వ ప్రేమికులకు వెల లేని మధురాతి మధురమైన కానుకనిచ్చాడు పెద్దన. ఒక వరణా తరంగిణిని, ఒక అరుణాస్పద పురాన్ని, ఒక ప్రవరుని ఒక వరూధినిని, ఒక...

ఉపమా విశ్వనాథస్య! - విశ్వనాథ ఉపమానాలు ప్రత్యేకంగా ఉంటాయి. ఇంతకుముందు ఎక్కడా మనకు కనిపించవు. తర్వాత కనిపించడం లేదు. కారణమేమంటే విశ్వనాథ చూపు వేరు. - ఆమె మంచముపై పరున్న గోధుమవన్నె త్రాచువలెనున్నది. - ఒంటినిండ మసి పూసికొనిన దొంగవలె సంజ చీకటి తొంగి చూచినది. - జొన్న చేనిలో మంచెయే గాని సౌధము. - ఆమె వదనము పావురాయి పొట్టవలె మృదువుగా తళతళలాడుచున్నది. - ఆమె కంకె విడిచి మురువు వొలుకు పంటచేను. - ఆ సువాసనల చేత దీపం ఆరిపోవునేమోనని భయపడితిని. - ఇంద్ర ధనుసు ముక్క పులి తోకలా ఆకాశంలో కనిపిస్తోంది. - శరదృతువులో కొంగలబారు ఎగురుతుంటే, ఆకాశమనే పాముల చిన్నదాని మెడలోని నత్తగుల్లల పేరులా వుంది. - గుమ్మడి పువ్వులో కులికే మంచు బిందువు, తట్టలో కూర్చుండబెట్టిన నవవధువులా తోచింది. - గుండెలపై బోర్లించి పెట్టిన పుస్తకము వలె పసివాడు పడుకున్నాడు.

🙏🙏🙏🙏🙏🙏🙏దేవీ స్తుతి.🙏🙏🙏🙏🙏🙏🙏 👉ఋగ్వేదంలోనూ, దేవీ భాగవతంలోనూ, బ్రహ్మ వైవర్త పురాణంలోనూ, పద్మ పురాణంలోనూ సరస్వతి గురించి వివిధ గాధలున్నాయి. సరస్వతి ఆద్యంత రహిత శక్తి స్వరూపిణి అని వివిధ స్తోత్రాలలో స్తుతిస్తారు. వాక్, బుద్ధి, వివేకం, విద్య, కళలు, విజ్ఞానం - వీటన్నింటికీ అధిదేవతగా సరస్వతిని పూజిస్తారు. ఈ అమ్మవారు అధికంగా హంసవాహినిగా, వీణాపాణిగా, పుస్తకం మాలా ధారిణిగా చిత్రింపబడుతుంది.  సరస్వతి ధరించే వీణ పేరు"కచ్ఛపి" సరస్వతి వర్ణనలలో తెలుపు రంగుకు చెందిన వస్తువుల ప్రాముఖ్యం అధికం. పోతనగారి తెలుగు భాగవతం ప్రధమ స్కందం లో 8 వ పద్యం ఇది. "శారద నీరదేందు ఘనసార పటీర మరాళ మల్లికా  హార తుషార ఫేన రజతాచల కాశఫణీశ కుంద మం దార సుధా పయోధి సిత తామర సామర వాహినీ శుభా కారత నొప్పు నిన్ను మది గానగ నెన్నడుగల్గు భారతీ " బమ్మెర పోతన తన సరస్వతీ స్తుతిలో తెల్ల వస్తువుల పెద్ద జాబితానే ఉట్టంకించారు. సరస్వతీ మాత దర్శనం పోతనకింకా కాలేదు. ఆ దర్శనంకోసం వేయి కళ్ళతో ఎదురు చూస్తూ ఆ మాతృ మూర్తి రూపాన్ని ఊహించుకుంటున్నాడు. అందరూ అనుకునే మాట సరస్వతి తెలుపు రం...

వావివరుస ! వావి- ప్రాసకోసం ఏర్పడిన అర్థరహిత పదం కాదు. వావి అంటే చుట్టరికం. వావివరుస అంటే చుట్టరికపు వరుస. కన్నడలో కూడా వావి- అన్న పదం బంధుత్వము అన్న అర్థంలో వాడుతారు. మహాభారతంలో ఊర్వశి అర్జునినితో నేను నీకు తల్లి వరుస ఎలా అవుతాను అని అడుగుతూ ఇలా అంటుంది: - నీకు నేనాటి తల్లిని నిజము సేపుము యమరలోకంబు వేశ్యలమైన మాకు నిట్టి తగవులు నడవ వహీనబాహు ఇచ్చట వావులు వెదకజనదు (నన్నయ అరణ్యపర్వం 1. 362) 

🚩🚩🚩🚩🚩🚩🚩🚩 🌷 దసరా పాట🌷 దసరా వచ్చేసింది కదండి. నా చిన్నతనంలో దసరా రోజుల్లో అక్కడక్కడా వినిపించేది ఈ దసరా పాట. దసరా వచ్చిందంటే ప్రతీ గ్రామంలోనూ గురువులూ వారివెంట పిల్లలూ ఊరంతా తిరుగుతూ పాడుకునే ఈ మన పాట ఆనాటివారికి గుర్తుకు రావలసినదే... ఇదే ఆ దసరా పాట పల్లవి- 1⃣ ఏదయా మీదయ మామీద లేదు! ఇంతసేపుంచుట ఇది మీకు తగదు! దసరాకు వస్తిమని విసవిసల బడక! చేతిలో లేదనక ఇవ్వలేమనక ! ఇప్పుడు లేదనక అప్పివ్వరనక! రేపురా మాపురా మళ్ళి రమ్మనక! శీఘ్రముగ నివ్వరే శ్రీమంతులారా! జయీభవ విజయీభవా దిగ్విజయీభవా!! 2⃣ పావలా బేడైతె పట్టేది లేదు! అర్థరూపాయైతె అంటేది లేదు! ముప్పావలైతేను ముట్టేది లేదు! రూపాయి ఐతేను చెల్లుబడి కాదు! హెచ్చు రూపాయైతె పుచ్చుకొంటాము! జయీభవ విజయీభవా దిగ్విజయీభవా!! 3⃣ అయ్యవారికి చాలు ఐదు వరహాలు! పిల్లవాళ్ళకు చాలు పప్పు బెల్లాలు! మా పప్పు బెల్లాలు మాకు దయచేసి! శీఘ్రముగ బంపరే శ్రీమంతులారా! జయీభవ విజయీభవా దిగ్విజయీభవా!! * దసరా పండుగను గిలకల పండగంటారు చక్కగా కొత్త దుస్తులు ధరించి వెదురుతో చేసిన విల్లం బులు, ఎక్కుబ...

వేములవాడ భీమకవిశాపం ! . సన్మానికి పిలిచి తనెక్కి వెళ్ళిన గుర్రాన్ని కూడా లాగేసుకున్న పోతరాజును కసి తీరా తిట్టి శపించిన వేములవాడ భీమకవి. బహుశః మనకున్న తొలి చిత్రకవి శాపానుగ్రహ సమర్థుడై కవిరాక్షసుడిగాపేరు తెచ్చుకున్న వేములవాడ భీమకవి. ఇతను నన్నయ కాలానికి కొంచెం ముందు వాడై ఉండొచ్చు. ఇతని ఒక పద్యం .  హయమది సీత; పోతవసుధాధిపు డారయ రావణుండు; ని శ్చయముగ నేను రాఘవుడ; సహ్యజ వారిధి; మారు డంజనా ప్రియతనయుండు; లచ్చన విభీషణు; డా గుడిమెట్ట లంక; నా జయమును పోతరక్కసుని చావును ఏడవ నాడు చూడుడీ! .  తనకు సన్మానం చెయ్యకపోగా మనకు తెలీదు గాని అంతటి కోపం లోనూ చాలా చక్కటి పద్యం చెప్పి మరీ తిట్టేడు కవిరాక్షసుడు.  . ఈ పద్యం “హ” తో మొదలు పెట్టి తిట్టటం వల్ల అతను “హతు”డయ్యాడని కొందరు ఛందోవిశేషజ్ఞులు వివరిస్తారు.

🍀విధిరాతను తప్పించలేరు🍀 దేవతల రాజైన ఇంద్రుడు ఓసారి కాశీ నగరంలో ఒక సమావేశం ఏర్పాటు చేశాడు. భూలోకంలోని రాజులు, ఋషులు, మామూలు ప్రజలు, జంతువులు, పక్షులు, కీటకాలు- అందరినీ ఆ సమావేశానికి ఆహ్వానించాడు. "అక్కడ ప్రతి ప్రాణీ తమ కష్టాల్ని నేరుగా దేవతలకు విన్నవించుకోవచ్చు" అని ప్రకటించాడు. దాంతో చాలా మంది ఎక్కడెక్కడినుండో చేరుకున్నారక్కడికి. వరసగా అందరూ సభ లోకి వెళ్తున్నారు.  ఆ సభ వాకిలి మీద ఒక చిలుక వాలి ఉంది. ప్రతి ఒక్కరినీ మర్యాదగా పలకరిస్తున్నది అది. అందరూ దాన్ని చూసి ముచ్చట పడుతూ లోనికి పోతున్నారు.  ఇంద్రుడి పిలుపును అందుకొని యమ- ధర్మరాజు కూడా వచ్చాడు, ఆ సభకు. యముడిని కూడా మర్యాదగా లోనికి ఆహ్వానించింది చిలుక. యముడు మృత్యువుకు అధిపతి: ఏ ప్రాణి ఎప్పుడు, ఎక్కడ చచ్చిపోతుందో ఆయనకు తెలుసు. అట్లాంటి యముడు సభలోకి పోతూ-పోతూ, వెనక్కి తిరిగి మరీ ఆ చిలుక కేసి చూశాడు. పూర్తిగా లోనికి పోబోతూ మళ్ళీ ఓసారి ఆగి, చిలుక వైపుకు తిరిగి చూసి- నవ్వాడు కూడా! అప్పటివరకూ సంతోషంగానే ఉన్న చిలుకకు ఇప్పుడు దిగులు మొదలైంది- "ఎందుకు, ఈ యముడు నన్ను చూసి ఎందుకు నవ్వాడు?" అని బెంగ మొద...