Monday, February 27, 2017

కనుపర్తి అబ్బయామాత్యుడు!

కనుపర్తి అబ్బయామాత్యుడు!

.

కనుపర్తి అబ్బయామాత్యుడు 18వ శతాబ్దపు ప్రబంధకవి. ఇతడు గుంటూరు జిల్లా కనుపర్రు గ్రామంలో నివసించాడు. ఆరువేల నియోగి బ్రాహ్మణుడు. కౌండిన్య గోత్రుడు. ఇతని తండ్రి రాయన మంత్రి. తల్లి నరసమాంబ. ఇతని తాత ముత్తాతలు కొండవీటి ప్రభువుల వద్ద మంత్రులుగా పనిచేశారు. కానీ ఇతని కాలం వచ్చేసరికి కొండవీటి సామ్రాజ్యాన్ని తురుష్కులు ఆక్రమించుకున్నారు. ఇతనికి మంగళగిరి నరసింహస్వామి ఇష్టదైవము. ఇతడు రచించిన రెండు ప్రబంధాలను మంగళగిరి నృసింహస్వామికే అంకితమిచ్చాడు. ఈ కవికి సాహిత్యంలోనే కాక సంగీతము, జ్యోతిషము, సాముద్రికము, వైద్యములలో ప్రావీణ్యం వుంది

.

తడు వ్రాసిన రెండు ప్రబంధాలు మాత్రం లభిస్తున్నాయి. మొదటిది అనిరుద్ధ చరిత్రము. దీనిని బాల్యంలో వ్రాశాడు. రెండవ కావ్యము కవిరాజ మనోరంజనము[. దీనికే పురూరవశ్చరిత్రము అనే మరొక పేరు ఉంది. మొదటి కావ్యంతో పోల్చితే కవిరాజమనోరంజనము ప్రౌఢంగా, భావగర్భితంగా, అలంకార సహితంగా, ధారాశుద్ధి కలిగి ఉంది. ఇతని రచనలలో వీర, శృంగార రసాలను వర్ణించాడు. ఇతని శైలి మృదుపదగుంఫితమై, మిగుల ధారాళమై అలరారిస్తుంది. ఇతడు తన ప్రబంధాలలో జాతీయాలను విరివిగా వాడాడు. ఇతర ప్రబంధకవుల మాదిరిగనే ఇతడు తన రచనలలో పురము, జలక్రీడ, పుష్పాచయము, వేట, మన్మథవికారములు, శిశిరోపచారములు, ఋతువులు మొదలైన వర్ణనలు చేశాడు

.

కం. చదువులకు మేర యెయ్యది,

చదివిన మాత్రంబె చాలు సరసవచస్సం

పదఁ దానేర్చిన కొలఁదిని,

యదనఁ గవితఁ జెప్పి హరికి నర్పింపఁదగున్

కం. భగవంతుని సద్గుణములు,

పొగడు వివేకంబె తమకపూర్వైశ్వర్యం

బగుట నరస్తుతిసేయరు,

జగతిన్ సత్కవులు తుచ్ఛసంపదకొఱకై

మ. హరినామాంకితకావ్య మెట్టిదయిన న్నానందమై సజ్జనా

దరణీయంబగుఁ బుష్పమాలికలలో దారంబుచందంబునన్

నరనామాంకితమైన కావ్యము రసౌన్నత్యస్థమయ్యు న్నిరా

కరణంబై చను హీనజాతి పురుషుం గైకొన్న వేశ్యంబలెన్

చ. కృతులు నిజాంకితంబు లొనరించిన నిష్టధనంబులిచ్చి స

మ్మతిఁ బ్రభువులు కవీశ్వరుల మన్ననసేయుట కీర్తిఁగోరి ని

శ్చితమతి దేవతాస్తుతియె సేయు కవీంద్రులనాదరించి స

త్కృతి యొనరించు సత్ప్రభునికీర్తికిఁ గీర్తి ఘటింపకుండునే.

(అనిరుద్ధ చరిత్రము కావ్యములో అంకితపద్యాల నుండి)


"విరాజ మనోరంజనము".! (కనుపర్తి అబ్బయామాత్యుడు.)

"విరాజ మనోరంజనము".!
(కనుపర్తి అబ్బయామాత్యుడు.)
.
ఈ ప్రబంధములో శృంగారము స్థాయి రసము. తనకు వీలైన
ప్రతిసందర్భములో కవి శృంగారాన్ని చొప్పించాడు.
ఈ శృంగారము మొదట తారావిధుల సందర్భములోను,
పిమ్మట పార్వతీశంకరుల విషయములోను, తదుపరి
ఇలాకన్య బుధుల విషయములోను, అనంతరం ఊర్వశీ మిత్రావరణుల ఘట్టములోను, చివరగా నాయికా నాయకులైన ఊర్వశీ పురూరవుల సందర్భములోను పరిపూర్ణత నొందింది.
కవికి శృంగారం అంటే నల్లేరు మీద బండి నడక ఐనా కవి
మితం ఎరుగక పచ్చి శృంగారాన్ని వర్ణించాడు.
కవి ప్రథమ సమాగమాన్ని వర్ణించడంతో తనివి తీరక
గర్భధారణాన్ని, గర్భవతిని, గర్భవతి సంగమాన్ని,
బాలింతరాలితనమును, 'ప్రసవానంతర ద్వితీయ మాస సంగమాధిక సుఖము' ను కూడా వర్ణిస్తాడు. ఈ వర్ణనలు కొంత ఏవగింపును కలిగిస్తాయి.
మిగిలిన రసములు అక్కడక్కడ కనిపిస్తాయి..
.
ఈ కావ్యములో అబ్బనామాత్యుని శైలి మృదుపద గుంఫితమై, మిగుల ధారాళమై అలరారుతున్నది. ఈ గ్రంథంలో జాతీయాలను, లోకోక్తులను
విరివిగా వాడాడు.
.
కలుగదు కదా వివేకంబు కాముకులకు", "
.
వ్రతము చెడిన సుఖము దక్కగలదె",
.
"భార్యా రూపవతీ శతృః", "
.
ఉష్ణం ఉష్ణేన శీతలం" మొదలైనవి కొన్ని ఉదాహరణలు.
(వికీపీడియా నుండి సేకరణ )


Sunday, February 26, 2017

ఊర్వశీ, పురూరవులు కధ!

     (పురూరవువిడిచి ఊర్వశీఇంద్రలోకానికిఏగుట ..రవి వర్మ చిత్రం )

.

ఊర్వశీ, పురూరవులు కధ!

.

కవిరాజ మనోరంజనము అనే ప్రబంధాన్ని కనుపర్తి అబ్బయామాత్యుడు క్రీ.శ.1750 ప్రాంతాలలో రచించాడు. దీనికే పురూరవశ్చరిత్రము అనే మరొక పేరు ఉంది.

.

కథాసంగ్రహం[మార్చు]

పురూరవుని సభామందిరానికి నారదుడు విచ్చేసి కొంత వేదాంతాన్ని, రాజనీతిని బోధించి అమరావతికి వెడతాడు. అక్కడ ఇంద్రునితో భూలోక విశేషాలు తెలుపుతూ ప్రసంగవశాత్తూ పురూరవుని వృత్తాంతం కొంత ముచ్చటిస్తాడు. ఇంద్రుడు పురూరవుని పూర్వవృత్తాంతం కొంచెం వివరంగా చెప్పమని నారదుని వేడుకోగా అతడు ఈ విధంగా చెప్పసాగాడు. తారాచంద్రులకు బుధుడు జన్మిస్తాడు. బుధుడికి ఇలాకన్య యందు పురూరవుడు జన్మిస్తాడు. పురూరవుడు వశిష్ఠుడిచే విద్యాభ్యాసం గావించి యుక్తవయసు రాగానే పట్టాభిషిక్తుడౌతాడు. పిమ్మట దిగ్విజయయాత్ర గావిస్తాడు. నారదుడు పురూరవుని దిగ్విజయ యాత్రను వర్ణించి చెప్పినప్పుడు అది విన్న ఊర్వశికి పురూరవునిపై వాంఛ కలుగుతుంది. మిత్రావరుణులు చేస్తున్న తపస్సును భగ్నం చేయడానికి ఊర్వశిని ఇంద్రుడు భూలోకానికి పంపుతాడు. మిత్రావరుణల చేత శాపగ్రస్త అయి ఊర్వశి పురూరవుని కలుస్తుంది. తాను మక్కువతో పెంచిన జోడు తగళ్లను తస్కరులపరహరించకూడదు, పురూరవుడు తనకు నగ్నంగా కనిపించకూడదు అనే రెండు షరతులను విధించి ఈ షరతుల భంగం కలిగితే ఇంద్రలోకానికి వెళ్లిపోతానని చెబుతుంది. ఊర్వశి గర్భధారిణియై యాయువు అనే పుత్రుని కని తన షరతులకు లోబడి ఇంద్రలోకానికి వెళ్లిపోతుంది. పురూరవుడు ఊర్వశీ వియోగానికి ఓర్వజాలక గంధర్వులను ఆశ్రయిస్తాడు. వారు ఊర్వశీ రూపముకలిగిన అగ్నిస్థాలి అనే యువతిని పురూరవునకు ఇస్తారు. పురూరవుడు ఈ మోసాన్ని కనుగొని పురంధర ప్రముఖ దేవతలను ఆశ్రయించి తిరిగి ఊర్వశిని పొందుతాడు. నర, సురలోకాలకు యధేచ్ఛగా సంచరించేందుకు వరాలను పొందుతాడు. తరువాత ఊర్వశీపురూరవులకు శ్రుతాయువు, సత్యాయువు, జయుడు, విజయుడు అనే పుత్రులు కలిగారు. వీరుగాక నరణుల యందు హవ్యవాహనుడు అనే పుత్రుడు కలుగుతాడు.

ఈ కావ్యంలో ఈకథతో పాటుగా తారాశశాంక విజయము, ఇలాకన్యకథ, ఊర్వశి పూర్వవృత్తాంతము, కుమారవన వృత్తాంతము మొదలైన ఉపకథలున్నాయి.

.

(

కథ: ఉరి రచన: విశ్వనాథ సత్యనారాయణ..కాలం: 1950:

కథ: ఉరి

రచన: విశ్వనాథ సత్యనారాయణ..కాలం: 1950:

(కధ నచ్చిన కారణం.. వైదేహి శశిధర్)

కొంతమంది రచయితలని ఎంత విస్తృతంగా చదివినా, వారి రచనా శైలిని, సిగ్నేచర్ స్టైల్ని పట్టుకున్నామనుకునే లోపు ఏదో ఒక వినూత్న కోణంతో మనలను ఆశ్చర్యపరుస్తూ ఉంటారు. 

విశ్వనాధ అటువంటి రచయితలలో ఒకరు. వేయిపడగలు, పురాణవైరిగ్రంధమాల, హాహాహూహూ, విష్ణుశర్మ ఇంగ్లీషు చదువు వంటి రచనలు చదివిన తర్వాత సహజంగా విశ్వనాధ రచనా సరళి/ శైలి తాలూకు రూపు గురించి ఒక అంచనా ఏర్పడుతుంది. 

అయితే 1950వ సంవత్సరంలో ఆనందవాణి పత్రికలో మొదటిసారిగా ప్రచురితమైన ఉరి అనే వారి చిన్నకధను చదివినపుడు, ఆయనమీద పకడ్బందీగా ఏర్పరుచుకున్న అభిప్రాయాలన్నీ అసంపూర్ణమైన అంచనాలుగా అనిపిస్తాయి. రచయితలలో ఈ రకమైన వస్తువైవిధ్యత, అంతకన్నా కూడా శైలీరూప వైవిధ్యతతో ఒక రచనకు మరొక రచనకు మధ్య ఇంతటి వినూత్నతతో పాఠకులని అబ్బురపరచే లక్షణం అరుదు అనే చెప్పాలి.

ఉరి చాలా చిన్నకధ. ఎంత చిన్నదో అంత బలీయమైన కధ. చదువుతుంటే కళ్ళు చెమర్చి, గొంతు పెగలని అనుభవం కలిగించే ఇటువంటి కధలు అంత తరచుగా చూడం. ఈ కధంతా కధకుడు, ప్రధానపాత్ర అయిన ఒక ముద్దాయి స్వరంలో సాగుతుంది. ప్రధానపాత్ర స్వగతంగా కధ నడుపుతున్నప్పుడు, చాలాసార్లు రచయిత గొంతు, పాత్ర గొంతును డామినేట్ చేయడం సాధారణంగా చూస్తూ ఉంటాం. ఈ కధలో మనకు కేవలం ప్రొటాగనిస్ట్ మాత్రమే కనబడతాడు కానీ విశ్వనాధ ఎక్కడా కనబడరు. ఈ ప్రొటాగనిస్ట్ భయంకరమైన దారిద్ర్య పీడితుడు. దుర్భర దారిద్ర్యం నుంచి తన తల్లినీ, భార్యాబిడ్డల్నీ కాపాడుకోలేని నిస్సహాయుడు. ఒక గుంపుకు, పోలీసులకు మధ్య జరిగిన ఘర్షణలో తన ప్రమేయం లేకుండానే చిక్కుకుని అన్యాయంగా హత్యానేరం మోపబడి, ఉరిశిక్ష వేయబడినవాడు. ఉరిశిక్ష అమలుకు ముందు అతనిని మాట్లాడమని అనుమతి ఇచ్చినపుడు అతని స్వరంలో నిర్లిప్తంగా చెప్పిన కధ, ఈ కధ. కధకుడు నిర్లిప్తంగా చెప్పినా పాఠకుడు చదివిన ప్రతిసారీ చలించకుండా ఉండటం సాధ్యం కాదు. ముఖ్యంగా –

“నేను ఉద్యోగం చేయలేదు. కూలీనాలీ కుదరలేదు. మోసం చేయలేను. ఎక్కడో నాల్గు రాళ్ళు సంపాదిస్తే దాంతో బియ్యం కొనుక్కుందామంటే బియ్యం దొరకలేదు. అదివరకు నాల్గురోజులు ఇంటిల్లిపాదీ పస్తున్నాం. నేను, నా భార్య ఎలాగో అల్లాగ తమాయించుకున్నాం. పిల్లలు బక్కనరాలై కూర్చున్న చోటునుంచి లేవలేక, యేడ్చే శక్తి కూడా లేక బ్రతికి ఉన్న శవాలల్లే పడి ఉంటే చూడటం యెలాగా?”

అన్న లైన్ల దగ్గరికి వచ్చేసరికి ప్రతిసారీ కళ్ళు నీళ్ళతో నిండి, కంఠం దుఃఖంతో పూడుకు పోతుంది. గొప్పసాహిత్యం జీవితాన్ని, సమాజాన్ని ప్రతిబింబించాలని అందరూ అంటారు. ఇంత నిజాయితీగా, ఎటువంటి ఆరోపిత/ ఆపాదిత భావాలు లేకుండా జీవితాన్ని ప్రతిబింబించిన కధలు వేళ్ళ మీద లెక్క పెట్టవచ్చు.

ఈ కధ నాకు నచ్చటానికి ప్రధాన కారణం, ఈ కధ కేవలం ఒక సహజమైన, ఆర్ద్రమైన మానవీయ స్పందన లోంచి మాత్రమే రావటం. ఎక్కడా సందేశాలను ఇవ్వటం కానీ, ఇవ్వాలన్న తపన కానీ లేదు. సాహిత్యవస్తువుతో తాదాత్మ్యత, సానుభూతి లేకుండా ఇటువంటి కధలు రావు. నిజానికి సమాజంలో ఉన్న దుర్భరదారిద్ర్యాన్ని చూసి ఎంతగానో విశ్వనాధ చలించకపోతే ఇటువంటి కధ రాయలేరు.

ఈ కధ ఎత్తుగడే విశ్వనాధ సొత్తయిన సునిశిత తర్కంతో మొదలవుతుంది. “ఉరిశిక్ష వేసేముందు మాట్లాడమంటే అర్ధం ఉంది, శిక్ష వేశాక చెప్పుకోకపోయినా ఒకటే” అంటూనే, “మనుష్యుడై జన్మ ఎత్తిన తర్వాత మాట్లాడటంలో కొంత లౌకికమైన సంతోషం ఉంటుంది. అది మాయాపిహితులైన మానవులకు సహజ లక్షణం.” అంటారు. ఈ వాక్యం చాలా చక్కటి అబ్జర్వేషన్. మన అందరి అనుభవమే. అయినా ఇలా సిద్ధాంతీకరించకపోతే ప్రత్యక్షంగా మన దృష్టిలోకి రాని విషయం కూడా.

అలాగే మరో చోట ఆయన తర్కం చూడండి, “చంపడంలో ఇన్ని భేదాలేమిటి? రాయి తగిలితే చచ్చి తుపాకి గుండు తగిలితే బ్రతుకుతాడా? తుపాకి గుండు తగిలిచస్తే శిక్ష లేదూ! రాయి తగిలి చస్తే శిక్షా?”

ఈ కధలోని భాషలో కానీ, భావంలో కానీ విశ్వనాధ చూపిన సరళత మనల్ని ఆశ్చర్య పరస్తుంది. నిజానికి ఈ పాత్ర స్వభావానికి ఇటువంటి సరళమైన భాష ఔచిత్యాన్నిస్తుంది. రచయిత ఎంత పండితుడైనా భాషని పాత్రోచితంగా వాడుకోటంలోనే అతని ప్రతిభ తెలుస్తుంది.

ఎవరికీ పనికి రాకుండా విరిగి పడున్న కర్ర పుల్లల్ని వంట చెరకు కోసం ఏరుకుంటున్న ప్రొటాగనిస్ట్‌ని ఒకాయన కర్రతో కొట్టే సంఘటనలో భయంకరమైన దారిద్ర్యంతో పాటు, ప్రపంచంలో నిష్కారణంగా కరడు కట్టిన నిర్దయను చూస్తాం. ఈ కధలో ప్రతివాక్యమూ మనల్ని కదిలించి వెంటాడుతుందంటే అతిశయోక్తి లేదు.

అన్నిటికన్నా ఈ కధ ముగింపు వాక్యాలు మనల్ని నిర్ఘాంతులని చేస్తాయి. వేదనతో నింపుతాయి. “నాకు ఇంత ఉపకారం చేసిన మీరు వెయ్యేళ్ళు బ్రతకండి. బ్రతుకంతా తిండి లేక చచ్చిన నాకు రెండు నెలలు సుఖంగా తిండి పెట్టారు. మీకడుపులు చల్లగా ఉండాలి. కానీ నా ఇంటిది, పిల్లలు ఏమైనారో తెలియలేదు. నాకు ఒక్కటే చింతగా ఉంది. నా పిల్లలు కొంచెం పెద్దవాళ్ళు అయితే, ఎల్లాగో అల్లాగ పెద్దవాళ్ళు అయితే చివరి రోజుల్లో వాళ్లకు కూడా నాకు పట్టిన యోగం పడుతుందా అని. అదంతా మీ దయ. వాళ్ళని వెదికించి ఈ ఉపకారం చేయిస్తే మీ కడుపున పుట్తాను.”

ఇందులో వ్యంగ్యం ఏ మాత్రం లేదు. తనవారిని కూడా వెదికించి ఖైదులో ఉంచమని ప్రాదేయపడటంలో తన భార్యాబిడ్డలకి కనీసావసరమైన పూటభోజనం సమకూర్చాలన్న తపన, ఆరాటం, సమకూర్చలేని తన అశక్తత, ఉరిశిక్ష వేసినా అన్నం పెట్టిన అధికారుల పట్ల అమాయకమైన కృతజ్ఞత మాత్రమే ఉన్నాయి. ఎన్ని సంవత్సరాలు ఒక కుటుంబం మొత్తం పస్తులతో గడపకపోతే జైలుజీవితమే మెరుగనిపిస్తుంది? ఆ దుర్భర పరిస్థితిని ఎటువంటి మెలోడ్రామా లేకుండా విశ్వనాధ చిత్రించిన తీరు మనల్ని బలీయంగా వెంటాడుతుంది.

ఈ కధ నిస్సందేహంగా నేను చదివిన గొప్ప కధలలో ఒకటి. ఈ కధ చదివినప్పుడు నాకు నా అభిమాన కవి తిలక్ ‘ఆర్తగీతం’ గుర్తుకు వచ్చింది.

“నేడు నేను కన్నీరుగా కరిగిన గీతికను

సిగ్గుతో రెండుగా చీలిన వెదురు బొంగును

మంటలో అంతరాంతర దగ్ధమైన బూడిదను…”

పాఠకులు కూడా ఈ కధ చదివాక అలానే ఆర్ద్రమవుతారనే నా నమ్మకం.

రచయిత వైదేహి శశిధర్ గురించి: 

జన్మస్థలం గుంటూరు జిల్లా నరసరావుపేట. నివాసం న్యూ జెర్సీలో. వైద్యరంగంలో పనిచేస్తున్నారు. చాలా కవితలు ప్రచురించారు. ...

"ఏది సత్యం, ఏదసత్యం, !

"ఏది సత్యం, ఏదసత్యం, 


ఏది పుణ్యం, ఏది పాపం,

ఓ మహాత్మా, ఓ మహర్షీ". 

ఏది చీకటి ఏది వెలుగు

ఏది జీవితమేది మృత్యువు

ఏది పుణ్యం ఏది పాపం

ఏది నరకం ఏది స్వర్గం

ఏది సత్యం ఏదసత్యం

ఏదనిత్యం ఏది నిత్యం

ఏది ఏకం ఏదనేకం

ఏది కారణమేది కార్యం

ఏది తెలుపు ఏది నలుపు

ఏది గానం ఏది మౌనం

ఏది నాది ఏది నీది

ఏది నీతి ఏది నేతి

నిన్న స్వప్నం నేటి సత్యం

నేటి ఖేదం రేపు రాగం

ఒకే కాంతి ఒకే శాంతి

ఓ మహాత్మా..ఓ మహర్షీ 

.

శ్రీ శ్రీ వ్రాసిన ఈ కవిత వెనుక నేపధ్యం ఇది: 

1948 జనవరి 30 న అట, మహాకవి పోనగల్ పార్క్ లో 

కూర్చొని వేరుశనక్కాయలు తింటుంటే రేడియో లో అనౌన్స్ మెంట్ వచ్చిందట మహాత్ముడు ఇక లేడు అని. 

ఆ వేరుశనక్కాయలు కట్టిన పేపర్ మీద మహాకవి 

ఈ కవిత వ్రాశారు(ట). 

ఎప్పుడో, ఎక్కడో చదివిన జ్ఞాపకం.!

Saturday, February 25, 2017

అయ్యప్ప జననం!

అయ్యప్ప జననం!

.

మొదట ప్రపంచాన్ని దహిచేంతటి “హాలాహలం” వచ్చింది. దాన్ని శివుడు తన కంఠంలో దాచి అందరిని కాపాడతాడు. ఆ పిమ్మట దేవదానవులు మరల చిలుకుతుండగా సంపన్నమైన అనేక వస్తువులు, ఇంకా వరాలు తీర్చే కామధేనువు వస్తుంది. చివరికు "ధన్వంతరి" (విష్ణువు అంశ, దేవతల వైద్యుడు, ఆయుర్వేద దేవుడు) అమృతకలశాన్ని చేతబట్టుకొని అవతరిస్తాడు.

విష్ణువు మోహిని రూపంలో అమృతాన్ని దేవతలకు మాత్రమే పంచిపెడతాడు. విష్ణుమూర్తి మోహిని రూపంలో శివుని వద్దకు వచ్చి తను ఇచ్చిన మాటను పూర్తిచేశాను అని చెప్తాడు. శివుడు మోహిని యొక్క అందానికి ఆకర్షితుడై మోహినిని కవ్విస్తాడు. లోకకళ్యాణం కోసమే హరి-హర కలయిక. ఆ (హరిహరాద్వైత)కలయిక ఫలమే మన "అయ్యప్ప".

హరిహరసుతనే శరణమయ్యప్ప !!! హరిహరసుతనే శరణమయ్యప్ప !!! హరిహరసుతనే శరణమయ్యప్ప !!!

విజయ విలాసము (చేమకూర వేంకటకవి): (విశ్లేషణ.. శ్రీ Satyanarayana Piska గారు .)

విజయ విలాసము (చేమకూర వేంకటకవి):

(విశ్లేషణ.. శ్రీ Satyanarayana Piska గారు .)

.

కపటయతి రూపములో ద్వారకకు వచ్చిన తమ మేనత్తకుమారుడైన అర్జునునితో చెల్లెలు సుభద్ర వివాహమును జరిపించినాడు శ్రీకృష్ణుడు. అయితే, అగ్రజుడు బలరామునికి ఈ విషయం తెలియనీయకుండా జాగ్రత్త పడినాడు. నవ వధూవరులను ఇంద్రప్రస్థపురమునకు సాగనంపినాడు. రాజభటుల వలన తమ్ముని నిర్వాకం తెలుసుకున్న అన్నగారు హలాయుధుడు ఆగ్రహోదగ్రుడైనాడు. ఆయనను శాంతింపజేయుటకు శౌరి ప్రయత్నిస్తున్న సందర్భములోని ఒక పద్యం.

"ఆ పురమర్దనుం డయిన నాతని కడ్డము దాకి నిల్వగా

నోపడు, మత్స్యయంత్రము మహోద్ధతి నేసి స్వయంవరంబునన్

ద్రౌపదిఁ గైకొనన్ జెనకు రాజకుమారుల పా టెఱుంగమే?

మూపులు మూడగున్ రిపు చమూపులఁ గన్నపు డా కిరీటికిన్!"

అర్థములు: పురమర్దనుడు = త్రిపురములను దహించివేసిన పరమేశ్వరుడు; అడ్డము దాకి = ఎదిరించి; నిల్వగానోపడు = నిలబడలేడు; మహోద్ధతిన్ = మిక్కిలి పరాక్రమముతో; ఏసి = ఛేదించి; గైకొనన్ = చేపట్టినపుడు; చెనకు = ఎదిరించిన; పాటు = గతి; మూపులు = భుజములు; రిపుచమూపులన్ = శత్రుసేనాసమూహములను; కన్నపుడు = చూసినప్పుడు; కిరీటికిన్ = విజయునికి.

భావము: "అన్నయ్యా! శాంతించండి. మన అర్జునుడు సామాన్యుడు కాడు. పూర్వము త్రిపురములను కాల్చివేసిన ఫాలాక్షుడు సైతం అతనిని ఎదుర్కొని నిలబడలేడు. నాడు పాంచాలనగరములో ద్రౌపదీస్వయంవర సందర్భంగా పార్థుడు ఎంత లాఘవముతో మత్స్యయంత్రమును భేదించినాడో మనం చూసినాము కదా! ఆరోజున ద్రౌపదిని వెంటబెట్టుకు వెళ్తున్న కిరీటిని వారించుటకు యత్నించిన రాకుమారుల దుర్దశను మీరు మరచినారా?!..... శత్రుసేనలను తిలకించినప్పుడు విజయుని శౌర్యము మరింతగా విజృంభిస్తుంది సోదరా!" అంటున్నాడు మాధవుడు.

చేమకూరకవి చమత్కారముల పెన్నిధి. అందరికీ 2 భుజములే ఉంటాయి. కాని, ఫల్గుణునికి అరివీరులను ఎదుర్కొనేటప్పుడు మూపులు మూడౌతాయట! అనగా 3 భుజములు. అతని భుజబలం మరింత పెరుగుతుంది అని అర్థం. అసలే అతడు సవ్యసాచి. అనగా, 2 చేతులతో సమానవేగముతో బాణప్రయోగం చేయగల దిట్ట. దానికితోడు మరొక భుజశక్తి కూడా కలిస్తే, ఇంక అతడిని జయించుటకు ఎవరికి సాధ్యం?1..... అంతటి వీరశిఖామణి మన సోదరికి భర్తగా లభించినందుకు మనం సంతోషించాలని అన్నగారికి సూచిస్తున్నాడు గోవిందుడు!

వేంకటకవి తన శబ్దప్రయోగనైపుణిని మరోమారు ప్రదర్శించాడు, "మూపులు, చమూపులు" అంటూ!

మోహిని అందం - భస్మాసుర అంతం! .

మోహిని అందం - భస్మాసుర అంతం!

.

పూర్వం భస్మాసురుడు అనే రాక్షసుడు ఉండేవాడు. దేవతలతో ప్రతి యుద్దంలోను ఓటమి లేని వాడిగా, మరియు దేవతలను నాశనం చేయాలన్న దుర్బుద్ధితో శివుని కోసం కఠోర తపస్సు చేయసాగాడు. ఆ తపస్సుకు మెచ్చి పరమశివుడు ప్రత్యక్షమై “ఏమి వరం కావాలో కోరుకో” అంటే ప్రకృతికి విరుద్ధమైన కోరిక "అమరత్వం (మరణం లేకపోవటం)" ప్రసాదించమని కోరతాడు. దానికి శివుడు నిరాకరించగా భస్మాసురుడు - "నేను ఎవరి తలపై నా చేయి పెడతానో వాళ్ళు భస్మమైపోవాలి" అని వరం కోరతాడు. దానికి శివుడు అంగీకరిస్తాడు. భస్మాసురుడు ఆ వరమును పరీక్షించేందనని శివుని తలపైన తన చేయి వేయ ప్రయత్నించగా, శివుడు పారిపోవలసి వచ్చింది. భస్మాసురుడు వెంబడించాడు. శివున్ని కాపాడుటకై విష్ణుమూర్తి "మోహిని" అవతారం దాలుస్తాడు.

విష్ణుమూర్తి, మోహిని అవతారంలో, భస్మాసురుని ఎదుట నిలుస్తాడు. మోహిని యొక్క అందమును చూసి భస్మాసురుడు వ్యామొహంలో పడిపోతాడు. భస్మాసురుడు మోహినితో “నిన్ను పెళ్ళి చేసుకుంటాను” అనగా అప్పుడు మోహిని "నాకు నాట్యం అంటే చాలా ఇష్టం కావున నాలాగ నాట్యం చేసిన వారినే పెళ్ళాడుతాను" అని అంటుంది. భస్మాసురుడు ఆ పందెమును అంగీకరించి నృత్యం మొదలుపెడతాడు. అలా నృత్యం చేస్తూ మోహిని ఒక భంగిమలో తన చేయి తన తల పైన పెట్టుకుంటుంది. భస్మాసురుడు మోహిని యొక్క భంగిమను అనుకరించగా తన తలపైన తనే చేయి పెట్టుకుంటాడు. శివుని వరప్రభావము వలన భస్మాసురుడు భస్మమైపోతాడు. దేవతలు ఆనందిస్తారు!

.

చెట్టు వెనకనక్కిన సాంబశివుడు.

(రవి వర్మ మోహిని భస్మాసుర చిత్రం.)


Thursday, February 23, 2017

"శ్రీ కాళహస్తీశ్వర దండకం"

"శ్రీ కాళహస్తీశ్వర దండకం"

 (చిత్రం:కాళహస్తి మహాత్మ్యం)(1954)

.

జయ జయ మహాదేవ శంభో హరా శంకరా!

సత్య శివ సుందరా! నిత్య గంగాధరా! 

బ్రహ్మ విష్ణుల్ సురల్ తాపసుల్ నిన్ను వర్ణించలేరన్న

నేనెంత వాడన్, దయాసాగరా! 

భీకరారణ్య మధ్యంబునన్ బోయనై పుట్టి, 

పశుపక్షి సంతానముల్ కూల్చి భక్షించు పాపాత్ముడన్,

దివ్య జప హోమ తప మంత్ర కృషిలేని జ్వాలాంధుడన్, 

దేవుడే లేడులేడంచు దూషించు దుష్టాత్ముడన్, 

.

విశ్వరూపా! మహామేరుచాపా! 

జగత్సృష్టి సంరక్ష సంహార కార్యత్కలాపా!

మహిన్ పంచభూతాత్మవీవే కదా, దేవదేవా! శివా! 

పృధ్వి జల వాయు రాకాశ తేజో విలాసా! మహేశా! ప్రభో! 

.













రంగు బంగారు గంగా తరంగాల రాజిల్లు కాశీపురాధీశ విశ్వేశ్వరా!

.






నీలి మేఘాల కేళీ వినోదాలలో దేలు శ్రీశైల మల్లేశ్వరా!

.


కోటి నదులందు సుస్నానముల్ చేయు ఫలమిచ్చు క్షేత్రాన వసియించు శ్రీరామలింగేశ్వరా!

.


నిత్య గోదావరీ నృత్య సంగీత నీరాజనాలందు ద్రాక్షారమావాస భీమేశ్వరా!

.


దివ్య ఫల పుష్ప సందోహ బృందార్చితానంద 

భూలోక కైలాస శైలాన వసియించు

శ్రీకాళహస్తీశ్వరా దేవదేవా నమస్తే నమస్తే నమస్తే నమః

అమ్మాయిని చూస్తే !

అమ్మాయిని చూస్తే !

.

ఆ అమ్మాయి కళ్ళకి కాటుక లేదు,

పెదాలకు లిప్ స్టిక్ వేసుకోలేదు,

బొట్టుబిళ్ళలు ఏమి ఉపయొగించకుండా చక్కగా కుంకుమబొట్టు పెట్టుకుని 

ఎరుపు ,ఆకుపచ్చ గల పంజాబి డ్రెస్ లో ఉంది ఆ అమ్మాయి..

అమ్మాయిలకి నిజమైన అందం ఈ అలంకరణల వల్ల ఏదీ రాదనుకుంట....!!!

.

ఏ బుద్ధిలేనివాడు చెప్పాడు దేవకన్యలు కేవలం స్వర్గంలోనే ఉంటారని? 

వాడేవడో ఈ అమ్మాయిని చూస్తే ఖచ్చితంగా ఆ అభిప్రాయం మార్చేసుకుంటాడు

అని అనిపించింది.

ఎందుకో అమ్మాయిని చూస్తే " శ్రీహర్ష నైషదం " లోని దమయంతి 

మళ్ళీ ఈ అమ్మాయి రూపంలో భూమి మీదకి అవతరించేసిందా? అని అనుమానం కలిగింది.

.

Monday, February 13, 2017

ఆది శంకరాచార్య భజగోవిందం - (140217) శ్లోకం - 4

ఆది శంకరాచార్య భజగోవిందం - (140217)

శ్లోకం - 4

.

నలినీదళగత జలమతి తరళం 

తద్వజ్జీవితమతిశయచపలం |

విద్ధి వ్యాధ్యభిమానగ్రస్తం

లోకం శోకహతం చ సమస్తం ||

.


శ్లోకం అర్ధం : తామరాకుపైనున్న నీటి బిందువు మాదిరి, 

జీవితమెంతో చంచలమైనది. జనులందరును రోగములతో బాధపడుతు, దేహాభిమానమును విడువక దుఃఖములో 

చిక్కుకొని యుందురు. మనుష్యునకు సుఖమే లేదని

 తెలుసుకొనుము. 


తాత్పర్యము : నావి అని భావించు ఈ బాహ్య వస్తువులే కాదు,

 ఈ శరీరము కూడా మన సొంతము కాదు. ఒక్క క్షణములో అవి మనలను వదిలి పోవును.

 తామరాకుపై నీటి జలము ఎంత అస్థిరమో, మన బ్రతుకు కూడా అంత చంచలము, అస్థిరము. ఏ క్షణమునైనా అది జారిపోవును, నీటి బుడగలా రాలి పోవును.

 కనుక ఈ బాహ్య వస్తువులను నమ్ముకొని వాని వెనుక పడుట, ఎండమావుల వెనుక పడి దాహము తీర్చుకొన ప్రయత్నించిన దానితో సమానము.

 అందుకే పామరులు బాహ్య వస్తు సముదాయముపై మోహము పెంచుకొని, వానిపై అనుబంధమును ఏర్పరుచుకొని, అవి ఉన్నంత వరకు సంతోషము, అవి దూరమైనప్పుడు అత్యంత శోకము అనుభవిస్తున్నారు. కావున, వస్తు సముదాయములు శాశ్వతమైన సంతోషమునందింప జాలవు. నిత్యమైన ఆనందము కావలెనన్న దేహాభిమానము వదలి, భక్తి, జ్ఞాన ప్రపత్తుల అవలంబించి,

 వైరాగ్య భావనతో, పరతత్వ సాధనలో శాశ్వతానందము బడయుము. శరణాగతితో శ్రీహరి చరణ కమలములు కోరి శాంతి నొందుము.

Sunday, February 12, 2017

ఆది శంకరాచార్య భజగోవిందం - (130217)

ఆది శంకరాచార్య భజగోవిందం - (130217)

.

శ్లోకం - 3

నారీస్తనభర నాభీదేశం 

దృష్ట్వా మాగామోహావేశం |

ఏతన్మాంసవసాది వికారం

మనసి విచింతయ వారం వారం ||

.

శ్లోకం అర్ధం : స్త్రీల యొక్క వక్షోజములు, నడుము భాగాన్ని చూచి మోహావేశమును పొందకుము. 

అది అంతయు మాంసము, క్రొవ్వు మొదలగు పదార్థముల 

వికారమేనని మనస్సునందు మాటిమాటికి బాగుగా తలపోయుము.

తాత్పర్యము : స్త్రీల అందమైన సుందర భాగాలను గని మందమతివై భ్రమించకుము. 

అందాలు అనుకొనే ఆ శరీర భాగాలు రక్తము, మాంసము, కొవ్వు మొదలగు జుగుప్సాకరమైన పదార్థ నిర్మితములే. 

వయసు మళ్ళగా, వృధ్యాపము దాపరించగా, ఆ శరీరపు పొంగుల వన్నెలు తగ్గి, ఎముకల గూటిపై చర్మముగా మారును. 

ఈ శరీరము పుడమి, జలము, అగ్ని, వాయువు, ఆకాశము అను పంచభూత నిర్మితమై, జడమైన రక్త, మాంస, రస దుర్గంధ భూయిష్టమై, కేవలము చర్మముతో కప్పబడిన తోలు తిత్తి. 

దానిని ఆ పంచభూతములే కాక, రోగము, వృధ్యాపము కూడా నాశనము చేయగలవు. కనుక ఆ శరీరపు అందములు చూచి మోసపోయి, వానిని బడయవలననే ఆశా మోహముల నొందకుము. 

సప్త వ్యసనాలలో ప్రధమమైనది, మహా భయానకమైనది స్త్రీ మోహం. 

దానివల్ల మానవ జాతికి ఎన్నో కష్టనష్టాలు జెరిగినవి. కనుక, 

ఈ విషయము ఎల్ల వేళలా గుర్తుంచుకొని సన్మార్గమునందు నడుద్దాము.

తులసి ఆకు.!

తులసి ఆకు.!

ఆకుల మధ్య తమలో ఎవరు గొప్ప అన్న వాదన మొదలైంది. 

"నేను అన్నిటికన్నా శుభప్రదం. మoగళానికి నేనే చిహ్నం. మిగతా ఆకులన్నీ అమoగళం" అంది మామిడాకు.

అప్పట్నుంచీ మామిడాకులు తలకిందులుగా వేలాడుతున్నాయి. 

"నేను సువాసనలకు, పరిమళాలకూ మారుపేరు. మీకు వాసనలేదు. మీరెందుకూ పనికిరారు" అంది కరివేపాకు.

కరివేపాకులు కూరలో తప్పనిసరి. కానీ వంట పూర్తయ్యాక పక్కన తీసి పారేస్తారు. అప్పట్నుంచీ అవి కూరలో కరివేపాకులయ్యాయి.

"అన్నం తినేందుకు నేనే పనికొస్తాను. మీరంతా వేస్టు" అంటూ నీలిగింది అరిటాకు. 

అప్పట్నుంచీ అరటాకు అన్నం తినేశాక చెత్తకుండీలోకి చేరింది. చెత్తకుండీలో దుర్భరమైన కంపు మధ్య బతకాల్సి వచ్చింది.

"అసలు గొప్పంతా నాదే. అన్నం తిన్నాక ముఖశుద్ధికోసం అంతా నన్నే తింటారు" అని హొయలు పోయింది తమలపాకు.

అప్పట్నుంచీ మొత్తం నమిలేశాక మనిషి దాన్ని బయటకు ఉమ్మేయడం మొదలుపెట్టాడు.

పాపం... తులసి ఆకు.... ఏమీ అనలేదు. తన గొప్ప చెప్పుకోలేదు. 

అందుకే దాన్ని పూజిస్తారు. తులసమ్మ అని పిలుస్తారు

.

గోవర్ధనమంత పర్వతాన్ని ఎత్తిన వాడిని తులాభారంలో తేలిపోయేలా చేసేందుకు ఒక్క తులసిదళం చాలు. అంతెందుకు...? 

అంత్య ఘడియల్లో తులసి తీర్థం నోట్లో పోస్తే వైకుoఠమే సoప్రాప్తిస్తుoది.


ఆది శంకరాచార్య భజగోవిందం - (120217)

ఆది శంకరాచార్య భజగోవిందం - (120217)

శ్లోకం - 2

మూఢ జహీహి ధనాగమతృష్ణాం

కురు సద్బుద్ధిం మనసి వితృష్ణం |

యల్లభసే నిజకర్మోపాత్తం

విత్తం తేన వినోదయ చిత్తం ||

.


శ్లోకం అర్ధం : 

ఓ మూర్ఖుడా! ధనమును ఆర్జింపవలెనను పేరాశను విడువుము. తృష్ణారాహిత్యమను సద్బుద్ధిని అలవరుచుకొనుము.

 నీవు చేసిన కృషి వలన నీకు న్యాయముగా ఏది లభించునో

 దానితో నీ మనస్సును తృప్తి పరుచుకొనుము.


తాత్పర్యము : 

హృదయమున తృప్తిలేని వారికి ఎంతయున్నను సుఖము, సంతోషము రావు. ధన సంపాదనలో చిక్కిన జీవికి ఆశ వదలదు, ఆశ వదలనిచో తృప్తి చేకూరదు, తృప్తి లేనిచో ఎంత గడించినా సంతోషము రాదు. 

కనుక ఆశ ఆధ్యాత్మిక సాధనకు ప్రతిబంధకమగును. కోట్లు గడించినా కాటికి చిల్లి గవ్వరాదు కదా, ఆ సంపాదనకు చేసిన క్రూర కర్మలవల్ల పాపపు మాటలు పెరిగి, అవి మాత్రము మనతో వచ్చును. 

కనుక ఉన్న దానితో తృప్తి పడుచు, బ్రతుకుటకు మాత్రము ఎంత గావలెనో అంత మాత్రమే సంపాదించుచూ, మనసు భగవధ్యానము పై మళ్లించిన వాడే నిజమైన ధన్యజీవి. లక్షలు గడించిన మాత్రమున నీ ప్రభావము అధికము కాదు, నీ కీర్తి చిరస్థాయిగా మిగులదు. 

ఎందరో రాజులు, ప్రభువులు, కోటీశ్వరులు, లక్షాధికారులు, ఎంతమందో కాలగర్భంలో కలిసి పోయారు. వారి పేర్లు, ఊర్లు కూడా ఎవరికీ తెలియదు. మరి త్యాగధనులు, భగవంతుడి భక్తుల పేర్లో, అవి ఆచంద్రార్కము భువిలో చిరస్థాయిగ మిగులుట లేదా? 

కండ, అండ, ధన, మద బలంతో, మంచివారిని అణగ ద్రొక్కి, అధికార పగ్గాలు చేతబట్టి, అరాచకాలు సృష్టిస్తూ, ధనాన్ని సంపాదిస్తున్న ఎందరో, అదే రీతిలో అకాల మరణాల పాలై, ఎంత దైన్యస్థితి నొందుచున్నారో! 

బ్రతికి ఉన్నా వారికి శాంతి లేదు, ఎప్పుడు ఎవరి వల్ల అపకారం జెరుగుతుందో అని ప్రతిక్షణము భయపడుతూ బ్రతుకుతారు, అత్యంత హీనమైన చావు చస్తారు. కనుక, సంపాదనకు సమయము వృధా చేయక, హరి ధ్యానము పై మనసును మళ్ళించుము.

Saturday, February 11, 2017

శాస్త్రీయ గీతాల వసంతం.... ఎమ్‌.ఎల్‌.వసంతకుమారి.

శాస్త్రీయ గీతాల వసంతం.... ఎమ్‌.ఎల్‌.వసంతకుమారి.

ఎమ్‌.ఎల్‌.వసంతకుమారి అనే గాయని ఒకరు ఉన్నారని చాలా మందికి తెలియదు. ఎందుకంటే ఆమె తెలుగు సినిమాల్లో పాడిన పాటలు చాలా తక్కువ. పాడిన కొద్ది పాటలు కూడా ఎప్పుడో 1950లలో, అది కూడా పూర్తిగా కర్ణాటక శాస్త్రీయ సంగీతంలో ఉంటాయి. అందుకే ఈమెని గుర్తుపెట్టుకునేవారు బహు తక్కువ. ఆమె పూర్తిపేరు మద్రాసు లలితాంగి వసంత కుమారి. కర్ణాటక సంగీతంలో ఆవిడకు ఎమ్‌.ఎస్‌.సుబ్బులక్ష్మికి ఉన్నంత పేరుంది. ఎమ్‌.ఎస్‌.సుబ్బులక్ష్మి, డి.కె.పట్టమ్మాళ్‌ ఆమెకు సమకాలీనులు. ప్రముఖ నటి శ్రీవిద్య వసంతకుమారి కూతురు. 

ఎమ్‌.ఎల్‌.వసంతకుమారి తన గాత్రంతో శ్రోతలను ఆకాశ వీధుల్లో విహరింపజేయగలరు. అదే ఆలాపనలతో కంటనీరు పెట్టించగలరు. 

వసంత కుమారి ఇంటి పేరు ఎమ్‌.ఎల్‌గా సిర్థపడటం వెనుక ఒక తమాషా అయిన కథ ఉంది. సాధారణంగా పిల్లలకు తండ్రి ఇంటిపేరు వస్తుంది. తమిళులకి ఇంటి పేరు వుండదు కాబట్టి తండ్రి పేరునే ఇంటిపేరుగా పెట్టుకుంటారు. వసంత కుమారి తండ్రి అయ్యస్వామి అయ్యర్‌, మద్రాసు లలితాంగి అనే ఒక దేవదాసీ కుటుంబంలోని యువతిని పెళ్ళాడారు. 

ఒకసారి మద్రాసు లలితాంగి సంగీత కచేరీ చేయాల్సిన సమయంలో ఉబ్బసంతో ఆరోగ్యం బాగాలేక కచేరీ చేయలేకపోయారు. ఆ సమయంలో కచేరీకి వచ్చిన ప్రేక్షకులను నిరాశపరచడం ఇష్టంలేక పదమూడేళ్ళ వసంత కుమారిని 'మద్రాసు లలితాంగి వసంతకుమారి' కచేరీ చేస్తుందని అప్పటికప్పుడు ప్రకటించారు. అలా అప్పటి నుండి ఆమెకు ఆ పేరు స్థిరపడిపోయింది. 

సంగీత వృత్తిలో జీవనానికి సరిపడే ఆదాయం ఉండదని వసంతకుమారిని పెద్ద చదువులు చదివించి డాక్టర్‌ని చేయాలనుకున్నారు ఆమె తల్లిదండ్రులు. కానీ ఆమె మాత్రం సంగీత ప్రపంచంలోనే ఉండిపోయారు. ఆ రోజుల్లో పాటలు పాడగలిగిన తారలకు చిత్రప్రపంచం ప్రముఖస్థానం కల్పించేది. అలా వసంతకుమారి సినిమాల్లో నటిస్తూనే పాటలు పాడారు. 

ఆమె సంగీత కచేరీలన్నీ తల్లి మద్రాసు లలితాంగే పర్యవేక్షించేవారు. తల్లి మరణంతో కచేరీలకు ఎలా డబ్బులు తీసుకోవాలో, ఆదాయ వ్యయాలు ఎలా అంచనా వేయాలో అర్థమయ్యేది కాదు. ఆమె దగ్గరకు ఎవరైనా ఇబ్బందుల్లో వున్నామంటూ వస్తే వెంటనే ఆదుకునేవారు. అలా ఆమెకొచ్చే ఆదాయం కంటే ఖర్చులు పెరిగిపోయి. ఆర్థిక ఇబ్బందులు ఎదుర్కొని, చివరికి సొంత ఇల్లు అమ్ముకుని అద్దె ఇంట్లోకి చేరారు. 

కూతురు శ్రీవిద్య తనకు ఇష్టంలేని సినీరంగంలో అడుగు పెట్టడం, ఆమె పెళ్ళి విఫలమవడం వంటి విషయాలు వసంతకుమారిని మరింత బాధపెట్టాయి. ఆ ప్రభావం ఆమె గొంతుపై పడి కచేరీలు చేయలేకపోయారు. అదే సమయంలో తత్వవేత్త జిడ్డుకృష్ణమూర్తి మదనపల్లిలో పెట్టిన రిషీవ్యాలీ స్కూల్లో చేరి విద్యార్థులకు సంగీత పాఠాలు నేర్పించారు. అక్కడ ఉద్యోగ విరమణ చేసిన తర్వాత తిరిగి మద్రాసు చేరారు. ఆరోగ్యం బాగాలేకపోయినా, ఆనవాయితీ ప్రకారం క్రిస్‌మస్‌రోజు మద్రాసు కృష్ణగానసభలో కచేరీ చేసి తిరిగి ఆసుపత్రికి వెళ్ళారు. క్యాన్సర్‌ వ్యాధి మూలంగా ఆసుపత్రిలోనే ఎక్కువ రోజులు వుండాల్సి వచ్చింది. ఆమె అభిమాని అయిన ఒక డాక్టర్‌ ఆసుపత్రి బిల్లు భరించాడు. ఎందరో అభిమానులు సేవలు చేశారు. అటువంటి సమయంలో కూడా కూతురు పెళ్ళికి సహాయం చేయమని అడిగిన ఒక వ్యక్తికి తన మెడలోని ఆఖరి గొలుసు తీసి ఇచ్చిన జాలి గుణం ఆమెది. 

సంగీత ప్రపంచంలో అతి చిన్న వయసులోనే ఎన్నో అవార్డులను అందుకున్నారు. కేవలం ముప్పైతొమ్మిదేళ్ళ వయసులోనే పద్మభూషణ్‌ అవార్డును అందుకున్నారు. వ్యక్తిగత జీవితం ఎంత ఇబ్బంది పాలైనా, తనకున్న సంగీత పరిజ్ఞానం పదిమందికి పంచాలనుకున్న సంగీత కళాకారిణి వసంతకుమారి. 

1958లో విడుదలైన భూకైలాస్‌ చిత్రంలో ఆమె పాడిన ''మున్నీట పవళించు నాగశయనా'' పాట తెలుగులోనే కాకుండా ఆమె పాడిన పాటల్లో అత్యుత్తమమైనది. 'మాయాబజార్‌' (1957) చిత్రంలో ఆమె పాడిన ''శ్రీకరులు దేవతలు శ్రీరస్తులనగా'' పాట కూడా బాగా పేరుపొందింది.

'జయభేరి'లో ''నీవెంత నెరజాణవేరా సుకుమారా'', 'సతీ అనసూయ'లో ''మారు పల్కవదేమిరా నాతో'', 'వరుడు కావాలి'లో ''నమ్మించి మరిరాడే నందసుతుడు'', 'భలే అమ్మాయిలు'లో ''గోపాల జాగేలరా నను లాలించి పాలింప రావేలరా'', 'నలదమయంతి'లో ''జాలి చూపవదేలరా ఈ బాల తాళలేదు'', 'మాయాబజార్‌'లో ''వర్థిల్లు మా తల్లి వర్థిల్లవమ్మా''.... వంటి పాటలన్నీ అలనాటి ప్రేక్షకులను, సంగీతాభిమానులను అలరించినవే. 

ఆమె పాడితే జోరున జడివాన కురుస్తున్నట్టుంటుంది. రసాల ఫలం పక్వమై రసం ఎగజిమ్ముతున్నట్టుంటుంది. రత్నాలని కుప్పగా పోస్తే ధగధగమంటున్నట్టు ఉంటుంది. మాధుర్యపు వినువీధిలో సంచరిస్తున్నట్టుంటుంది. ఆ గ్రాతం అప్రయత్నంగా, అనాయాసంగా మెలికలు తిరిగి సమ్మోహన పరుస్తుంది. ఏ కీర్తన ఎంచుకొని పాడినా ఇదివరకెప్పుడూ వినని మంత్రముగ్ధమైన, శ్రావ్యమైన గాత్రమది.

ఎమ్‌.ఎల్‌.వసంతకుమారి అనే గాయని ఒకరు ఉన్నారని చాలా మందికి తెలియదు. ఎందుకంటే ఆమె తెలుగు సినిమాల్లో పాడిన పాటలు చాలా తక్కువ. పాడిన కొద్ది పాటలు కూడా ఎప్పుడో 1950లలో, అది కూడా పూర్తిగా కర్ణాటక శాస్త్రీయ సంగీతంలో ఉంటాయి. అందుకే ఈమెని గుర్తుపెట్టుకునేవారు బహు తక్కువ. ఆమె పూర్తిపేరు మద్రాసు లలితాంగి వసంత కుమారి. కర్ణాటక సంగీతంలో ఆవిడకు ఎమ్‌.ఎస్‌.సుబ్బులక్ష్మికి ఉన్నంత పేరుంది. ఎమ్‌.ఎస్‌.సుబ్బులక్ష్మి, డి.కె.పట్టమ్మాళ్‌ ఆమెకు సమకాలీనులు. ప్రముఖ నటి శ్రీవిద్య వసంతకుమారి కూతురు. 

ఎమ్‌.ఎల్‌.వసంతకుమారి తన గాత్రంతో శ్రోతలను ఆకాశ వీధుల్లో విహరింపజేయగలరు. అదే ఆలాపనలతో కంటనీరు పెట్టించగలరు. 

వసంత కుమారి ఇంటి పేరు ఎమ్‌.ఎల్‌గా సిర్థపడటం వెనుక ఒక తమాషా అయిన కథ ఉంది. సాధారణంగా పిల్లలకు తండ్రి ఇంటిపేరు వస్తుంది. తమిళులకి ఇంటి పేరు వుండదు కాబట్టి తండ్రి పేరునే ఇంటిపేరుగా పెట్టుకుంటారు. వసంత కుమారి తండ్రి అయ్యస్వామి అయ్యర్‌, మద్రాసు లలితాంగి అనే ఒక దేవదాసీ కుటుంబంలోని యువతిని పెళ్ళాడారు. 

ఒకసారి మద్రాసు లలితాంగి సంగీత కచేరీ చేయాల్సిన సమయంలో ఉబ్బసంతో ఆరోగ్యం బాగాలేక కచేరీ చేయలేకపోయారు. ఆ సమయంలో కచేరీకి వచ్చిన ప్రేక్షకులను నిరాశపరచడం ఇష్టంలేక పదమూడేళ్ళ వసంత కుమారిని 'మద్రాసు లలితాంగి వసంతకుమారి' కచేరీ చేస్తుందని అప్పటికప్పుడు ప్రకటించారు. అలా అప్పటి నుండి ఆమెకు ఆ పేరు స్థిరపడిపోయింది. 

సంగీత వృత్తిలో జీవనానికి సరిపడే ఆదాయం ఉండదని వసంతకుమారిని పెద్ద చదువులు చదివించి డాక్టర్‌ని చేయాలనుకున్నారు ఆమె తల్లిదండ్రులు. కానీ ఆమె మాత్రం సంగీత ప్రపంచంలోనే ఉండిపోయారు. ఆ రోజుల్లో పాటలు పాడగలిగిన తారలకు చిత్రప్రపంచం ప్రముఖస్థానం కల్పించేది. అలా వసంతకుమారి సినిమాల్లో నటిస్తూనే పాటలు పాడారు. 

ఆమె సంగీత కచేరీలన్నీ తల్లి మద్రాసు లలితాంగే పర్యవేక్షించేవారు. తల్లి మరణంతో కచేరీలకు ఎలా డబ్బులు తీసుకోవాలో, ఆదాయ వ్యయాలు ఎలా అంచనా వేయాలో అర్థమయ్యేది కాదు. ఆమె దగ్గరకు ఎవరైనా ఇబ్బందుల్లో వున్నామంటూ వస్తే వెంటనే ఆదుకునేవారు. అలా ఆమెకొచ్చే ఆదాయం కంటే ఖర్చులు పెరిగిపోయి. ఆర్థిక ఇబ్బందులు ఎదుర్కొని, చివరికి సొంత ఇల్లు అమ్ముకుని అద్దె ఇంట్లోకి చేరారు. 

కూతురు శ్రీవిద్య తనకు ఇష్టంలేని సినీరంగంలో అడుగు పెట్టడం, ఆమె పెళ్ళి విఫలమవడం వంటి విషయాలు వసంతకుమారిని మరింత బాధపెట్టాయి. ఆ ప్రభావం ఆమె గొంతుపై పడి కచేరీలు చేయలేకపోయారు. అదే సమయంలో తత్వవేత్త జిడ్డుకృష్ణమూర్తి మదనపల్లిలో పెట్టిన రిషీవ్యాలీ స్కూల్లో చేరి విద్యార్థులకు సంగీత పాఠాలు నేర్పించారు. అక్కడ ఉద్యోగ విరమణ చేసిన తర్వాత తిరిగి మద్రాసు చేరారు. ఆరోగ్యం బాగాలేకపోయినా, ఆనవాయితీ ప్రకారం క్రిస్‌మస్‌రోజు మద్రాసు కృష్ణగానసభలో కచేరీ చేసి తిరిగి ఆసుపత్రికి వెళ్ళారు. క్యాన్సర్‌ వ్యాధి మూలంగా ఆసుపత్రిలోనే ఎక్కువ రోజులు వుండాల్సి వచ్చింది. ఆమె అభిమాని అయిన ఒక డాక్టర్‌ ఆసుపత్రి బిల్లు భరించాడు. ఎందరో అభిమానులు సేవలు చేశారు. అటువంటి సమయంలో కూడా కూతురు పెళ్ళికి సహాయం చేయమని అడిగిన ఒక వ్యక్తికి తన మెడలోని ఆఖరి గొలుసు తీసి ఇచ్చిన జాలి గుణం ఆమెది. 

సంగీత ప్రపంచంలో అతి చిన్న వయసులోనే ఎన్నో అవార్డులను అందుకున్నారు. కేవలం ముప్పైతొమ్మిదేళ్ళ వయసులోనే పద్మభూషణ్‌ అవార్డును అందుకున్నారు. వ్యక్తిగత జీవితం ఎంత ఇబ్బంది పాలైనా, తనకున్న సంగీత పరిజ్ఞానం పదిమందికి పంచాలనుకున్న సంగీత కళాకారిణి వసంతకుమారి. 

1958లో విడుదలైన భూకైలాస్‌ చిత్రంలో ఆమె పాడిన ''మున్నీట పవళించు నాగశయనా'' పాట తెలుగులోనే కాకుండా ఆమె పాడిన పాటల్లో అత్యుత్తమమైనది. 'మాయాబజార్‌' (1957) చిత్రంలో ఆమె పాడిన ''శ్రీకరులు దేవతలు శ్రీరస్తులనగా'' పాట కూడా బాగా పేరుపొందింది.

'జయభేరి'లో ''నీవెంత నెరజాణవేరా సుకుమారా'', 'సతీ అనసూయ'లో ''మారు పల్కవదేమిరా నాతో'', 'వరుడు కావాలి'లో ''నమ్మించి మరిరాడే నందసుతుడు'', 'భలే అమ్మాయిలు'లో ''గోపాల జాగేలరా నను లాలించి పాలింప రావేలరా'', 'నలదమయంతి'లో ''జాలి చూపవదేలరా ఈ బాల తాళలేదు'', 'మాయాబజార్‌'లో ''వర్థిల్లు మా తల్లి వర్థిల్లవమ్మా''.... వంటి పాటలన్నీ అలనాటి ప్రేక్షకులను, సంగీతాభిమానులను అలరించినవే. 

ఆమె పాడితే జోరున జడివాన కురుస్తున్నట్టుంటుంది. రసాల ఫలం పక్వమై రసం ఎగజిమ్ముతున్నట్టుంటుంది. రత్నాలని కుప్పగా పోస్తే ధగధగమంటున్నట్టు ఉంటుంది. మాధుర్యపు వినువీధిలో సంచరిస్తున్నట్టుంటుంది. ఆ గ్రాతం అప్రయత్నంగా, అనాయాసంగా మెలికలు తిరిగి సమ్మోహన పరుస్తుంది. ఏ కీర్తన ఎంచుకొని పాడినా ఇదివరకెప్పుడూ వినని మంత్రముగ్ధమైన, శ్రావ్యమైన గాత్రమది.

ఆది శంకరాచార్య భజగోవిందం ! (11o207)

ఆది శంకరాచార్య భజగోవిందం !

(11o207)

.

శ్లోకం - 1

భజగోవిన్దం భజగోవిన్దం 

గోవిన్దం భజమూఢమతే|

సంప్రాప్తే సన్నిహితే కాలే

నహి నహి రక్షతి డుకృఞ్కరణే||

.

శ్లోకం అర్ధం : గోవిందుని భజించు, గోవిందుని భజించు, గోవిందుని భజించు.

ఓ మూర్ఖా! మరణమాసన్నమైనప్పుడు నిను ఏ డుకృణ్ వ్యాకరణమూ రక్షించదు.

.

తాత్పర్యము :

పరమాత్మ స్వరూపా! ఓ బుద్ధిమతీ! ప్రాపంచిక విషయ వాసనా జాలములో పడి భగవంతుని విస్మరించకుము.

మనకున్న ధన, ధాన్యాది సంపదలు, పదవులు, భౌతిక విద్యలు, నైపుణ్యాలు, అంత్య కాలములో, మనలను రక్షింపలేవు,

అవసాన దశలో మనలను ఆదుకొనేది, శ్రీహరి ధ్యానము ఒక్కటే. కనుక శ్రీహరిని స్మరింపుము, 

ఏ మాత్రము ఆలస్యము చేయకుము. చివరి క్షణముల వరకు వేచిన, ఆ చివరి దశలో మనకు హరి నామకీర్తన అవకాశము దొరకునో లేదో తెలియదు.

పొట్టకూటికి పనికి వచ్చే ఈ విద్య లేవియు, చివరి దశలో మనకు అక్కరకు రావు, మనలను రక్షింపలేవు.

కనుక తక్షణమే హరి నామస్మరణ ప్రారంభించుము. 

హరి నామస్మరణకు ఒక సమయము, పధ్ధతి, నియమాలేవియు లేవు. సర్వకాల, సర్వావస్థలయందు భజింప దగినది హరి నామం. 

ప్రతి క్షణము, ఏ పనిలో ఉన్నను శ్రీహరి స్మరణను మరువకుము. కాలుని జాలము నుండి అదే నిన్ను కాపాడగలదు. ఈ కాయము విడనాడు సమయమున, మరణాన్ని సుఖమయము, నిర్భయము చేసి, సంతోషముగా ఈ శరీరాన్ని విసర్జింప జేసి, శ్రీహరి సన్నిధిని చేర్చగలిగిన ఆ శుభ నామాన్ని నిరతము ధ్యానింపుము. తినుచున్నా, త్రాగుచున్నా, పనిలో ఉన్నా, నిదురించు చున్నా, క్రీడించు చున్నా మనసున హరి ధ్యానమును మరువకుడు.

Friday, February 10, 2017

*కలుపుకుంటే కలదు సుఖం* ✊

*కలుపుకుంటే కలదు సుఖం* ✊

. """"""""""""""""""""""""""""""""

*లంకాధిపతి రావణబ్రహ్మ*

*యుద్ద భూమిలో..*

*మృత్యు శయ్యపై*

*అవసాన దశలో*

*శ్రీరాముడితో ఇలా అన్నాడు..*

*"రామా !!*

*నీ కంటే నేను*

*అన్నింటిలో గొప్పవాన్ని.*

*నేను బ్రాహ్మణ జాతి లో పుట్టాను*

*నీది క్షత్రియ జాతి.*

*నేను నీ కంటే వయసులో పెద్ద.*

*నా కుటుంబం...*

*మీ కుటుంబం కన్నా పెద్ద.*

*నా వైభవం..*

*నీ వైభవం కన్నా అధికం.*

*మీ అంత:పురమే స్వర్ణం..*

*నా లంకానగరమే స్వర్ణమయం*

*నేను బలపరాక్రమాలలో ...*

*నీకంటే శ్రేష్ఠుడిని.*

*నా రాజ్యము,*

*నీ రాజ్యము కంటే పెద్దది.*

*జ్ఞానంలో, తపస్సులో*

*నీ కంటే శ్రేష్ఠుడిని".*

*"ఇన్ని శ్రేష్ఠమైన విషయాలు కలిగి వున్నా ..*

*యుద్ధంలో నేను*

*నీ ముందు ఓడిపోయాను.*

*దీనికి కారణం ఒకటే...*

*నీ తమ్ముడు నీ దగ్గర వున్నాడు..*

*నా తమ్ముడు నన్ను వదలి వెళ్ళిపోయాడు".*

==== *నీతి* ====

*కుటుంబం పరివారమై వెంట ఉంటే*

*ఎంతటి కష్టమైన యుద్దమైనా*

*విజయం సాదిస్తుంది*

*పరివారమే కుటుంబమయితే*

*ఆనందం మన వెంటే ఉంటుంది*

*కుటుంబం దూరమైతే*

*బతుకే భారమవుతుంది*

*రావణబ్రహ్మ లాంటి వాడే*

*ఓటమి పాలయ్యాడంటే..*

*మనలాంటి వాళ్ళ బ్రతుకెంత?*

*ఎందుకంటే...*

*ఏ వృక్షమూ....*

*కర్ర సహాయం లేని గొడ్డలితో*

*తెగి పడదు.*

*వృక్ష జాతి స్నేహం తోనే...*

*గొడ్డలి విజయం సాధిస్తుంది.*

*అందుకే*

*అందరం కలిసి ఉందాం....!*

*విజయాలు సాదిద్దాం !!*

*కుటుంబాలు విచ్చిన్నం కాకుండా అందరం ప్రయత్నిద్దాం!!!*

💐💐🙏💐💐

1

Thursday, February 9, 2017

అగస్త్య మహర్షి!

అగస్త్య మహర్షి!

.

అగస్త్య మహర్షి హిందూ చరిత్రలో ఒక గొప్ప ఋషి. దక్షిణ భారతదేశంలో నేటికీ ఈ ఋషి జీవించే ఉన్నట్టుగా చెప్తారు. అగస్త్యుడు నర్మద నది ఒడ్డున ఉన్న గరుడేశ్వర అనే ప్రదేశం వద్ద తపస్సు ఆచరించినట్లుగా చెబుతారు.

వింధ్యుని గర్వ మణచుట!

మేరు పర్వతం అన్నింటికన్నా ఎత్తైన పర్వతం. దాని ఎత్తును చూసి భరించలేక ఈర్ష్యతో వింధ్య పర్వతం కూడా దానికంటే ఎత్తుగా ఎదిగి సూర్యుని గమనాన్ని కూడా అడ్డగించసాగింది. దీంతో రాత్రింబవళ్ళూ సక్రమంగా రాక వేద విధులకు ఆటంకం కలగసాగింది. అప్పుడు దేవతలందరూ కలిసి అగస్త్యమునిని ఏదో ఒకటి చేయమని ప్రార్థించారు. వారి ప్రార్థనను మన్నించిన అగస్త్యుడు తన భార్యతో కలిసి ఆ పర్వతం వద్దకు వచ్చాడు. తాము దక్షిణ దిశగా వెళుతున్నామనీ, అంత పెద్ద పర్వతాన్ని ఎక్కి దిగలేమనీ దాని ఎత్తుని తగ్గించుకోమన్నారు. మహర్షులంటే భక్తి ప్రపత్తులు గల వింధ్యుడు తక్షణమే తన ఎత్తుని ఉపసంహరించుకుని వెంటనే వారు నడచి వెళ్ళడానికి వీలుగా దారి ఇచ్చాడు. తర్వాత అగస్త్యుడు తాము మరలా తిరిగి ఉత్తర దిశగా తిరిగి వస్తామని అప్పటిదాకా అలాగే ఉండమని చెప్పాడు. కానీ మళ్ళీ తిరిగి రానేలేదు. అప్పటి నుంచీ ఇప్పటిదాకా ఆ పర్వతం అలాగే ఉంది. కార్యక్రమాలు యదావిధిగా కొనసాగుతూనే ఉన్నాయి. వేరొక కథనం ప్రకారం-శివ పార్వతుల కళ్యాణానికి ఉత్తరానికి ఋషులందరు హిమాలయలకు వచ్చారు. అప్పుడు వారి శక్తికి ఉత్తరాన భూమి క్రుంగి పొవు చుండడం చూసి శివుడు అందరి శక్తికి ఇంచుమించు సమానమైన అగస్త్యభగవానులను దక్షిణ దిక్కున ఉండమని ఆదేశమిచ్చారు. అప్పుడు అగస్త్యులవారు కళ్యాణం చూడలేక పొతున్నందుకు చింతించుచుండగా వారికి అక్కడనుండి కూడ ప్ర్యత్యక్షంగా చూసే వరాన్ని ప్రసాదించారు. అప్పటి నుండి అగస్త్యులవారు దక్షిణాన ఉన్నారు. వారు మొట్టమొదటి దక్షిణ భాష ఐన తమిళంను పరిచయం చేసారు. తమిళం అతి ప్రాచీన భాష అని అందరికి తెలిసిన విషయమే. వారు మొట్టమొదటి నుండి హిమాలయ పర్వత ప్రాంతాల్లో ఉన్నారన్న గుర్తుగా వారి పేరు మీద ఒక ఊరు కూడా ఉత్తరాఖండ్ కేదార్ నాథ్ వెళ్ళే దారిలో ఉంది. అక్కడ శివాలయం పక్కనే శనీశ్వరాలయం ఉన్నాయి.

వివాహం!

మనుస్మృతి ప్రకారం అందరు హిందువుల లాగే అగస్త్యుడు కూడా వివాహం చేసుకుని సంతానం కనాల్సి వచ్చింది. అప్పుడు ఆయన బాగా ఆలోచించి ఒక నిర్ణయానికి వచ్చాడు. ఆయన యోగశక్తిని ఉపయోగించి గుణగణాల్లోనూ, వ్యక్తిత్వంలోనూ అన్నిరకాలుగా ఒక విరాగికి భార్యగా ఉండేందుకు అవసరమైన లక్షణాలు కలిగిన ఒక ఆడశిశువును సృష్టించాడు. ఇదే సమయంలో ఘనకీర్తి కలిగిన విదర్భ రాజు సంతానం లేక భాధపడుతున్నాడు. ఆయన ఒక పుత్రిక కోసం జపతపాదులు చేస్తూ నిరీక్షిస్తున్నాడు. అగస్త్యుడు ఆయన సృష్టించిన శిశువును ఆ రాజు భార్య గర్భంలోకి ప్రవేశపెట్టాడు. పుట్టిన బిడ్డకు ఆ రాజదంపతులు లోపాముద్ర అని నామకరణం చేశారు. ఆమెకు యుక్త వయస్సు రాగానే అగస్త్యుడు ఆమెకు తనతో వివాహం జరిపించాల్సిందిగా రాజును కోరాడు. మొదటగా ఒక విరాగి నుంచి ఈ ప్రతిపాదన విన్నరాజు ఖిన్నుడయ్యాడు. కానీ మానసికంగా వ్యక్తిత్వ పరంగా ప్రతిభాశీలియైన తన కూతురు పట్టుబట్టడంతో ఒప్పుకున్నాడు. దాంతో రాజు వారిద్దరి వివాహం జరిపించాడు.

వాతాపి, ఇల్వలుల కథ !

ఒకానొకప్పుడు వాతాపి, మరియు ఇల్వలుడు అనే ఇద్దరు రాక్షసులు నివసించేవారు. వీరు అడవిలో నివసిస్తూ దారిన పోయే బాటసారులను ఒక విచిత్రమైన రీతిలో చంపి తినేవారు. వాతాపికి సులభంగా తను కోరుకున్న జీవి రూపంలోకి మారే విద్య తెలుసు. ఇల్వలుడికి చనిపోయినవారిని బ్రతికించే సంజీవనీ విద్య తెలుసు. ఎవరైనా బాటసారి వచ్చినపుడు వాతాపి ఒక మేక రూపంలోకి మారిపోయేవాడు. ఇల్వలుడు ఒక బ్రహ్మచారి వేషం వేసుకుని అతిథులను భోజనానికి ఆహ్వానించేవాడు. వారు ఆ మేక మాంసాన్ని ఆరగించగానే ఇల్వలుడు వాతాపిని బ్రతికించడానికి సంజీవినీ మంత్రం పఠించేవాడు. అప్పుడు వాతాపి ఆ బాటసారి పొట్టను చీల్చుకుని బయటకు వచ్చేసేవాడు. అలా ఒక సారి అగస్త్యుడు ఆ అరణ్యం గుండా వెళుతుండగా రాక్షస సోదరులు గమనించి ఆయన్ను విందుకు ఆహ్వానించి అందరికీలానే మేక మాంసం వడ్డించాడు ఇల్వలుడు. ఆయన భోంచేసిన తరువాత ఇల్వలుడు యథావిధిగా వాతాపిని బయటకు రప్పించడానికి సంజీవనీ మంత్రం పఠించాడు. కానీ వాతాపి మాత్రం తిరిగి రాలేదు. ఎందుకంటే ఈ విషయం ముందుగా తెలుసుకున్న అగస్త్యుడు జీర్ణం జీర్ణం, వాతాపి జీర్ణం అనగానే వాతాపి జీర్ణమైపోయాడని ఇల్వలుడికి తెలియజేశాడు.

లేపాక్షి!

లేపాక్షి!

.

ఆంధ్రప్రదేశ్ లోని అనంతపురం జిల్లాలో ఉంది లేపాక్షి. 

ఇక్కడ ఉన్న స్తంభాలు మిస్టరీగా మిగిలాయి. ఈ ఆలయాన్ని 16వ శతాబ్ధంలో నిర్మించారు. విజయానగర్ స్టైల్లో ఈ రాతి కట్టడ నిర్మాణం జరిగింది. ఇక్కడ స్తంభం కింద క్లాత్ ని ఈజీగా పట్టించవచ్చు. అంటే.. స్తంభానికి, కింద ఫ్లోర్ కి గ్యాప్ ఉంటుంది. అంటే స్తంభం కింద ఫ్లోర్ సపోర్ట్ లేకుండానే ఆలయాన్ని మోస్తుందని అర్థం. స్తంభం గ్రౌండ్ కి తాకకుండా.. ఆలయాన్ని అంతా ఎలా సపోర్ట్ చేస్తుందో.. ఎవరికీ అర్థంకాని రహస్యం.

.

శ్రీ వీరభద్రస్వామి దేవాలయము - లేపాక్షి

రావణుని తో పోరాడిన జటాయువుని చూసి రాముడు "లే పక్షి" అన్నాడని అదే కాలక్రమేణా లేపాక్షి అయ్యింది అని అంటారు.


ఈ నాగలింగమునకు అభిముఖముగా కనబడే బసవేశ్వరుని విగ్రహం అత్యంత పెద్దది, మనోహరముగా ఉంటుంది. సుమారు 14 అడుగుల ఎత్తుతో ఉండే ఈ నందీశ్వరుడిని చూడటానికి కళ్ళు సరిపోవనిపిస్తుంది.

అత్యంత మనోహరముగా కనబడి ఇంజనీర్లను సైతం ఆశ్చర్యములో ముంచెత్తే వ్రేలాడే స్తంభం. ఒక స్తంభమునకు 11 స్తంభముల ఆధారముతో డిజైన్ చేబడిన కళాకృతి. విజయనగర రాజుల నిర్మాణములోని వైభవం ఇక్కడ అనేక శిలలపై కనబడుతుంది. శిలలపై శిల్పాలు చెక్కినారు అన్న పాటకు Inspiration ప్రస్ఫుటముగా కనబడుతుంది. పెద్ద పెద్ద శిలలు ఇంకా శిల్పి వులి దెబ్బ కోసం కాచుకొని ఉండుట చూడవచ్చు.

ఇంకా సీతమ్మ వారి పాదాలు, ఇతర మండపాలు చూడదగినవి. లేపాక్షి గురించి చెప్పడానికి అక్కడ బోలెడంతమంది మార్గ దర్శకులు (గైడ్) ఉన్నారు. తెలుగు అర్ధమయ్యేవాళ్ళకి గుడి బయట 5 రూ./10 రూ. కి లేపాక్షి గురించిన చరిత్ర పుస్తకములు లభ్యమవుతుంది. అవి చదువుతూ ఆ ఆవరణ మొత్తం చూడడం వలన విజయనగర సామ్రాజ్యపు కళా ఔనత్యము చక్కగా అర్ధమవుతుంది.

Saturday, February 4, 2017

‘ఎగతాళి’!

‘ఎగతాళి’!

.

గొప్పవారు గొప్ప,గొప్ప విశేషాలు చెప్పినా అల్పులకు 

అవితెలియక ‘ఎగతాళి’చేస్తారు.! 

తన ‘భీమేశ్వర పురాణ’ కావ్యంలో కుకవి నింద చేస్తూ 

“ అడరి కాకులు చేరి బిట్టరచునపుడు, 

ఉదధి రాయంచ యూరక యుంట లెస్స,

సైప లేకున్న యెందేని చనుట యొప్పు” అని దూషిస్తాడు. 

చెడ్డవారి మధ్య ఓ మంచి వాడు ఉన్నపుడు వారి ఎగతాళి మాటలకి 

మౌనంగా ఉండటమే మంచిది. లేదా అక్కడ నుంచి వెళ్ళిపోవడం ఉత్తమం.

.

గొప్పవారిని చూసి మనం ఎప్పుడు ఎగతాళి చేయకూడదు’. 

అని సుభాషిత రూపంలో ఉన్న ఈ చాటు పద్యం వివరిస్తుంది.

గొప్పవారు గొప్ప,గొప్ప విశేషాలు చెప్పినా అల్పులకు అవితెలియక ‘ఎగతాళి’చేస్తారు.!

.

ఎవ్వడ వీవు కాళ్ళు మొగ మెర్రన ? హంసమ! ఎందునుందువో? 

దవ్వుల మానసంబునను! దాన విశేషము లేమి చెప్పుమా? 

మవ్వపు కాంచనాబ్జములు, మౌక్తికముల్ కలవందు! నత్తలో? 

అవ్వి యెరుంగ మన్న ‘నహహా’ యని నవ్వె బకంబులన్నియున్!

.

హంసలు హిమాలయంలో ఉన్న మానస సరోవరంలో విహరిస్తాయి. ఆ సరస్సులో బంగారు వర్ణంతో మెరిసే పద్మాలు, మేలిమి ముత్యాలు ఉంటాయి. నత్తగుల్లలు కప్పలు వంటివి ఉండవు. మామూలు చెరువులలో వుంటూ నత్తలు, చేపలు తిని బ్రతికే కొంగలకి శ్రేష్టమైన పద్మాల, ముత్యాల యొక్క విలువ తెలియదు. అందుకే అవి హంసని పరిహసిస్తాయి. ఇది పైపద్యభావం.ఇప్పుడు సంభాషణారూపంలో వివరణ------

కొంగలు— “ఎవరునువ్వు? నీ కాళ్ళు ముఖం ఎర్రగా ఉంది ఎందుకు? 

హంస - ‘నేను హంసని!’ 

కొంగలు – “ ఎక్కడనుంచి వచ్చావు”? 

హంస - “ చాలా దూరంలో ఉన్న మానస సరోవరం నుంచి వచ్చా!” 

కొంగలు - ‘ అక్కడి విశేషాలు ఏమిటి’? 

హంస - “బంగారు వర్ణంలో ఉన్న తామర పువ్వులు, మంచి ముత్యాలు లభిస్తాయి!” 

కొంగలు – ‘ నత్తలు ఉంటాయా’? 

హంస - ‘ అవేమిటో నాకు తెలియదు’! 

కొంగలు – “నత్తలు తెలియవా? అని పక,పకా నవ్వుతాయి”

Friday, February 3, 2017

డొక్కా సీతమ్మ !

డొక్కా సీతమ్మ ! 

విశ్వమానవతకు అద్దం పట్టిన మహిళామణి .

తూర్పుగోదావరి మరియు పశ్చిమ గోదావరి జిల్లాలలో నిత్యాన్నదాతగానూ అన్నపూర్ణ గానూ ప్రసిద్ధి చెందిన వ్యక్తి 

డొక్కా సీతమ్మ. 

గోదావరి మధ్యస్థంగా కల డెల్టా ప్రాంతములోని డెల్టాగన్నవరం లేదా లంకల గన్నవరం అని పిలువబడే ఊరిలో ఇల్లాలుగా ప్రవేశించిన 

ఈమె ఆ ప్రాంతములలో తరచు వచ్చే వరద కారణంగానూ అతివృష్టి, అనావృష్టి ల కారణంగానూ పలు ఇబ్బందులకు గురయ్యే ఆ ప్రాంత గ్రామాల పేదలను ఆదుకొంటూ, వచ్చిన వారికి లేదనకుండా నిత్యాన్నదానము జరిపిన మహాఇల్లాలు. 

'అన్నమో రామచంద్రా' అన్నవారి ఆకలి తీర్చిన మహా ఇల్లాలు. 

ఈమె చదువుసంధ్యలు లేని సాధారణ స్త్రీ. 

ఆమె తాను అన్నదానంచేసి, విశ్వమానవతకు అద్దం పట్టిన మహిళామణి . భారతీయ సాంప్రదాయంలో 'అన్నం పరబ్రహ్మ స్వరూపమ్ ' అని పేర్కొనడం మనం వింటున్నాం. అన్నదానానికి మించిన దానంలేదని విశ్వసించి, ఆకలిగొన్న వారికి అన్నం పెట్టడమే ధ్యేయంగా 'అతిథి దేవోభవ' అన్నపదానికి ఉదాహరణగా నిలిచినవ్యక్తి ఆమె .

ఛీ, ఇదేం జాతి!

ఛీ, ఇదేం జాతి!


"కాటుకకంటినీరు చనుకట్టుపయింబడ నేల ఏడ్చెదో!

కైటభదైత్యమర్దనుని గాదిలికోడల ఓ మదంబ ఓ

హాటకగర్భురాణి నినునాకటికై గొనిపోయి యల్ల క

ర్ణాటకిరాటకీచకుల కమ్మ ద్రిశుద్ధిగ, నమ్ము భారతీ!"

.


ఇప్పుడు కర్ణాటకిరాట కీచకులు లేరు. 

అసలు రాచరికమే లేదు. ఆకలికోసం 

"బాలరసాలసాల నవపల్లవ కోమలమైన" కావ్యకన్యకని 

మనుజేశ్వరాధములకిచ్చే అవస్థ తప్పిపోయింది.

.


అయినా ఆ తల్లి కాటుకకంటినుండి కన్నీరింకా ధారగా ప్రవహిస్తూనే ఉంది.

ఎందుకమ్మా అలా ఏడుస్తావని మనసార ఓదార్చే,

మనసావాచాకర్మణా నీకు కష్టం కలిగించనమ్మా 

అని భరోసా ఇచ్చే పోతనలాంటి బిడ్డలు ఆమెకిప్పుడు కఱవయ్యారు.

ఈర్ష్య, అసూయ, స్వార్థం,ద్వేషాలతో తమలోతాము కాట్లాడుకుంటూ

ఆమె బతుకుని కుక్కలు చింపిన విస్తరి చేసే బిడ్డలు పుట్టుకొచ్చారు. ఛీ, ఇదేం జాతి!

" చల్ల గాలిలో ..ఓ ...... .యమునా తటిపై శ్యామసుందరుని మురళి"

" చల్ల గాలిలో ..ఓ ...... .యమునా తటిపై శ్యామసుందరుని మురళి"

.

" చల్ల గాలిలో ..ఓ ...... .యమునా తటిపై

శ్యామసుందరుని మురళి" పాట విందాము. 

శ్రీ సాలూరు గారికి ఎంతో ఇష్టమైన రాగాలు

: యమునాకళ్యాణి. మోహన, భీంప్లాస్, శుద్ధసావేరి, మాల్కోస్, హిందుస్తానీ భైరవి. 

ఈయన దాదాపు 150 చిత్రాలకు సంగీత దర్సకత్వం వహించారు. 

సాలూరు గారికి అభిమాన సంగీత దర్శకులు : 

శ్రీ నౌషద్ అలీ ( హిందీలో), తెలుగు లో పెండ్యాల, 

తమిళంలో M S విశ్వనాథన్. 

అభిమాన గాయకులు: ఘంటసాల, సైగల్, పంకజ్ మల్లిక్ , సుశీల.

అపస్వరం తెలియని రాజేశ్వర రావు గారు, సుమధుర సుస్వరాలతో తెలుగు సినిమా పాటకు పట్టాభిషేకం చేసారు . ఆయన పాటలు నిత్య నూతనంగా నేటికీ సజీవమై అలరారుతోంది. 

https://www.youtube.com/watch?v=tNgvnvlLJTM

Thursday, February 2, 2017

గోదావరిపై ఎద కృష్ణమ్మ నీ వాల్జడ.! (వేటూరి వారి కలం)

గోదావరిపై ఎద కృష్ణమ్మ నీ వాల్జడ.!

(వేటూరి వారి కలం)

.

గోదావరిపై ఎద కృష్ణమ్మ నీ వాల్జడ

నిండారి తెలుగింటి అందాలే వెలిగించే 

నండూరి వారెంకిలా ఓ...

గోదావరి ఎన్నెలా నాదారిలో కాయగా

ఉప్పొంగే పరువాల ఉయ్యాల కెరటాల 

కిన్నెరసాని పాటలా ఓ...॥

సిగ్గల్లే పండెనులే సాయంత్రము

బుగ్గల్లో పండాలి తాంబూలము॥

ఎన్నెల్లె కోరుకునే ఏకాంతము

నన్నల్లుకోమంది వయ్యారము

కౌగిలిలో మేలుకొనే కానుకవో మేనకవో 

నా స్వప్న లోకాలలో

గోదావరి ఎన్నెలా నాదారిలో కాయగా

గువ్వమ్మ చేరుకునే శ్రీగోపురం

మువ్వమ్మ మురిసేటి మురళీపురం

కవ్వాలే కడవల్లో కదిలే క్షణం

కడలల్లే పొంగింది నా మానసం

పొన్నలలో పొగడలలో తుంటరివో తుమ్మెదవో 

నా బాహు బంధాలలో

Wednesday, February 1, 2017

పరిషం !

పరిషం !

ఎవరో అన్నారు... బ్రాహ్మణులు కచ్చితంగా పరిషం పట్టాలి 

(కంచం చుట్టూ చేయి తిప్పి, నీళ్లు చిలకరించే వ్యవహారం). సదాచారాలు పాటించాల్సిందే. కానీ అలవి కాని చోట, వీలు కాని వేళ తప్పదు, అత్యవసరం అంటే ఎలా సాధ్యం?

అసలు పరిషం పట్టే వ్యవహారం ఎందుకు వచ్చింది.

అలికిన నేలపై కూర్చుని తినేటపుడు సూక్ష్మ జీవులు విస్తరిలోకి పాకకుండా వుండేదుకు. అలాగే వీలయితే పక్కనో మద్ద,.. 

వాటికి కాస్త ఆహారంగా. 

ఇప్పుడు అలికిన నేలలు లేవు, విస్తర్ల భోజనాలూ అరుదు. పాటించగలిగిన వేళ, కుదిరే చోట ఫరవాలేదు. 

కుదరని చోట సర్దుకోవాలి. 

వాస్తు అయినా, ఆచారం అయినా. 

కుంకుమ, తిలకంగా, తిలకం స్టిక్కరుగా మారలా?

మనకు ఇష్టమైనవి మార్చుకుని,

ఇష్టం కానివి సంప్రదాయాలు అంటూ వుంటే ఏలా?

ఉడుతా భక్తిగా!

ఉడుతా భక్తిగా!

తన శక్తి మేరకు సాయం/దానం చేయాలని ఈ సామెతకు అర్థం.

రామాయణంలో వున్నట్టు చెప్పబడే ఒక కథ ఈ సామెతకు ఆధారం.

కథ: శ్రీరామ చంద్రుడు లంకను చేరడానికి సముద్రం మీద వారధి కడుతున్నాడు.

ఆ కార్య క్రమంలో ఎవరికి తోచిన సాయం వారు చేస్తున్నారు.

ఆ సమయంలో ఒక ఉడుత తాను కూడ ఈ కార్యక్రమంలో పాలుపంచుకోవాలని తలచి...... సముద్రంలో మునిగి నీటితో తడిసిన తన శరీరంతో పొడి ఇసుకలో పొర్లి.... 

తన శరీరానికి అంటిన ఇసుకను కడుతున్న వారధి పైన విధిలించేదట.......

ఆ విధంగా అల్ప జీవి అయిన ఉడుత కూడ ఆ పవిత్ర కార్యంలో తన వంతు సాయం చేసిందట.

.

ఊ మీదకొన్ని సామెతలు.!

.

1 ఉంచుకున్నవాడు మొగుడూ కాదు - పెంచుకున్నవాడు కొడుకూ కాదు

2 ఉంటే ఉగాది - లేకుంటే శివరాత్రి

3 ఉంటే ఊరు - పోతే పాడు

4 ఉంటే లిక్కి - పోతే కొడవలి

5 ఉంగరాల చేతితో మొట్టేవాడు చెబితే వింటారు

6 ఉంటే అమీరు - లేకుంటే పకీరు

7 ఉండ ఇల్లు లేదు - పండ మంచం లేదు

8 ఉండవే పెద్దమ్మా అంటే కుండ పుచ్చుకు నీళ్ళు తెస్తానందట

9 ఉండమనలేక వూదర, పొమ్మనలేక పొగ పెత్తినట్లు

10 ఉండి చూడు వూరి అందం - నానాటికీ చూడు నా అందం అన్నట్లు

11 ఉండి చూడు వూరి అందం - నానాటికీ చూడు నా అందం అన్నట్లు

12 ఉండ్రాళ్ళ మీద భక్తా? విఘ్నేశ్వరుడి మీద భక్తా?

13 ఉండ్రాళ్ళూ ఒక పిండి వంటేనా? మేనత్త కొడుకూ ఒక మొగుడేనా?

14 ఉగ్గుతో నేర్చిన గుణం నుగ్గులతోగానీ పోదన్నట్లు

15 ఉచ్చగుంటలో చేపలు పట్టినట్లు

16 ఉట్టికి నాలుగు చేరులు తెగినట్లు

17 ఉట్టిమీద కూడు - వూరిమీద నిద్ర

18 ఉడకవే ఉడకవే ఓ ఉల్లిగడ్డా! నీవెంత వుడికినా నీ కంపు పోదే!

19 ఉడకవే ఉడకవే ఉగాదిదాకా అంటే నాకేం పనిలేదు యేరువాక దాకా అందట

20 ఉడుత ఊపులకు చింతకాయలు రాలుతాయా?

21 ఉడుము క్రొవ్వి పోలేరమ్మను పట్టుకొన్నట్లు

22 ఉడుతా భక్తిగా

23 ఉట్టి గొడ్డుకి అరుపులెక్కువన్నట్లు

24 ఉట్టికెక్కలేనమ్మ స్వర్గానికి ఎగిరినట్లు

25 ఉడుత కేల ఊర్లో పెత్తనం

26 ఉడుత ఊపులకు కాయలు రాలుతాయా

27 ఉడుము క్రొవ్వి పోలేరమ్మను పట్టుకొన్నట్లు

28 ఉత్త కుండకు వూపు లెక్కువ ఉత్తగొడ్డుకు అరుపు లెక్కువ

29 ఉత్త కుండకు ఊపులెక్కువ

30 ఉత్తగొడ్డుకు అరుపు లెక్కువ

31 ఉత్తచేతులతో మూర వేసినట్లు

32 ఉత్తపుణ్యానికి మొత్తుకు చచ్చినట్లు

33 ఉత్తర ఉరిమి కురిసినా, త్రాచు తరిమి కరిచినా తిరుగులేదు

34 ఉత్తర జూచి ఎత్తర గంప

35 ఉత్తర పదును - ఉలవకు అదును

36 ఉత్తరలో పూడ్చేకంటే గట్లమీద కూర్చుని ఏడ్వటం మేలు

37 ఉత్తరాన మబ్బు పట్టితే వూరికే పోదు

38 ఉత్తరపు వాకిలి యిల్లు వూరికే యిచ్చినా తీసుకోరాదు

39 ఉత్తరలో చల్లిన పైరు కత్తెరలో నరికిన కొయ్య

40 ఉత్తరాయణం వచ్చింది ఉరి పెట్టుకో మన్నాడుట

41 ఉదయం ముద్దుల ఫలహారం - మధ్యాహ్నం కౌగిలి భోజనం - రాత్రికి అందాల విందులు అందట

42 ఉదర పోషణార్ధం బహుకృత వేషం

43 ఉద్దర అయితే వూళ్ళు కొంటారు, నగదు అయితే నశ్యంకూడా కొనరు

44 ఉద్దర అయితే నా కిద్దరన్నట్లు

45 ఉద్యోగం పురుష లక్షణం గదా! గొడ్డలి తేరా నిట్రాడు నరుకుదాం అన్నాడట

46 ఉద్యోగికి ఒక వూరనీ లేదు - ముష్టివానికి ఒక యిల్లనీ లేదు

47 ఉద్యోగానికి దూరభూమి లేదు

48 ఉద్యోగం పురుష లక్షణం

49 ఉన్న దుండగా పైన ఉపాకర్మ యింకొకటి

50 ఉన్న మాటంటే ఉలుకెక్కువ

51 ఉన్న వూరికి చేసిన ఉపకారం శవానికి చేసిన సింగారము వృధా

52 ఉన్న ఊరిలో ముష్టి అయినా పుట్టదు

53 ఉన్న వూరివాడికి కాటి భయం - పొరుగూరు వాడికి నీళ్ళ భయం

54 ఉన్న వూరూ - కన్న తల్లీ ఒక్కటే

55 ఉన్నది పోయె ఉంచుకొన్నది పోయె

56 ఉన్న వూరూ - మన్న ప్రజా

57 ఉన్నది ఉన్నట్లంటే వూరొచ్చి మీద పడింది

58 ఉన్నది ఒక కూతురు - వూరంతా అల్లుళ్ళు

59 ఉన్నది పోదు -లేనిది రాదు

60 ఉన్నదే మనిషికి పుష్టి - తిన్నదే గొడ్డుకి పుష్టి

61 ఉన్నమ్మ గాదె తీసేసరికి లేనమ్మ ప్రాణం పోయిందనట్టు

62 ఉన్న మాటంటే వున్నవూరు అచ్చిరాదుట

63 ఉన్నమాటంటే వులుకెక్కు వన్నట్లు

64 ఉన్నమ్మ ఉన్నమ్మకే పెట్టే, లేనమ్మా ఉన్నమ్మకే పెట్టే

65 ఉన్నవాడు వూరికి పెద్ద - చచ్చినవాడు కాటికి పెద్ద

66 ఉన్న ఊరిలో ముష్టి అయినా పుట్టదు

67 ఉన్న వూరివాడికి కాటి భయం - పొరుగూరు వాడికి నీళ్ళ భయం

68 ఉన్న వూరూ - కన్న తల్లీ ఒక్కటే

69 ఉన్నది ఉన్నట్లంటే వూరొచ్చి మీద పడింది

70 ఉన్నది ఒక కూతురు - వూరంతా అల్లుళ్ళు

71 ఉన్ననాడు ఉట్ల పండుగ - లేనినాడు లొట్లపండుగ

72 ఉన్న మాటంటే వున్నవూరు అచ్చిరాదుట

73 ఉన్నమాట అంటే వూరికే చేటు

74 ఉపకారం చేయబోతె అపకారాం ఎదురైనట్లు

75 ఉపకారం అంటే వూళ్ళోంచి లేచిపోయినట్లు

76 ఉపకారానికి పోతే అపకారం జరిగినట్లు

77 ఉపదేశం లావు - ఆచరణ తక్కువ

78 ఉపాయాలున్నవాడు ఊరిమీద బ్రతుకుతాడు

79 ఉపాయం లేనివాడు ఉపవాసంతో చచ్చాడన్నట్లు

80 ఉపాయం లేని వాణ్ణి ఊర్లో నుండి వెళ్లగొట్టమన్నారు

81 ఉపాయవంతుడు ఊరికి నేస్తం

82 ఉప్పు తిన్నవాడు ఉపకారం చేస్తాడు

83 ఉప్పుతో తొమ్మిది, పప్పుతో పది అన్నట్లు

84 ఉప్పు లేని కూర - పప్పు లేని పెండ్లి

85 ఉప్పు ఊరగాయ కాదు

86 ఉప్పు రుచులకు రాజు..... రోగాలకు రా రాజు

87 ఉప్పు మూటలు నీట ముంచినట్లు

88 ఉప్పు వేసి పొత్తు కలిపినట్లు

89 ఉప్పులేని పప్పు చప్పన

90 ఉభయ భ్రష్టత్వం - ఉప్పరి సన్యాసం అన్నట్లు

91 ఉమ్మడి పనికి బడుగు - సొంత పనికి పిడుగు

92 ఉమ్మడి బర్రె పుచ్చి చచ్చిందన్నట్లు

93 ఉమ్మడి బేరం, ఉమ్మడి సేద్యం యిద్దరికీ చేటు

94 ఉయ్యాలలో బిడ్డను పెట్టి వూరంతా వెదకినట్లు

95 ఉరికే వాడిని చూస్తే తరమాలనిపిస్తుంది

96 ఉరిమిన మబ్బు కురవక మానదు

97 ఉరిమిన మబ్బు, తరిమిన పాము వూరికే పోవు

98 ఉరుము ఉరిమి మంగలం మీద పడినట్లు

99 ఉలవకాని పొలం వూసరక్షేత్రం

100 ఉలవ చేను పెట్టే మగడు వూరకుండక ప్రత్తిచేను పెట్టి ప్రాణం మీదకు తెచ్చాడు

101 ఉలి దెబ్బ తిన్న శిలే శిల్పమౌతుంది.

102 ఉలిపి కట్టె కేలరా వూళ్ళో పెత్తనాలు?

103 ఉల్లి వుంటే మల్లి కూడా వంటలక్కే

104 ఉల్లి చేసే మేలు తల్లికూడా చెయ్యదు

105 ఉల్లి ఉల్లే - మల్లి మల్లే

106 ఉల్లి ఊరినా మల్లి పూసినా మంచి నేలలోనే

107 ఉల్లి ఎంత ఉడికినా కంపు పోదు

108 ఉల్లి గడ్డంత కోడలు వస్తే స్మశానంలో వున్న అత్తగారు వులిక్కిపడిందట

109 ఉల్లి తిన్న కోమటి నోరు మూసుకున్నట్లు

110 ఉల్లినీ తల్లినీ నమ్మి చెడినవారు లేరు

111 ఉల్లి పది తల్లుల పెట్టు

112 ఉల్లి మల్లె కాదు కాకి కోకిల కాదన్నట్టు

113 ఉల్లిపాయంత బలిజ వుంటే వూరంతా చెడుతుంది

114 ఉల్లిపాయపెట్టని కోమటి వూరంతా ధారపోసినట్లు

115 ఉల్లి మల్లెవుతుందా? వుంచుకున్నది పెళ్ళామవుతుందా?

116 ఉల్లి ముట్టనిదే వాసన రాదన్నట్లు

117 ఉసిరికాయలంత వుంటే వూరంతా ఏలవచ్చు

......

చిలుక రక్తి!

చిలుక రక్తి!

చూచాయగా చిలుకలకు తెలిసింది రామచంద్రమూర్తి కష్టపడుతున్నాడనీ దుఃఖపడుతున్నాడనీ!

వానరులు వారధి కడుతూనే ఉన్నారు! ఊరుకోక ఉడుతలూ పనిజేస్తూనే ఉన్నాయి! ఐనా రామచంద్రమూర్తి కష్టపడుతూనే ఉన్నాడు! దుఃఖపడుతూనే ఉన్నాడు!

వారధి కట్టటం లంకకు చేరటం సీతను తేవటం ఎప్పుడో! ఆలస్యాని కాగలేక పోతున్నాడు రామచంద్రమూర్తి!

కాలపురుషుడు రామచంద్రమూర్తి కాలయాపనానికి ఆగలేక పోతున్నాడు!

చూచాయగా తెలుసుకున్నవి ఇదంతా చిలుకలు, వాటి గుండెలు కళక్కుమన్నవి! చళక్కున లేచినవి రామచంద్రమూర్తికి సాయం చేయటానికి.

ఎగిరి లంకలో వాలినవి చిలుకలు! చూసుకో ఏంచేస్తామో! ఏంతెస్తామో! అని పోతూ అన్నవి చిలుకలు రామచంద్రమూర్తితో! లంకకైపోతూ దార్లో వానరులను చూచి నవ్వుకున్నవి. ఉడుతలను చూచి నవ్వుకున్నవి. నవ్వుతూనే పోయి సీత ముందర వాలి పక్కున నవ్వినవి!

ఎత్తుకెళ్తాము సీతా మా అందరి రెక్కల మీద ఎత్తుకెళ్తాము కూర్చో! రామచంద్రమూర్తి వారధి కడుతున్నాడు గాని ఎంత కష్టపడుతున్నాడే! సీతా నీకోసం ఎంత ఆరాటమే! సీతా నీకోసం ఎంత పంతమే! అంత ఎందుకే సీతా మా రెక్కల మీద కూర్చోరాదూ గడియలో పోదాము అన్నవి! మూణ్ణాళ్ళ ముచ్చటయ్యెనేమే నీకాపురము సీతా అన్నవి చిలుకలు! అమ్మ అమ్మ! వద్దు వద్దు! రామచంద్రమూర్తి మహిమ తెలియవద్దా! ఆపని మాత్రం వద్దు! అంతపని ఎందుకు, వద్దు! అన్నది సీత. అంటూ చిలుకలకు పండ్లిచ్చి అవ్వి తింటుంటే చెరువు గట్టున నలుగు పెట్టుకున్నది నీళ్లు పోసుకోటానికి.

సీత యిచ్చిన పండ్లు గనకనే అవ్వి సీతాఫలాలైనవి.

సీత మాటలు విని చిన్న బుచ్చుకున్నవి చిలుకలు! ఇదీ బాగానే ఉన్నది. రామచంద్రమూర్తి మాటలు తెలియగానే ఇన్నాళ్ళూ స్నానం చెయ్యని సీత ఇవ్వాళ నలుగు పెట్టుకున్నది. ఈ నలుగు వృథా పోగూడదు అనుకున్నవి చిలుకలు. నలుగును అన్ని చిలుకలూ ముక్కున కఱచుకొని వస్తాము సీతా మళ్ళీ వస్తాము తొందరగానే. అని రివ్వున, చివ్వున రామచంద్రమూర్తి దగ్గరకు పోయినవి!

ఉడుతలది ఉడుత భక్తి: చిలుకలది చిలుక రక్తి!

చిలుకల జాలికి జావై పోయాడు రామచంద్రమూర్తి. సీత నలుగును సీతగానే శిల్పితం చేశాడు. ఆ నాటినుంచి గుండె నిబ్బరంతో ఉన్నాడు.

ఆనాటినుంచీ యీనాటి వరకూ చిలుకలను రామచిలుక లంటున్నారు!

నవమినాడు ఈపలుకులు విన్నా, చదివినా నవ్య నవ్య కవులవుతారు అందరూ!