Saturday, September 28, 2013

కరుణశ్రీ కవిత్వం అద్వైతమూర్తి

కరుణశ్రీ కవిత్వం

అద్వైతమూర్తి

చూచెదవేలనో ప్రణయ సుందరి, కాటుక కళ్ళలోని యా

లోచనలేమిటో హరిణ లోచని నీ చిరునవ్వులోని సం

కోచములెందుకో కుసుమ కోమలి నీ మధురాధరమ్ములో

దాచుకొనంగ నేటికి సుధామయ సూక్తి కళావిలాసినీ


మనదాంపత్యము సత్యమౌ ప్రణయ సామ్రాజ్యమ్ములో లోతులన్

గనియెన్ సాగెను భాగ్యనౌక కవితా కాళిందిలో నవ్య జీ

వన బృందావన దివ్యసీమ విహరింపన్ రమ్ము నే కొల్ల గొం

దును నీ కోమల బాహు బంధనములందున్ కోటి స్వర్గమ్ములన్


భావోద్యానమునందు కొత్త వలపుం పందిళ్ళలో కోరికల్

తీవెల్ సాగెను పూలు బూచెను రసాద్రీ భూత తేజమ్ముతో

నీవే నేనుగ నేనెనీవుగ లతాంగీ ఏకమై పోదమీ

ప్రావృణ్ణీ రద పంక్తి క్రింద పులకింపన్ పూర్వ పుణ్యావళుల్


సాంధ్యశ్రీ కరుణశ్రీ కవిత్వం


.

సాంధ్యశ్రీ !

(కరుణశ్రీ జంధ్యాల పాపయ్య శాస్త్రి .)

-

అంజన రేఖ వాల్కనుల యంచులదాటి మనోజ్ఞ మల్లికా

కుంజములో సుధా మధుర కోమల గీతిక లాలపించు ఓ

కంజ దళాక్షి, నీ ప్రణయ గానములో పులకింతునా మనో

రంజని బుష్పవృష్టి పయి రాల్పి నినున్ బులకింప జేతునా!

-

క్రొంజిగురాకు వేళుల కురుల్ తడియార్పుచు గూరుచున్న య

భ్యంజన మంగళాంగి జడలల్లుదునా, మకరంద మాధురీ

మంజుల మామక ప్రణయ మానస భావనలే ప్రపుల్ల పు

ష్పాంజలి జేసి నీ యడుగులందు సమర్పణ జేసికొందునా!

.

సంజ వెలుంగులో పసిడి చాయల ఖద్దరు చీర గట్టి నా

రింజకు నీరు వోయు శశిరేఖవె నీవు సుభద్ర సూతినై

రంజిత పాణి పల్లవము రాయుదునా నిను మౌళి దాల్చి మృ

త్యుంజయ మూర్తినై జమునితో తొడ గొట్టి సవాలు చేతునా!

-

'బఫే వైరాగ్యం'.......... హనుమంత రావురాజమండ్రి, అంధ్రప్రదేశ్.

'బఫే వైరాగ్యం'..........
హనుమంత రావురాజమండ్రి, అంధ్రప్రదేశ్.

నిజానికి నాకూ ఎందుకోగాని బఫే ఇష్టముండదు..వద్దనుకుంటూనే..లైనులో
నించుంటాను..ఆ హాలు చాలా చిన్నది...కన్యాదాత పాపం చాలా గిల్టీ గా
అందరికీ సారీ చెప్తున్నాడు...సీజను మూలాన ఇంకేదీ దొరకలేదుట. ఇదైనా
ఎవరో కాన్సిల్ చేసుకుంటే దొరికిందట. రిసెప్షన్ కి చాలామంది వచ్చారు. మా
పాతమిత్రులు కొందరు కలిసారు....
ఆ కాస్త ప్లేసులోనూ...ఓ ప్రక్క మొలకలెత్తే గింజలు, పచ్చికూర ముక్కలు,
ఓ ప్రక్క ఘుమ ఘుమలాడే మషాలా వంటకాలు, అదికాక మామూలు భోజనం...
ఆ ప్రక్క ఛాట్....ఇంకో ప్రక్క పెసరట్టులు, మినపట్టులు, రవ్వట్టులు...
వేడి వేడిగా వేస్తున్నారని అట్ల లైనులో నా పా.మిలు కొందరు జొరబడ్డారు....
ఆ పెనంమీద ఆట్లు ట్రిప్పుకి నాలుగేసే రెడీ అవుతున్నాయి...సర్వర్ అట్లకాడతో
అట్లు అలా పైకెత్తగానే "నాకూ" "నాకూ" అంటూ గాలిలోకి చాలా ప్లేట్లు లేస్తున్నాయి.
'మాయాబజారు' సినీమాలో రమణారెడ్డి సృష్టికి ఎగపడే కౌరవసోదరులు
గుర్తొచ్చారు. జగన్మోహిని అమృతం దేవతలకు మాత్రమే వయ్యారంగా
పంచుతున్నట్టు ఆ అట్లకాడ ఓనర్ ప్లేట్లు ఎంచి ఎంచి మరీ పెడుతున్నాడు
అట్లను.

నేనూ కొంతమంది మిత్రులం భోజనాలలైనులో పడ్డాం...
"ఇంత కూడుంటెట్టమ్మా..ఇంత పప్పుంటెయ్యమ్మా"...నా లోపల్నించి కోరస్
వినపడుతోంది...బాబూమోహన్ చేతిలో అల్యూమినియమ్ కంచంలా నా చేతిలో
చిప్ప నాకు తెలియకుండానే కదులుతోంది. లైనయితే ఎంతకీ కదలటంలేదు.
అనుమానంవచ్చిచూస్తే కొందరు తెలివైనవారు ముందువార్ని "హలో బాగున్నారా"
అంటూపలకరించి దూరిపోతున్నారు..బఫే అంటే 'క్లాసు'..చూసీ చూడనట్టు
ఊరుకోవాలి కాని అడక్కూడదు.

సెర్వింగ్ టేబిల్ దగ్గర చాలా క్రౌడ్..సర్వర్ మా ప్లేట్స్ లాక్కుని
"టిక్కూ" "టిక్కూ" అంటూ ఏవేవో వేసి ప్లేటులు చేతిలో పెట్టాడు///సంజీవనోద్ధారక
హనుమాన్ లా విజయోత్సాహంతో నిండు ప్లేటులు పైకి పట్టుకుని...జనాన్ని
గెంటుకుంటూ కొందరివతలకి వస్తుంటే., ఐటమ్ అయిపోతే మళ్ళీ అడగడానికి
దగ్గరగా ఉంటే మంచిదని అక్కడే లాగించేస్తున్నారు మరికొందరు.. కొంచెం
ఖాళీగావున్నచోట నించున్నా....నా వెనకాలే మావాళ్ళు కూడా వచ్చారు....
అలా అలా చూస్తుండగనే ఆ ఏరియా కూడా నిండిపోయింది..
ఒకాయన గులాబ్ జాం తినడానికి చెమ్చాతో కుస్తీ పడుతున్నాడు గుండ్రంగా
వున్నఆ గడుసు గులాబ్ జాం చెమ్చాబారిపడకుండా తప్పించుకుంటూ
ప్రక్కాయన ప్లేటులోకి జారింది. ఇందాక తెచ్చుకున్నది నేనుగాని
తినలేదా ఏమిటి అని ఆలోచించినవాడై కామ్ గా తినేస్తూన్న ఆయనకి
ఈయన్ని వాచ్ చేస్తున్న ఆయన శ్రీమతి కనపడింది..చక్ మని చూపు తిప్పేసు
కున్నాడీయన. డిసైడ్ అయిపోయాడు...ముందున్నది క్రోకోడైల్ ఫెస్టివల్ అని.
ఐనా కోరివచ్చిన గులాబ్ జాంని వదల లేకపోయాడు. ఒక తప్పుకి రెండు
శిక్షలుండవని తెలిసిన ఙ్ఞాని కనుక ఇంకో స్వీట్ కూడా తెచ్చుకుని వెనక్కి తిరిగి
లాగించేస్తున్నాడు.....సుగర్ స్టాకిస్టేమో పాపం ! ఏమో పాపం.
ఆ ప్రక్క...ఒకాయన ప్లేట్ పట్టుకుని కబుర్లు చెప్తూ తింటున్నాడు.. యెత్తులలో
ఉన్న తేడాలవలన ఆయన మూతి క్రిందుగా ప్రక్కాయన ప్లేటు నీటుగా అమరింది.
సదరు మూతిగలాయన ప్లేట్--దానిక్రింద వుంది..మూతికి దగ్గరలోని ప్లేట్ తనదా
లేక దూరముగా నున్నది తనదా అన్న సందిగ్ధంలో వుండగా మరో పొట్టాయన
క్రింద ప్లేట్ తన ప్లేట్ గా భావించాడో లేక అంత ఎత్తు చెయ్యెందుకు ఎత్తడం
అనుకున్నాడో అందుబాటులో వున్న ప్లేట్ తో అడ్జస్ట్ అయిపోతున్నాడు.
ఒకావిడకి తింటుంటే ఎక్కిళ్ళు...మంచినీళ్ళక్కడెక్కడున్నాయో..దగ్గరలో కనపడటం
లేదు....అటుగా వెళ్తున్న ఓ బుడతడ్ని నీళ్ళు తెచ్చిపెట్టమంది...వాడి రెండు చేతుల
లోనూ రెండు ఐస్క్రీం గిన్నెలు...మూతినిండా ఐస్క్రీం..."అమాయకురాలా...నేనెలా
తేగలను" అన్నట్టు చూసాడు సదరు బుడతడు....
అక్కడ వున్న ఓ లావుపాటి ప్రక్కింటి (ముళ్లపూడి) పిన్నిగారి భోజనం పూర్తయిందిలా
వుంది..ఎంగిలి ప్లేట్ ఎక్కడ పెట్టాలా అనుకుంటూ పెరుగుమూతితో వస్తోంది, ఎక్కిళ్ళ
అక్కయ్యగారి కాళ్ళ దగ్గరవున్న ఖాళీలో ఎంగిలి ప్లేట్ పెట్టి హస్తశుద్ధికై నిష్క్రమించింది
ఆ పెరుగుమూతి....ఎక్కిళ్ళ బాధతో స్టెప్స్ వేస్తున్న ఆ ఎ.అ.గారు ఈ లా.ప్ర.ము.
పిన్నిగారి ఎంగిలి ప్లేట్ లో ఉద్ధతితో ఓ స్టెప్ వేసారు...ఆ నాట్య ఉద్ధతి యొక్క
ఉధృతానికి ప్లేట్ లోవున్న పులుసుముక్కలు ఎగిరి నీట్ గా టక్ చేసుకుని అటుతిరిగి
భోంచేస్తున్న ఓ నాజూకుగారి వైట్ షర్ట్ యొక్క తెలుపుమీద అంటుకున్నాయి...ఆ
అలికిడికి ఆయన వెనక్కి తిరిగాడుకాని..ఆయనవీపు ఆయనకి కనపడదు కదా పాపం...
ప్రక్కనున్నభోజరాజు కిసుక్కున నవ్వబోయి..గబుక్కున నవ్వుకి మూతేసి,
మూతేసిన మూతితో తను గ్రహించిన విషయాన్ని నాజూకుగారికి విశదీకరించి పుణ్యం
కట్టుకున్నాడు....
నాజూకుగారి ముఖంలో కాంతి మాయమయింది. "మరకలు చేసుకు వస్తే ఊరుకొనేది
లేదు. అసలే తెల్లషర్ట్ వేసుకెళ్తున్నారు జాగ్రత్త///ఖబడ్దార్..." అంటూ జాగ్రత్తలు చెప్పి
మరీ పంపింది...నాజుకుగారి లలితాంగి. హౌ టు ఫేస్ హెర్ ..అదీ ఆయన సమస్య....

అలా అందర్నీచూస్తూ నేను పాపం చాకచక్యంగానే తింటున్నాను...ఒక్కోప్పుడు కాలం
కలసి రాదు కదండీ ? నా ప్రక్కాయన ఎడంచేయి సరిగ్గా సడన్ గా నా కుడి మోచేతికి
తగిలింది... నోట్లోకివెళ్ళవలసిన నా చెయ్యి గురితప్పి ముక్కులోకి వెళ్ళింది...రెండు
భయంకరమైన తుమ్ములొచ్చాయి..వాటి ధాటీకి ప్లేట్ సపదార్థంగా యెగిరింది...
అందులోవున్న భక్ష్య, భోజ్య, లేహ్య, పానీయములన్నీ యెగిరి నాకూ...నా తోటివారికి
సచేల స్నానం..తుమ్ముల ధ్వనికి పిల్ల ఏడుపులు...పెద్ద నవ్వులూ కలబోసిన
నేపధ్యంలో....'వాష్ బేసిన్' దగ్గరకి పరుగెత్తా...నాట్ టు వాష్ ది బేసిన్..
నన్ను నేను వాష్ చేసుకోడానికి. నాతో సరియెంగిలి స్నానాలు చేసిన పెద్దలు
"బొత్తిగా మేనర్సు లే" వంటూ నా వెనకాల వస్తున్నారు...
ఆ రోజే మళ్ళీ డిసైడయిపోయా...బఫే లో భోజనం చేయకూడదని...
"ఆఁ ఇది కూడా ఓ వైరాగ్యమే బాబూ....ప్రసూతి వైరాగ్యం...మరేదో వైరాగ్యం లాగా "

Friday, September 27, 2013

ముద్దుల నా యెంకి

ముద్దుల నా యెంకి


  


   గుండె గొంతుకలోన కొట్లాడుతాదీ

   కూకుండ నీదురా కూసింత సేపు!

   …………………..

  నాకాసి సూస్తాది నవ్వు నవ్విస్తాది,

   యెల్లి మాటాడిస్తె యిసిరికొడతాదీ!

గుండె గొంతుకలోన కొట్లాడుతాదీ  ||

……………….

   కన్ను గిలిగిస్తాది నన్ను బులిపిస్తాది,

   దగ్గరగ కూకుంటే అగ్గిసూస్తాదీ!

గుండె గొంతుకలోన కొట్లాడుతాదీ  ||

……………….

   యీడుండమంటాది ఇలు దూరిపోతాది,

   యిసిగించి యిసిగించి వుసురోసుకుందీ!

గుండె గొంతుకలోన కొట్లాడుతాదీ  ||

(పొన్నాడ వారి చిత్రం)

Night angle ....Bhratha Rathna Latha Mangeshkar.

Pvr Murty "s Sketch . our Night angle ....Bhratha Rathna Latha Mangeshkar.

Our best wishes..

వైష్ణవమాయ

వైష్ణవమాయ ............ By - Kameswara Sarma Sriadibhatla


ఒకసారి అగస్త్య మహర్షి శ్రీకృష్ణ దర్శనార్ధమై ద్వారకకు వెళ్ళి యమునకు ఆవలి దరి ఉండి తానొచ్చినట్టుగా కృష్ణమూర్తికి వర్తమానం పంపేరట. 


కబురందిన కృష్ణయ్య హడావుడిగా సత్య భామను పిలిచి భామా యమునకు ఆవలి వొడ్డున అగస్త్యుల వారు విడిసి ఉన్నారు వారికి తగు ఉపచారములుకావించి నగరిలోనికి తీసుకురా, ఆఁ అన్నట్టు ఎప్పుడు భోంచేసేరో ఏమో వారికోసం భోజన సామగ్రికూడా వెంట తీసుకు వెళ్ళుమా అని చెప్పగా, అలాగే అని బయలుదేరిన సత్య భామ వెంఠనే వెనుదిరిగి వచ్చి నాధా యమున ఉద్రుతముగా ప్రవహిస్తునాది దాటి పోవుట కష్టముగా ఉన్నాది ఎలా అంటూ చెప్పిందిట. 


అందుకు నల్లనయ్య నవ్వి, అస్కలిత బ్రహ్మచారి నన్ను పంపాడు, యమునమ్మా నా దారి తొలగుమా అని చెప్పు నీ పని ఐపోతుంది అని చెప్పేడట. అది విన్న సత్యభామ పక్కున నవ్వుతూ అదేమిటి స్వామీ అష్టకళత్రములు అఫిషియల్గా కాక మరో పదహారువేలమంది అనఫిషియల్ భార్యలు ఉన్న మీరా అస్కలిత బ్రహ్మచారి? చాల్లెద్దురూ మీ పరాచికాలూ అందిట. 


మాధవుడు మంద్స్మిత వదనుడై, చెప్పి చూడరాదా సత్యా అన్నాడట, సరేలెమ్మనుకున్న సత్య పరివారం వెంట రాగా మొత్త సరంజామా అంతా తీసుకుని యమున వొడ్డున నిలిచి అమ్మా యమునా నన్నొక అస్కలిత బ్రహ్మచారి పంపేడు, కార్యార్ధినై ఆవలి వొడ్డుకు వెళ్ళాలి నాకు దారినొసగుమా అందిట, అంతే ఆశ్చర్యం కలిగించే విధంగా యమున రెండుగా చీలి సత్యభామకు దారి ఇచ్చిందిట, భామ ఆవలిదరి చేరుకోగానే మళ్ళీ మామూలుగా ప్రవహించసాగిదిట. 


సత్య భామ అగస్త్య మహర్షికి సపర్యలు చేసి కడుపు నిండా భోజనం పెట్టి స్వామీ మా నగరికి దయ చేయండి నా భర్త శ్రీకృష్ణుడు మిమ్ము వెంటబెట్టుకు రమ్మనారు అని చెప్పిందిట. అది విన్న ఆ మహర్షి అమ్మా నేను వేరే పని మీద ఇంకో చోటుకు వెళ్ళవలసి ఉన్నాది అందువల్ల ఇప్పుడు కుదరదు మరో సారి వస్తాను కనుక నీవు వెనుదిరిగి వెళ్ళు అన్నాడట. 


యమునా ప్రవాహం చూస్తే చాలా ఉద్రుతంగా ఉన్నాది స్వామీ నేను వెనుకకు ఎలా పోగలను అని అడిగిందిట సత్య, అందుకా ముని చిరునవ్వు నవ్వుతూ నిత్యోపవాసి పంపగా వచ్చాను దారినిమ్ము అని అడుగు యమున నీకు దారి ఇస్తుంది అని చెప్పేడట. సత్యభామ మరోసారి ఆశ్చర్యపోయి అదేమిటి స్వామీ ఇప్పుడేగా నా చేత్తో వడ్డించి మరీ మీకు భోజనం తినిపించేను మీరు నిత్యోపవాసి ఎలా అవుతారు అని ప్రశ్నించిందట. 


అందుకా ముని నవ్వి నీవలా చెప్పి చూడు తల్లీ అనగా సత్యభామ యమునా నదితో అలా చెప్పడం, యమునా మళ్ళీ రెండుగా చీలిపోయి సత్యభామకు దారినివ్వడం జరిగిందిట. 


ఈ వింతకు ఆశ్చర్యపడుతున్న సత్యభామను చూసి కృష్ణుడు తనదైన స్టైల్లో నవ్వుతూ దేవీ నీకనులకు గోచరిచేదంతా నిజం కాదు, నీ మనసుకు తోచినదల్లా యదార్ధమూ కాదు సుమా అన్నాడట. 


ఓహో ఇదే గాబోలు వైష్ణవమాయ అనుకుందట సత్య.

Sublime love.....R.K films the best in 50's

Sublime love.....R.K films the best in 50's

SHANKAR JAIKISHAN super tune composing....a hit song still makes its way.

till to day we remeber...one of the most beautiful song from Raj kapoor era.his type of sogs are beyond for present generation....

What amelody...&meaning full......

Thursday, September 26, 2013

అల్లసాని వారి అల్లిబిల్లి ఏడుపు అన్నాడు రామ లింగడు.

అల్లసాని వారి అల్లిబిల్లి ఏడుపు అన్నాడు రామ లింగడు.


పాటున కింతులోర్తురె కృపా రహితాత్మక నీవు ద్రోవ ని

చ్చోట భవన్నఖాంకురము సోకె కనుంగొను మంచు చూపి య

ప్పాటల గంధి వేదన నెపంబిడి యేడ్చె కల స్వనంబునన్

మీటిన గబ్బి గుబ్బ చను మిట్టల నశ్రులు చిందు వొందగాన్ !!

కడవ ఎత్తుకు వచ్చింది కన్నె పిల్ల,, గుండె ఝల్లు మనేలా.....

కడవ ఎత్తుకు వచ్చింది కన్నె పిల్ల,,
గుండె ఝల్లు మనేలా.....

మనుచరిత్రలో వరూధిని స్వపరిచయం:

మనుచరిత్రలో వరూధిని స్వపరిచయం:


పేరు వరూథిని, విప్రకు

మార ! ఘృతాచీ, తిలోత్తమా, హరిణీ, హే

మా, రంభా, శశిరేఖ లు

దార గుణాఢ్యలు మదీయలగు ప్రాణ సఖుల్

Wednesday, September 25, 2013

నా సర్వం మీకే సమర్పితం’

‘అయితే సరే స్వామీ, మీరు నిజంగా తీసుకునేట్లయితే, అలా అడగండి. దక్షిణగా మీరు ఏది అడిగినా ఇచ్చేస్తాను. మీరు అడగాలే కానీ నేను ఇవ్వనిదంటూ ఉండదు’ అన్నాడు.

‘అయితే సరే. అడుగుతున్నాను, ఇప్పుడు ఇవ్వు. ఏమిస్తావబ్బా?’ అంటూ ఆగాడు స్వామి.

‘ఏదైనా తీసుకోండి. నా సర్వం మీకే సమర్పితం’ అన్నాడు ఆ మనిషి.

‘అయితే నువ్వీ లోకంలో చేసిన పుణ్యమంతా నాకిచ్చెయ్’ అన్నాడు రమణుడు.

‘నేనేమీ పుణ్యం చేసుంటానండీ? నాకు ఒక్క సద్గుణమైనా లేందే?’ అన్నాడు అతడు.

‘అడిగినది ఇస్తానని వాగ్దానం చేశావు కదా? ఇప్పుడు నేను అడిగాను మరి ఇవ్వు. సద్గుణవంతుడివవునో కాదో, ఆ విషయం వదిలెయ్. నీవు గతంలో చేసిన పుణ్యమంతా ఇచ్చెయ్యమంటున్నాను, ఇవ్వు.’

‘అలాగే ఇస్తాను, స్వామీ. కానీ ఇవ్వడమెలాగ? ఎలా ఇవ్వాలో చెప్పండి. ఇచ్చేస్తాను’ అన్నాడు అతడు.

‘నోటితో మనస్ఫూర్తిగా ఇలా అనుఃనేనితః’క్రితం చేసిన పుణ్యమంతా గురువుకు అర్పిస్తున్నాను. ఇక ముందు ఆ పుణ్యఫలం యొక్క ఫలితమేదీ నాకు దక్కదు. అయినప్పటికీ అందుకై నేను చింతించను, అని హృదయపూర్వకంగా అను’ అన్నారు స్వామి.

‘అలాగే స్వామీ, నా జీవితంలో నేనేదైనా పుణ్యమనేది చేసి ఉంటే, ఆ పుణ్యమూ దాని ఫలితమూ అన్నీ కూడా మీకు సమర్పించుకుంటున్నాను. మీరు నా గురువు అయినందువల్ల, శిష్యుణ్ణి అలా ఇవ్వమని అడిగి నందువల్ల, సంతోషంగా మనస్ఫూర్తిగా ఆ మొత్తం ఇచ్చేస్తున్నాను’ అన్నాడు.

భగవాన్ గంభీరమైన వదనంతో, ‘కానీ ఇది చాలదు’ అన్నారు కఠినంగా.

‘స్వామీ, మీరు అన్న విధంగా అడిగింది ఇచ్చేశాను. ఇవ్వడానికి నా వద్ద మరేమీ లేదు’ అన్నాడు ఏడుపు గొంతుతో. ‘అలా కాదు. నువ్వు చేసిన పాప ఫలితం అంతా కూడా ఇచ్చెయ్’ అన్నారు శ్రీమణులు.

ఆ మనిషి భగవాన్ వంక అమిత భయంతో చూచాడు.

బాల రసాల...

Courtesy:-కామేశ్వర రావు భైరవభట్ల 

 బాల రసాల...


బాలరసాలపుష్ప నవపల్లవ కోమల కావ్య కన్యకన్

గూళలకిచ్చి యప్పడుపుకూడు భుజించుటకంటె సత్కవుల్

హాలికులైననేమి మరి యంతకు నాయతి లేనినాడు కౌ

ద్దాలికులైననేమి నిజదార సుతోదర పోషణార్థమై


ఏవిటి, ఇది పోతన పద్యంలా అనిపిస్తోంది కాని కాదు అని ఆలోచిస్తున్నారా? అవును ఇది పోతన పద్యం కాదు. ఇది మంచన రచించిన కేయూరబాహు చరిత్ర కావ్యంలోని పద్యం. ఈ మంచన కవి క్రీ.శ. 1300 ప్రాంతం వాడని పరిశోధకుల అభిప్రాయం. పోతనకన్నా ముందరివాడు. ఇక్కడ "కూళలు" అంటే క్రూరుడు, మూఢుడు అనే అర్థం. అటువంటి వారికి సుకుమారమైన కావ్య కన్యకని ఇచ్చి ఆ పడుపుకూడు తినడం కన్నా పొట్టపోసుకోడానికి కవులు హాలికులగా మారి పొలం దున్నుకోడం మంచిది. అదికూడా లేదూ అంటే "కౌద్దాలికులు" అయినా పరవాలేదు అని దీని భావం. "కుద్దాలము" అంటే ఒక రకమైన గడ్డపార. కౌద్దాలికులంటే గడ్డపార పట్టుకొని కందమూలాలు తవ్వి తీసుకొని తినేవాళ్ళు అని అర్థం చెప్పుకోవచ్చు. నిజానికి మంచన తన కేయూరబాహు చరిత్రని నండూరి గుండనమంత్రికి అంకితం ఇచ్చాడు. అంచేత ఇక్కడ అతని ఉద్దేశం కావ్యాన్ని కూళలకి అంకితమివ్వకూడనే కాని నరులెవ్వరికీ అంకితమివ్వకూడదని కాదు.


మనకి చాటుపద్యాల సంప్రదాయం ఉండేది. సామాన్య ప్రజల నాలుకల మీదగా చాటువులు ప్రచారం పొందేవి. చాలాసార్లు అసలు వీటిని రాసినదెవరో కూడా తెలియదు. కొన్ని చాటువులు కొందరు కవుల పేర్ల మీద చెలామణీ అవుతూ ఉండేవి. కొన్ని కావ్యాలలోని పద్యాలు కూడా ఇలా చాటువులుగా మారిన సందర్భాలున్నాయి. అదిగో అలా మారిన ఒక చాటువు యీ పద్యం. ఈ చాటువులు మార్పులు చెందుతూ ఉండడం కూడా సాధారణంగా జరిగేదే. అలా కొన్ని మార్పులు చెంది తర్వాత కాలంలో ప్రసిద్ధి పొందిన పద్యం ఇది:


బాలరసాలసాల నవపల్లవ కోమల కావ్య కన్యకన్

గూళలకిచ్చి యప్పడుపుకూడు భుజించుటకంటె సత్కవుల్

హాలికులైననేమి గహనాంతరసీమల కందమూల కౌ

ద్దాలికులైననేమి నిజదార సుతోదర పోషణార్థమై


ఈ మార్పులు పద్యానికి మరింత అందాన్నిచ్చాయి. "బాలరసాలపుష్ప" అనడం కన్నా "బాలరసాలసాల" అనడం సొగసుగా లేదూ! "సాలము" అంటే చెట్టు. లేతమావిడి చెట్టుకి పూసిన కొత్తచిగురంత కోమలమైన కావ్య కన్యక అని అర్థం. అలాగే "గహనాంతర సీమల కందమూల కౌద్దాలికులు" అనడంలో పద్యానికి బిగువు వచ్చింది. "గహనము" అంటే అడవి అని అర్థం. అడవిలోపల కందమూలాలు తవ్వుకుంటూ బతుకు సాగించినా మంచిదే అని అర్థం.

భర్తృహరి సుభాషితాల్లో నా మనసుకి చాలా హత్తుకున్న శ్లోకం ఇది:

భర్తృహరి సుభాషితాల్లో నా మనసుకి చాలా హత్తుకున్న శ్లోకం ఇది:


యదా కించిజ్ జ్ఞోహం గజ ఇవ మదాంధః సమభవం

తదా సర్వజ్ఞోస్మీత్య భవ దవలిప్తం మమ మనః

యదా కించిత్కించిద్బుధజనసకాశా దవగతం

తదా మూర్ఖోస్మీతి జ్వర ఇవ మదో మే వ్యపగతః


తాత్పర్యం: కొద్దిపాటి జ్ఞానం మాత్రమే కలిగి ఉన్నప్పుడు మదగజం లాగా మదించి నేనే సర్వజ్ఞుణ్ణని 

భావించినాను. తరువాత మెధావంతులైన పెద్దలవల్ల కొద్దికొద్దిగా జ్ఞానాన్ని సంపాదించుకున్న తర్వాత నాకేమీ తెలియదనీ, మూర్ఖుణ్ణనీ భావిస్తూ పూర్వపు గర్వాన్ని వదలి సుఖంగా ఉన్నాను.


వివరణ: ఒక పండితుడు ఈ పద్యం లో తన అనుభవాన్ని వివరిస్తున్నాడు.

"అల్పో విద్యో మహాగర్వీ" అనే న్యాయానుసారం కొద్దిగా చదువుకున్న వాడికి గర్వమెక్కువగా ఉంటుంది. ఆ గర్వం తో వాడు సర్వజ్ఞుణ్ణని భావిస్తాడు. తర్వాత పండితుల వద్ద విద్యలను నేర్చుకుని కొంత జ్ఞానం సంపాదించిన తర్వాత అతని వివేకం కలిగి అంతకు పూర్వపు గర్వం తొలగిపోయి ’నేను మూఢుణ్ణి, ఏమీ తెలియని వాడిని అని భావిస్తాడు’ వేమన కూడా ఇలాంటివాళ్ళ గురించే 


"అల్పుడెపుడు పల్కు ఆడంబరము గాను

సజ్జనుండు పల్కు చల్లగాను

కంచు మ్రోగునట్లు కనకంబు మ్రోగునా" - అని అన్నాడు

ఎవడు అల్పజ్ఞ్నుడైనా తనను సర్వజ్ఞుడని భావిస్తాడో వాడు మూర్ఖుడనీ, ఎవడు సర్వజ్ఞుడైనా తనను మూఢుణ్ణి గా భావిస్తాడో వాడు విద్వాంసుడనీ తాత్పర్యం.



గమనిక: పైన తాత్పర్యం నాకు గ్ర్తుకు ఉన్నంతలో రాసినది. దాని క్రింద ఉన్న "వివరణ" ఆచార్య రవ్వా శ్రీహరి గారి "బర్తృహరి నీతిశతకము - దీపికా వ్యాఖ్యాసహితం" అను పుస్తకం లోనిది. మిగతా చదువరుల సౌలభ్యం కోసం ఇక్కడ ఉంచడం జరిగింది.

Monday, September 23, 2013

పరువు పోతే మరల రాదు.

పరువు పోతే మరల రాదు.

.పదవి పోతే బతుకు చేదు..

న్యాయమైతే ఒప్పుకోదు..

రగిలిపోతే మచ్చపోదు”.

“అంతా తప్పేనని తెలుసు.

అదీ ఒక ముప్పేనని తెలుసు…

తెలిసీ లేదని ఖండించుటలో లేకితనం ప్రజలకు తెలుసు..”

అద్వైతమూర్తి....

కరుణశ్రీ కవిత్వం:-


అద్వైతమూర్తి


చూచెదవేలనో ప్రణయ సుందరి, కాటుక కళ్ళలోని యా

లోచనలేమిటో హరిణ లోచని నీ చిరునవ్వులోని సం

కోచములెందుకో కుసుమ కోమలి నీ మధురాధరమ్ములో

దాచుకొనంగ నేటికి సుధామయ సూక్తి కళావిలాసినీ


మనదాంపత్యము సత్యమౌ ప్రణయ సామ్రాజ్యమ్ములో లోతులన్

గనియెన్ సాగెను భాగ్యనౌక కవితా కాళిందిలో నవ్య జీ

వన బృందావన దివ్యసీమ విహరింపన్ రమ్ము నే కొల్ల గొం

దును నీ కోమల బాహు బంధనములందున్ కోటి స్వర్గమ్ములన్


భావోద్యానమునందు కొత్త వలపుం పందిళ్ళలో కోరికల్

తీవెల్ సాగెను పూలు బూచెను రసాద్రీ భూత తేజమ్ముతో

నీవే నేనుగ నేనెనీవుగ లతాంగీ ఏకమై పోదమీ

ప్రావృణ్ణీ రద పంక్తి క్రింద పులకింపన్ పూర్వ పుణ్యావళుల్

Saturday, September 21, 2013

గురజాడ వారి జయంతి.....

అప్పారావు అంటే అందరికి లోకువే ......

ఈ రోజు గురజాడ వారి జయంతి.....

ఆ మహాను భావుడి తలచిన వాడు ఎవ్వరు లేరు ...

జోకులకు మాత్రమే అప్పారావు ....


పతియే ప్రత్యక్ష దైవం.......

పతియే ప్రత్యక్ష దైవం.......

హనుమంత రావుgaru in Hashya vallari...

(ఆలోచన ఆవిడది::అక్షరం నాది)

###


(ఆయన ఏదో పుస్తకం చదువుతున్నాడు. అప్పుడే భార్య వీధివైపు నుంచి లోపలకి వచ్చింది.)

భార్య: (తెచ్చిన ప్రసాదం భర్తచేతిలో పెట్టి,కుర్చీ భర్తదగ్గరకి లాక్కుంటూ)... ఏమండీ! ఇవ్వాళ గుళ్ళో వుపన్యాసం

చెప్తూ భర్తయే ప్రత్యక్షదైవం అంటూ చెప్పారండి. ప్రత్యక్షదైవం అంటే యేమిటండీ?

భర్త: ఇన్నాళ్ళకి ఓ మంచి ప్రశ్నవేసావోయ్ తాయారూ! చెప్తా విను. ప్రత్యక్షదైవం అంటే కనిపించే దేముడని అర్థం.

నిజానికి దేముడు మనకంటికి కనపడడు కదా...అంచేత కనపడే భర్తలోనే అంటే పతిలోనే దేముణ్ణి చూడమని

దాని భావం...అర్ధమయిందా?

భార్య: బాగా అర్ధమయిందండీ..నేనూ అదే అనుకున్నానండీ...రేపు యేకాదశి

కదా? రేపట్నించి మిమ్మల్నే నేను పూర్తిగా దేముడిలా కొలుచుకుంటానండీ..

భర్త: అలాగే తాయారూ! ఇన్నాళ్ళకు నీకో మంచి బుద్ధి కలిగింది. నాకు చాలా సంతోషంగా వుంది.

* * * * * * * * *

(నేపధ్యంలో తాయారు పాడుతూ వుంటుంది...

::తెల్లవారవచ్చె తెలియక నా స్వామి మరల పరుండేవు లేరా...)

భర్త: (ప్రవేశిస్తూ..వళ్ళంతా దులుపుకుంటూ..) ప్రొద్దున్నే సుప్రభాతం పాడేవు.. అంతదాకా బాగానే వుంది...

అభిషేకమన్నావు..యేదో మామూలు స్నానమనుకున్నా..యిలా ఈ కొబ్బరి బొండాం నీల్లేమితి...తేనె యేమిటి...పాలేమిటి...పెరుగేమిటి...యిలా ఇవన్నీ పోసాసావేంటే బాబూ..అబ్బబ్బా..

వళ్ళంతా చాలా జిడ్డు జిడ్డుగావుంది...ఆ షాంపూ సీసా యియ్యి స్నానం చేసొస్తా....చాలా చిరాకేస్తోంది.

భార్య: (లెంపలేసుకుంటూ)మహాపచారం..మహాపచారం...అభిషేకం అయిపోయింది. ఇప్పుడు స్నానమేమిటి?

'వస్త్రార్థం అక్షితాన్ సమర్పయామి' అని అక్షింతలు వేస్తానుండండి...

భర్త: ఇదెక్కడి గొడవే బాబూ,,,అక్షింతలేస్తే ఈ జిడ్డెలా పోతుందే... అయినా యింతవరకు కాఫీ కూడా యివ్వలేదు.

భార్య: అదేమిటండీ...ఇంత చదువుకున్నారు. దేవుళ్ళు కాఫీలు, టీలూ త్రాగినట్టు ఏ పురాణాలలోనైనా చదివారా?..

తప్పు తప్పు అలాంటి మాటలు మాట్లాడకూడదు...కళ్ళు పోతాయి.

భర్త: అదేమిటీ...మరి కాఫీ కూడా యివ్వవా..అయితే నేను దేముడిగా వుండను

భార్య: ఏంటమ్మా అది? సర్లెండి..కాఫీ అటుతిరిగి త్రాగుదురుగానిలెండి్--నీరాజమంత్ర పుష్పాలు అయ్యాక.

భర్త: సర్లే...అవునూ మరి నైవేద్యమెప్పుడూ? నైవేద్యానికి యేంచేసావు.?

భార్య: ఇవ్వాళ ఏకాదశి...ఈ పూట నైవేద్యానికి యేమీ వుండదు. రాత్రి ఉప్పిడిపిండి చేసి నైవేద్యం పెట్తాను...అదే ఫలహారం.

భర్త: చంపావు తల్లీ!----సర్లే యేదో సర్దుకుంటాను...కానీ తాయారూ! ఉప్పిడిపిండిలోకి వంకాయపులుసుపచ్చడి...

ఉల్లిపాయలు బాగా దట్టించి చెయ్...బాగుంటుంది. నాక్కూడా యిష్టం.

bhaarya ; (లెంపలు వాయించుకుంటుంది..) అపచారం...అపచారం...పిదపకాలం బుద్ధులు..పిదపకాలం బుద్ధులా అని...

ఉల్లిపాయలు దేముడికి నివేదించకూడదండీ..

భర్త: నాకు నివేదించవచ్చుకదోయ్..

భార్య: మీరు ప్రత్యక్షదైవం..మీకు అస్సలు కూడదు...మహా పాపం.(నిష్క్రమణ)

*********

(భర్తని శ్రీ వేంకటేశ్వరుడిలా నిలబెట్టింది..అభయహస్తం, వరదముద్ర పెట్టించింది...ఓ పెద్దపూలమాల

( వేసినట్టు అభినయించింది.)..ఆయన సీరియస్ గా నీరస్ గా నించున్నాడు...)

భార్య: (భర్త పెదాలు తన చేతివ్రేళ్ళతో సాగదీసి) ఏంటా చికాకు..మొహానికి కాస్త నవ్వు యేడవండి...

భర్త: (సీరియస్ గా ...నవ్వాడు)

భార్య: (నివేదన చేస్తూ)..ప్రాణాయస్వాహా..అపానాయస్వాహా...

భర్త: (పళ్ళెంలో చేయిపెట్టి తినబోతాడు)

భార్య: (అతని చేతిమీద ఒకటి కొట్టి)...అలా ముట్టుకోకూడదు. మంత్రం పూర్తవ్వాలి నీరాజనం

సమర్పయామి...మంత్రపుష్పం సమర్పయామి...భక్తోపచారం సమర్పయామి...హమ్మయ్య..

భర్త: హమ్మయ్య...అయిపోయిందా...

భార్య: ఊఁ...పూజ అయింది...యిక ప్రసాదం...నీరసం వచ్చేస్తోంది. ప్రొద్దున్ననించీ కటిక వుపవాసం కదా....

భర్త: మరే మరే...పెట్టేయ్..పెట్టేయ్.ఆకలి దంచేస్తోంది. ప్రొద్దుట్నించీ పచ్చిమంచినీళ్ళైనా త్రాగలేదు

....పెట్టేయ్ త్వరగా...

భార్య: ఏమిటీ..పెట్టేదీ....

భర్త: అదేనోయ్...ఫలహారం...ఉప్పిడిపిండి చేసావుకదా...

భార్య: తప్పు..ఉప్పిడిపిండి అనకూడదు...ప్రసాదం..ప్రసాదంగా నేను పుచ్చుకుంటాను.

భర్త: మరి నాకు..

bharya: మీకు నివేదన అయిపోయింది..తాంబూలం కూడా సమర్పించేసాను. నేను ప్రసాదం తీసుకుని వచ్చి,

మీకు పవ్వళింపుసేవ చేస్తాను....రేపు సుప్రభాత సేవదాకా శుభ్రంగా పడుకుందురుగాని....

పతియే ప్రత్యక్షదైవం. (సూత్రాలు కళ్ళకందుకుంటుంది)(లోపలికి వెళ్తుంది)

భర్త: ఇదెక్కడి గొడవే తాయారూ...ఓరి దేముడోయ్....అర్జంటుగా కనికరించు.. ఓ పురాణం శాస్త్రులుగారూ...

అర్జంటుగా పురాణాలు మార్చండి...మేము ఉత్తుత్తి భర్తలమే....దేముళ్ళమీ..గీముళ్ళమీ కాము..

ప్రత్యక్ష దైవాలము అస్సలు కాము.....ఆకల్రోయ్....దేముడోయ్..


Thursday, September 19, 2013

పరనింద మృత్యువువంటిది.

పరనింద మృత్యువువంటిది. మనము అనవసరముగా ఎవరినైనా నిందిస్తే నిందింపబడిన వాడి పాపములో సగం మనకివస్తుంది. అంతేకాక మనం ఎంతో కష్టపడి ఆర్జించుకున్న పుణ్యసర్వస్వములో సగం అతనికి వెళిపోతుంది. కావున అనవసరముగా పరనిందచేయరాదు. నీవు చేసిన తప్పుకు పశ్చాత్తాపముచెంది పాపఫలము అనుభవించిన తరువాతశ్రీకృష్ణపరమాత్మ కృపచే ముక్తిని పొందుతావు”

మనుచరిత్రము. .....పిస్కా సత్యనారయణ గారి విశ్లేషణ..

పిస్కా సత్యనారయణ గారి విశ్లేషణ..


ఆంధ్ర సాహిత్యములో రామాయణ, మహాభారత, భాగవతముల తర్వాత అత్యధిక ప్రాచుర్యమును పొందిన కావ్యము, ఆంధ్రకవితా పితామహుడుగా పేరు గడించిన అల్లసాని పెద్దనగారి అద్వితీయ ప్రబంధం మనుచరిత్రము. ఈ కావ్యము తదనంతర కాలములో వెలువడిన అనేక ప్రబంధములకు మార్గదర్శకమై, తలమానికంగా అలరారింది. 


మనుచరిత్ర 6 ఆశ్వాసాల మహాప్రబంధం అయినప్పటికీ, మొదటి 3 ఆశ్వాసాలే సారస్వతాభిమానులను అమితంగా ఆకట్టుకుని, వారిని రసజగత్తులో ఓలలాడించినవని చెప్పుటలో ఏమాత్రం సందేహం లేదు. పెద్దన కవీంద్రుల లేఖినిలో ప్రాణం పోసుకున్న 2 అద్భుతమైన సజీవపాత్రలు మన కనుల ముందు కదలాడుతూ, తమతో పాటు మనలను కూడా హిమాలయసానువుల్లోకి లాక్కెళతాయి. ఆ 2 పాత్రల్లో మొదటిది - ప్రవరుడు; రెండవది - వరూధిని. 


ఆర్యావర్తములోని అరుణాస్పదపురము అనే గ్రామములో నివసిస్తున్న బ్రాహ్మణ యువకుడు ప్రవరుడు. నియమబద్ధంగా పరమ నైష్ఠిక జీవితాన్ని గడుపుతున్న ఒక ఆదర్శ గృహస్థు. ....ఇక - వరూధిని ఒక అప్సరస. అద్భుత సౌందర్యరాశి, అపురూప లావణ్య వారాశి. 


విధివైచిత్రి వలన వీరిద్దరూ అనూహ్యమైన రీతిలో, మనోహరమైన మంచుకొండల మధ్యలో, అనగా మనోజ్ఞమైన హిమగిరుల సుందరసీమలో పరస్పరం తారసిల్లుతారు. అతిలోకసుందరియైన ఆ అచ్చర ప్రవరాఖ్యుని సౌందర్యవిభవం చూసి, అతనిపై మనసుపడుతుంది..... ప్రవరుడు అందములో ఆమెకు ఏమాత్రమూ తీసిపోడు మరి! 


ప్రవరుణ్ణి మనకు పరిచయం చేసే ప్రారంభపద్యములోనే పెద్దనగారు అతణ్ణి ఆలేఖ్య తనూవిలాసుడు అనీ, మకరాంక శశాంక మనోజ్ఞమూర్తి అనీ వర్ణిస్తారు. ఆలేఖ్య తనూవిలాసుడు అంటే లిఖించడానికి లేదా చిత్రించడానికి అలవికాని రూపసంపద కలవాడని అర్థం. ఇకపోతే, మకరాంకుడంటే మన్మథుడు; శశాంకుడంటే చంద్రుడు. వారిద్దరితో సరితూగగల సుందరాకారుడని అర్థం. కనుకనే వరూధిని అతణ్ణి చూసి ఎక్కడివాడొ ! యక్షతన యేందు జయంత వసంత కంతులన్ చక్కదనంబునన్ గెలువజాలినవాడు ! అనుకుని, అతనిపై మరులుగొంటుంది. ( యక్షతనయుడు అనగా యక్షులకు రాజైన కుబేరుని పుత్రుడు నలకూబరుడు. ఇతడు చాలా సౌందర్యవంతుడని ప్రసిద్ధి. ఇందుడంటే చంద్రుడు. జయంతుడు దేవేంద్రుని కుమారుడు. ఇతడు సైతం చాలా అందగాడని చెప్తారు. వసంతుడు మదనుని చెలికాడు. ఇక కంతుడంటే సాక్షాత్తూ మన్మథుడే ! )


Wednesday, September 18, 2013

ధర్మరాజు నిజంగా యింత గొప్పవాడా!"

తిక్కన భారతంలోని పద్యమిది. విరాట పర్వంలోది. తెలుగు కవిత్వమ్మీద ఆసక్తీ అభిమానం ఉన్నవారెవరైనా తప్పకుండా చదివి తీరాల్సిన కావ్యం విరాటపర్వం. అవును తిక్కన తీర్చిదిద్దిన విరాటపర్వం అచ్చంగా ఒక కావ్యమే!


ఎవ్వాని వాకిట నిభమద పంకంబు

రాజభూషణ రజోరాజి నడగు

ఎవ్వాని చారిత్ర మెల్లలోకములకు

నొజ్జయై వినయంబు నొఱపు గఱపు

ఎవ్వని కడకంట నివ్వటిల్లెడు చూడ్కి

మానిత సంపద లీనుచుండు

ఎవ్వాని గుణలత లేడువారాశుల

కడపటి కొండపై గలయ బ్రాకు


నతడు భూరిప్రతాప మహాప్రదీప

దూర విఘటిత గర్వాంధకార వైరి

వీర కోటీర మణిఘృణి వేష్టితాంఘ్రి

తలుడు కేవల మర్త్యుడె ధర్మ సుతుడు.


ధర్మరాజు గొప్పతనాన్ని వర్ణించే భేషైన పద్యం యిది. సాధారణంగా ఎవరికీ ధర్మరాజంటే మంచి అభిప్రాయం ఉండదు. అది చాలా సహజం. కానీ యీ పద్యాన్ని చదివాక "ఆఁ! ధర్మరాజు నిజంగా యింత గొప్పవాడా!" అనుకోక మానరెవరూ. ఈ పద్యం ఎత్తుగడలోనే మనసులని కట్టిపడేసే అద్భుతమైన అలంకారాన్ని ప్రయోగించాడు తిక్కన. దానికి దీటైన నడక. ధర్మరాజు వైభవాన్ని మనకి కళ్ళకి కట్టినట్టు చూపించాడు. రెండవపాదంలో అతని స్వభావాన్నీ, ప్రసిద్ధినీ వర్ణించాడు. మళ్ళి మూడవపాదం అతని సంపద, వైభవం. నాల్గవపాదం మళ్ళీ అతని కీర్తి ప్రసిద్ధి. ఇన్నీ అయ్యాక అసలైన గుణాన్ని ఎత్తుగీతిలో మూడు పాదాలు ఆక్రమించే ఒక సుదీర్ఘ సమాసంలో దట్టించి చెప్పాడు. అది అతని ప్రతాపం. క్షత్రియులకి అతి ముఖ్యమైన గుణం. చివరాఖరికి అతను సాధారణ మానువుడే కాదు అని తేల్చేసాడు. అవును ఇన్నీ ఉంటే అతను మామూలు మనిషి అవుతాడా? పైగా దైవాంశ సంభూతుడు!


ఇదీ తిక్కన పద్యశిల్ప నైపుణ్యం. తీసుకున్నది సీస పద్యం. దానిలో ధర్మరాజు గొప్పతనాన్ని కీర్తించాలి. పద్యం ఎలా ఎత్తుకుని ఎలా నడిపించి ఎలా ముగిస్తే అది వినేవాళ్ళ గుండెల్లో ముద్రపడిపోతుందో అలా నడిపించాడు. అందుకే యీ పద్యం అంత ప్రసిద్ది పొందింది.


Tuesday, September 17, 2013

'విశ్వనాధ పంచశతి


విశ్వనాధ గారంటే అందరికీ గంభీరమైన పద్యాలే గుర్తుకు వస్తాయి.

నాకు మాత్రం ఆయనలోని సునిశితమైన వ్యంగ్యం, హాస్య చతురతా జ్ఞాపకం వస్తాయి.

'విశ్వనాధ పంచశతి ' అని వారు ఐదు వందల పద్యాలు వ్రాశారు సరదాగా.

ఏ పద్యానికాపద్యమే ఓ రస గుళిక. ఒక్కో పద్యాన్ని పంచ్ లైన్ గా తీసుకొని ఒక్కో కథ వ్రాయవచ్చు . మచ్చుకు ఇవి చూడండి:


" వెస స్వరాజ్యము వచ్చిన పిదప కూడ

సాగి ఇంగ్లీషు చదువునే చదివినట్లు

అంగనామణి పెండిలియాడి కూడ

ప్రాతచుట్టరికమునె రాపాడుచుండె "


" ఊరి భార్యలెల్లరూహించి యామెను

మంచంబుతోనిడిరి శ్మశానమందు

అట పిశాచకాంతలాలోచనము జేసి

పడతి మరల నూరి నడుమనిడిరి "


ఈ కవిని చదవడానికి ఓ జీవితకాలం సరిపోదు!

వస్తా....వెళ్లి వస్తా ...అంటూ నాడు మన వినాయకుడు...

వస్తా....వెళ్లి వస్తా ...అంటూ నాడు మన వినాయకుడు...

Monday, September 16, 2013

'అంకముఁ జేరి శైలతనయా ......

'అంకముఁ జేరి శైలతనయా స్తనదుగ్ధము లానువేళ బా 

ల్యాంక విచేష్ట తొండమున నవ్వలి చన్ గబళింపఁబోయి యా 

వంకఁ గుచంబుఁ గాన కహివల్లభు హారముఁ గాంచి వే మృణా 

ళాంకుర శంకనంటెడు గజాస్యుని గొల్తు నభీష్టసిద్ధికిన్.'

(మనుచరిత్ర....అల్లసాని )


Satyanarayana Piska వారి వివరణ.


గణపతిదేవుణ్ణి ఎందరో కవులు ఎన్నెన్ని విధాలుగానో ప్రస్తుతించారు. ఐతే, ఈ పద్యంలో చిత్రించినట్టుగా ' బాలవినాయకుడు ' బహుశా మరెక్కడా ప్రత్యక్షమవలేదేమో! ఇందులో కవి అత్యంత రమణీయంగా ఆ గిరిజాతనయుణ్ణి మన కన్నులకు కట్టినట్టుగా చూపించాడు.


పర్వతరాజ పుత్రిక అయిన పార్వతీదేవి తన గారాల కుమారుడైన చిన్నివినాయకుడికి స్తన్యం ఇవ్వాలని ఒళ్ళోకి తీసుకుంది. పాలు తాగుతున్న ఆ అల్లరిపిల్లాడు కుదురుగా ఉండకుండా తన తొండముతో అవతలివైపున్న రెండో కుచమును అందుకోడానికి ప్రయత్నించాడు. (ఇది చాలా సహజమైన బాల్యచేష్ట! తల్లిపాలు తాగుతున్న పసిపిల్లలను కాసింత పరిశీలనగా పరికిస్తే ఈ దృశ్యాన్ని ఈనాటికీ మన ఇళ్ళల్లో దర్శించవచ్చు)....ఐతే, ఆ వైపున అమ్మగారి రెండవ స్తనం లేదట! పైపెచ్చు, నాగేంద్రహారం ఉందట ఆ చోట! సహృదయ పాఠకులు ఈపాటికి కనిపెట్టే ఉంటారు.

Sunday, September 15, 2013

కింకవీంద్ర ఘటా పంచావన


కింకవీంద్ర ఘటా పంచావన



తెలుగువారికి అష్టావధానం అనగానే గుర్తుకొచ్చే జంటకవులు తిరుపతి వెంకట కవులు. ఓసారి వారు అవధానం చేస్తుండగా కాశీనాథ శాస్త్రి అనే పృచ్ఛకుడు ఆ జంటకున్న‘ కింకవీంద్ర ఘటా పంచావన ‘ అనే బిరుదును అపహాస్యం చెయ్యడానికి ఇలా వక్రభాష్యం చెప్పాడట.


“ కింకవీంద్ర అంటే నీటి పక్షుల్లో గొప్పవైన అని, ఘటా అంటే గుంపు అని, పంచ అంటే వెడల్పయిన అని, అవనము అంటే ముఖం కలది అనీ అర్థాలు వస్తాయి. కనుక ఈ బిరుదుకు ‘ పెద్ద కొంగలు ‘ అంటే సరిగ్గా సరిపోతుంది “ అని వ్యాఖ్యానించాడు.


దానికి ఆ జంట కవుల్లో ఒకరైన చెళ్ళపిళ్ల వెంకటశాస్త్రి గారు తడుముకోకుండా ఇలా సమాధానమిచ్చారు.....

“నిజమే ! కాశీనాథుల వారు సెలవిచ్చినట్లు మా బిరుదుకు పెద్దకొంగలు అన్న అర్థం వస్తుంది. అయితే ‘ కా ‘ అంటే నీరు, ‘ ఆశి ‘ అంటే తిరుగునని అర్థాలు వస్తాయి. కనుక ‘ కాశీ ‘ అంటే చేపలు అని అసలు అర్థం వస్తుంది. కాశీనాథులు కనుక పెద్దచేపలు అవుతుంది. అంటే ఆయన పాలిట మేము పెద్దకొంగలమే ! “ అన్నారట.


ఇంకేముంది...! కాశీనాథుల వారి నోట మారు మాట వస్తే ఒట్టు.

సి. యస్. ఆర్. హస్త సాముద్రికం....

సి. యస్. ఆర్. హస్త సాముద్రికం

 తెలుగు చిత్ర రంగంలో కొన్ని పాత్రల గురించి ప్రస్తావన వస్తే కొంతమంది నటులు ప్రత్యేకంగా గుర్తుకువస్తారు. భారతంలోని శకుని పాత్ర పేరు చెబితే మొదటగా గుర్తుకు వచ్చేది చిలకలపూడి సీతారామాంజనేయులు. సి. యస్. ఆర్. గా ప్రసిద్ధుడైన ఈయన రంగస్థలం నుండి చిత్రరంగానికోచ్చిన వారే ! 1930 దశకంలో కథానాయకుడిగా వెలిగిన ఈయన 1950 దశకంలో క్యారెక్టర్ నటుడిగా మారారు. దేవదాసులో పార్వతిని పెళ్ళాడిన జమిందారు పాత్రలో ఆయన నటన ఎవరూ మర్చిపోలేరు. ఆ చిత్ర నిర్మాణ సమయంలో జరిగిన ఓ సంఘటన ఆయన మాటల చమత్కారానికి నిదర్శనం.


దేవదాసు షూటింగ్ విరామ సమయంలో సెట్ బయిట కూర్చున్న సావిత్రితో సి. యస్. ఆర్.

" అమ్మాయీ ! ఏదీ నీ చెయ్యి చూపించు " అన్నారు.


సావిత్రి  తన చెయ్యి చూపించి ఆయన ఏం చెబుతారా అని కుతూహలంగా చూస్తోంది . కాసేపు తదేకంగా ఆ చెయ్యిని పరిశీలించిన సి. యస్. ఆర్.

" నీకు మూడు ముఖ్యమైన విషయాలు చెబుతాను. అవి

ఒకటి నిన్నెవరూ సరిగా అర్థం చేసుకోరు.

రెండు నీ ప్రతిభకు తగ్గ వేషం దొరకడానికి ఇంకా కొంత కాలం పట్టవచ్చు

మూడు నీకు అప్పుడప్పుడూ స్టమక్ ట్రబుల్ వస్తూంటుంది " అన్నారు.


సావిత్రి ఆశ్చర్యపోయి " ఇంత కరెక్ట్ గా ఎలా చెప్పగలిగారు ? " అని అడిగింది.


దానికి సి. యస్. ఆర్. నవ్వుతూ " ఇందులో ఆశ్చర్యపోవడానికేముంది. ఎవరి చెయ్యి చూసినా ఈ మూడు విషయాలు మాత్రం సులువుగా చెప్పెయ్యొచ్చు . ఇవి అందరికీ అన్వయించే విషయాలే ! " అన్నారు.  


మహిళలంతా ఓచోట గుమికూడితే .....


మహిళలంతా ఓచోట గుమికూడితే ఎలా ఉంటుందో చెప్పడంలో

జంఘాలశాస్త్రి ఇలా రెచ్చిపోయాడు. --

'ఎక్కడ వినిన గాజుల గలగల, అందెల ఝణఝణ , కాంచీఘంటికల గణగణ,

ఎక్కడజూచిన జెక్కుటద్దముల తళతళ, గుబ్బిగుబ్బిల పెళఫెళ, తారాహారముల మిలమిల, 

వేణీభారముల జలజల, ముద్దుమొగాముల కలకల,

ఎక్కడకు బోయిన నగరు ధూపముల గమగమ, చందన చర్చల ఘుమఘుమ, 

మృగమదలేపముల ఘుమఘుమ... ---

కొర్నాటి చీరలవారు, బనారసుకోకలవారు, బరంపురపు పీతాంబరములవారు,

సన్నకుసుంబాచీరలవారు, గోచికట్లవారు, గూడకట్లవారు, చుట్టుత్రిప్పులవారు,

మేలిముసుగులవారు, వ్రేలుముళ్ళవారు, జడచుట్లవారు, వంకకొప్పులవారు ....

Saturday, September 14, 2013

మ్యావుమని కూయలేని పిల్లి యెచ్చటైననుండునా?

 ఒక తెలుగువాడు తెలుగు శ్రోతలతో ఆంగ్లంలో ప్రసంగించేసరికి

 జంఘాలశాస్త్రి ఉద్వేగభరితుడై ఇలా అంటాడు. --

 మ్యావుమని కూయలేని పిల్లి యెచ్చటైననుండునా? కిచకిచలాడలేని కోతిని మీరెక్కడైన చూచితిరా? ... అయ్యయ్యో. మనుజుడే. అంత మనుజుడే. ఆంధ్ర మాతాపితలకు బుట్టినవాడే. .. అట్టివాడాంగ్లేయభాషనభ్యసించినంత మాత్రమున

 ఇప్పుడాంధ్రమున మాట్లాడలేకుండునా?

 ఆశ్చర్యము, అవిశ్వసనీయము. అసత్యము. ఆంధ్రమున మాటాడకుండ చేసినది అశక్తికాదు. అనిష్టత. అసహ్యత. అది శిలాక్షరమైన మాట. ..

' సింహత్రయం'

Padmini Bhavaraju.....

పిఠాపురం రాజాస్థానంలో పానుగంటి లక్ష్మీనరసింహం, చిలకమర్తి లక్ష్మీనరసింహం, కూచి నరసింహం అనేవారు ' సింహత్రయం' అనే పేరుతొ ప్రసిద్ధికెక్కారు. 

పానుగంటి లక్ష్మీనరసింహం గారు వ్యంగ్య రచనలో అందే వేసిన చెయ్యి. తెలుగు సాహిత్యంలో పానుగంటి రాసిన సాక్షి వ్యాసాలు చిరస్థాయిగా నిలిచిపోయాయి. ఆయన తూర్పుగోదావరి జిల్లా, సీతానగరంలో 1865 నవంబర్ 2న జన్మించారు. పిఠాపురంరాజా సూర్యారావు కోరిక మేరకు పానుగంటి అనేక నాటకాలు రాశారు. 

ఆయనను ‘ఆంధ్రా షేక్‌స్పియర్’, ‘ఆంధ్రా ఎడిసన్’ అని పిలిచేవారు. ఆయనకు ‘అభినవ కాళిదాసు’ అనే బిరుదు ఉంది. ‘విప్రనారాయణ చరిత్ర’, ‘పాదుకా పట్టాభిషేకం’, ‘రాధాకృష’్ణ, ‘కాంతాభిరామం’, ‘రాతిస్తంభం’, ‘కళ్యాణ రాఘవం’ లాంటి ఎన్నో రచనలను తెలుగు పాఠకులకు అందించారు. 

ఆయన రాసిన చాటువులు చూడండి ...

వేపారి కంటె సరసుడు 

నేపాళపు మాత్రకంటే మేలౌ మందున్ 

వేపాకు కంటె చేదును 

సాపాటున కంటే సుఖము నహి నహి మహిలోన్ !

బచ్చుండవు నెర దాతల

మ్రుచ్చుండవు శత్రువులకు మహిత జ్వాలా

చిచ్చుండవు కవి వర్యుల

మెచ్చుండవు మేటి సుగుణ పుట్టీ ! సెట్టీ !

ఆ రోజుల్లో అవి కలిగించిన సంచలనం అంతా యింతా కాదు. "జంఘాలశాస్త్రి" అనే పాత్ర ముఖతః పానుగంటివారు సమకాలిక సాంఘిక దురాచారాలమీద, మూఢ విశ్వాసాలమీద పదునైన విమర్శలు చేసేవారుసాక్షి వ్యాసాల నుండీ కొన్ని మచ్చుతునకలు (వీకీపీడియా నుండీ)

(తోలు బొమ్మలు) -- తోలుబొమ్మలాటను చూడడంలోకంటె ప్రేక్షకులను పరిశీలించడంలో వాణీదాసునికి ఆసక్తి ఎక్కువ -- ఎన్నియోబొమ్మలను ముగ్గురో నల్వురో తెరలోపల నాడించుచుండ నొక్కబొమ్మను వీరందఱు తెరవెలుపల నాడించుచున్నారు. ఇంత శ్రమపడి బొమ్మలాట నేల చూడవలయు నని మీరు నన్నడుగుదురేమో! జనులు విశేషముగ జేరియుండినచోటికి బోవుటకు నాకు మొదటినుండియు నుత్సాహము. జనుల ముఖభేదముల బరిశీలించుట, కంఠరవములను శోధించుట, మాటలతీరులను గనిపెట్టుట, వానికిగారణములగు హృదయరసములను విమర్శించుట, స్వభావభేదములను గుర్తెఱుగుట-యిట్లు ప్రకృతిజ్ఞానమును సంపాదించుటయే నాముఖ్యోద్దేశము. పందిటిక్రింద నాడింపబడుచున్న నిర్జీవపు దోలుబొమ్మలను జూచుటకై పోయిన వాడ గాను. బయటనాడుచున్న ప్రాణమున్న తోలుబొమ్మలయాట జూడ బోయితిని.

(స్వభాష) - ఒక తెలుగువాడు తెలుగు శ్రోతలతో ఆంగ్లంలో ప్రసంగించేసరికి జంఘాలశాస్త్రి ఉద్వేగభరితుడై ఇలా అంటాడు. -- మ్యావుమని కూయలేని పిల్లి యెచ్చటైననుండునా? కిచకిచలాడలేని కోతిని మీరెక్కడైన చూచితిరా? ... అయ్యయ్యో. మనుజుడే. అంత మనుజుడే. ఆంధ్ర మాతాపితలకు బుట్టినవాడే. .. అట్టివాడాంగ్లేయభాషనభ్యసించినంత మాత్రమున ఇప్పుడాంధ్రమున మాట్లాడలేకుండునా? ఆశ్చర్యము, అవిశ్వసనీయము. అసత్యము. ఆంధ్రమున మాటాడకుండ చేసినది అశక్తికాదు. అనిష్టత. అసహ్యత. అది శిలాక్షరమైన మాట. .. తెలుగుబాస యంత దిక్కుమాలిన బాస లేదనియే యా యాంగ్లేయ తేజస్సు నమ్మకము.

శుక్ర నీతి.:-

శుక్ర  నీతి.:- 


 "నేనడిగిన మూడడుగుల నేలా నాకియ్యి – అంతేచాలు" అని పదేపదే అంటున్న వామనుని మాటలు శుక్రచార్యునికి అనుమానం కలిగించాయి. దానం చేయటానికి సంసిద్ధుడైన బలిచక్రవర్తిని ఆ ప్రయత్నం నుంచి మరలింపదలచాడు. ఎందువల్లనంటే శుక్రుడు – "రాక్షసరాజ్య నిర్మాణధుర్యుడు" వామనుడై వచ్చినవాడు విష్ణువనీ, "మూడడుగుల నేల" అనే నెపంతో బ్రహ్మాండాన్ని ఆక్రమిస్తాడనీ, సమస్తమూ కోల్పోయి బలి "బడుగు పగిది" బ్రతుకవలసి వస్తుందనీ హెచ్చరించాడు. ఆత్మవినాశ హేతువైన దానాన్ని చేయకపోవటం వల్ల అసత్యదోషం ఉండదన్నాడు. చాలా ప్రమాణాలు చూపాడు. చివరకు –

 

"వారిజాక్షులందు వైవాహికములందుఁ 

బ్రాణ విత్త మాన భంగమందుఁ 

జకిత గోకులాగ్రజన్మ రక్షణమందు 

వొంకవచ్చునఘమువొందడధిప!"


        అనే నీతిని వెలయించాడు. ఇదంతా శుక్రునికి బలిపై ఉన్న వాత్సల్యం. రాక్షస గురువుగా ఆయన ధర్మం. కులాచార్యుడు శుక్రుడు చెప్తున్న హితవాక్యాలను విన్న బలి – "క్షణమాత్ర నిమీలిత లోచనుడై" ఆయనతో - "మహాత్మా! మీరు చెప్పేది యధార్థమే . ఏదడిగినా ఇస్తానని చెప్పిన నేను – ఇపుడు కాదనలేను. భూదేవి బ్రహ్మతో – ఎట్టి పాపాత్ముడినైనా భరిస్తానుగానీ, సత్యహీనునిమాత్రం భరించలేను అని చెప్పిందికదా. కర్షకునకు సారవంతమైన నేల, బలమైన విత్తనాలు ఒకేచోట దొరికినట్లు దాతకు తగిన ప్రతిగ్రహీత లభించటం కూడా మహద్భాగ్యమేకదా - ఎన్నో యజ్ఞాలు, పుణ్యకార్యాలు చేసినా దర్శనభాగ్యం ప్రసాదించని గొప్పవాడైన విష్ణువు నేడు వామనుడై నన్ను దానం చేయమని చేయిచాచి అర్థిస్తున్నాడు.


 ఎటువంటి చేయి అది – 


ఆదిన్ శ్రీసతి కొప్పుపై ,తనువుపై,నంసోత్తరీయంబుపైఁ 

బాదాబ్జంబులపైఁ గపోలతటిపైఁబాలిండ్లపై నూత్నమ 

ర్యాదంజెందు కరంబు గ్రిందగుట మీదై నా కరంబుంట మే 

ల్గాదే రాజ్యము గీజ్యమున్ సతతమేకాయంబు నాపాయమే


        అంతటి ప్రశస్త హస్తం క్రిందిది కావటం, నాది పైచేయి కావటంకంటె అదృష్టమా ! 


"కారే రాజులు రాజ్యముల్ గలుగవే గర్వోన్నతింబొందరే 

వారేరీ? సిరిమూట గట్టుకొని పోవంజాలిరే ? భూమిపైఁ 

బేరైనంగలదే ?శిబిప్రముఖులుం బ్రీతిన్ యశఃకాములై 

యీరే కోర్కులు?వారలన్ మరచిరే యిక్కాలమున్ భార్గవా !"


        అన్న బలిచక్రవర్తి యొక్క ఆనందపారవశ్యం, ధీరోదాత్తత ఎంతటిదని చెప్పగలం? "తిరుగన్ నేరదు

 నాదుజిహ్వ, మేరువు తలక్రిందలైనా, సముద్రాలు ఇంకిపోయినా, భూమి పిండియైపోయినా ఈ దానాన్ని చేసితీరుతాను" అన్న బలిపై ఆగ్రహించిన శుక్రుడు "నాశాసనం ధిక్కరించావు కనుక త్వరలోనే పద భ్రష్టుడవౌతావు" అని శపించాడు. 

Thursday, September 12, 2013

పింగళి, కాటూరి కవులకు ఒక విశిష్టస్థానం .


ఆధునికాంధ్ర సాహిత్య చరిత్రలో పింగళి, కాటూరి కవులకు ఒక విశిష్టస్థానం ఉంది.

ఈ జంటకవుల పేరు వినగానే "సౌందరనందము" గుర్తుకు వస్తుంది. "గుడిగంటలు", "పౌలస్త్య హృదయము", "తొలకరి" మొదలైన వారి ఇతర రచనలు

ఆంధ్రభాషామతల్లికి అమూల్యాలంకారాలు. 


ఈ కవుల "తొలకరి" అనే కవితాసంకలనంలో, "రసాలము" అనే ఖండికలో -

కేవలం ఏడు పద్యాలున్నాయి. దానిలోని మహత్తర సందేశాన్ని మనం ఒకసారి మననం చేసుకుందాం. రసాలము అంటే మామిడిచెట్టు. దానినుంచి మనం అందుకోదగిన సందేశమేమిటో చెప్పారీకవులు. "తరువులు మనకు గురువులు" అన్నారు కదా పెద్దలు. 


మామిడి చెట్టును తోటవాకిటిలో నిలబడిన శోభనదేవతగా వీరు వర్ణించిన తీరు చూడండి -


"పరిణత సత్ఫలమ్ముల, సువానలీను సుమమ్ములన్, మనో 

హరమగు తేనెదొన్నెల, లతాంత రజమ్మను కుంకుమమ్ముఁబ 

ళ్ళెరమున నించి, చేతగొని లేనగవొప్పగఁదోట వాకిటన్ 

సురుచిర మూర్తితో నిలుచు శోభనదేవతవీవు భూజమా !"


"ఓవృక్షమా! పండిన పళ్ళు, సువానతో అలరారే పువ్వులు, తేనెదొన్నెలు, పుప్పొడి అనే కుంకుమ ఉన్న ఒక పళ్ళెం చేతులతో పట్టుకొని మనోహర రూపంతో, చిరునవ్వుతో తోట వాకిట – నిలచిన మంగళమూర్తివి నువ్వు" అని ప్రశంసించారు. ఈ కవితాత్మక వాక్యాలలో సమస్త సౌభాగ్యాలతో కళకళ లాడే ఒక స్త్రీ మూర్తి మన ఊహలో మెదలుతుంది.


ఒక్కసారి మీ పాత అనుభవాన్ని నెమరు వేసుకొండి మరి.


మిత్రులారా గుర్తున్నదా ఈ పరికరం. మనచిన్నప్పుడు తెగ వాడేవాళ్ళం. సాయంత్రం అవుతున్నది అంటే ముందు చేసే పని బుడ్డిలో కిరసనాయిల్ పోసి, వత్తి సరిచేసి, పైన గ్లాస్ ని ముందు బట్టతో ఆతరవాత కాస్త ముగ్గుతో మెరిపించి రెడీ చేసేవాళ్ళం. అలాగే చిన్నసైజు దీపాలు. పెట్రమాక్స్ దీపాలు కాస్త జాగ్రత్తగా వెలిగించేవాళ్ళం. ఎందుకు చెప్తున్నా అంటే మళ్ళీ ఇవన్ని త్వరలో తిరిగి మనజీవితాల్లో ప్రవేశించ వచ్చును. మల్లి ఒక్కసారి మీ పాత అనుభవాన్ని నెమరు వేసుకొండి మరి.

Wednesday, September 11, 2013

Vennelalone Pellinaati Pramaanaalu

మధురమైన పాట ఆహ్లాదకరమైన పాట వినే కొద్ది వినాలనిపిస్తుంది.
మొన్నటి కన్నా నిన్న మిన్నగా......
వెన్నెల లో వేడిమీ లోనే చల్ల  అంత వయసు మాయ...

Vennelalone Pellinaati Pramaanaalu

మధురమైన పాట ఆహ్లాదకరమైన పాట వినే కొద్ది వినాలనిపిస్తుంది.
మొన్నటి కన్నా నిన్న మిన్నగా......
వెన్నెల లో వేడిమీ లోనే చల్ల  అంత వయసు మాయ...

ఎరక్క పోయీ వచ్చి....ఇరుకున పడ్డ వినాయకుడు.....తెలుగు వనంలో....

ఎరక్క పోయీ వచ్చి....ఇరుకున పడ్డ వినాయకుడు.....తెలుగు వనంలో....

Tuesday, September 10, 2013

సోదరీమణులు జ్యోతిలక్ష్మి, జయమాలినిల గురించి మనం చెప్పుకుందాం…

* గత దశాబ్దంగా తమ ఒంపు సొంపులతో, ఆటపాటలతో ఆంధ్ర పేక్షకుల గుండెకాయల్ని వేరు శనక్కా యల్లా తినేస్తున్న




సోదరీమణులు జ్యోతిలక్ష్మి, జయమాలినిల గురించి మనం చెప్పుకుందాం… ఈ సోదరీమ ణులిదరూ ఆంధ్రులపాలిట ఇషదవాలు. ఆవకాయ, గోంగూర లాంటివారు. ఈ పచ్చళ్లలో ఏదో ఒకటి లేనిద్ద్టే ఎౖ తెలుగువారి భోజనం ఎలా ఉండదో, వీరిదరిలో ఏ ఒక్కరెనా లేకుండా తెలుగు సినిమాయే అసలు ఉండదు.

Sitha Agni pravesam a Modren art.

 Sitha Agni pravesam a Modren art.

అగ్ని పూనిత  సీత.....

మ్రింగెడివాడు విభుండని... పోతనామాత్యుడు.(వివరణ భైరవ భట్ల కామేశ్వరరావు గారు.)

మ్రింగెడివాడు విభుండని... పోతనామాత్యుడు.(వివరణ  భైరవ భట్ల  కామేశ్వరరావు గారు.)


మ్రింగెడివాడు విభుండని

మ్రింగెడిదియు గరళమనియు మేలని ప్రజకున్

మ్రింగుమనె సర్వమంగళ

మంగళసూత్రంబు నెంత మది నమ్మినదో!

హాలాహలం పొంగుకొచ్చి లోకాలని నాశనం చేసే ప్రమాదం ఏర్పడినప్పుడు అందరూ కలిసి వెళ్ళి మహేశ్వరుడికి మొర పెట్టుకొంటారు. అసలే శివుడు భోళాశంకరుడాయె! వాళ్ళలా వేడుకొనేసరికి అతని మనసు కరగకుండా ఉంటుందా? ప్రపంచాన్ని రక్షించడానికి ఎంతకైనా తెగించే అనుకంప అతనిది! అందుకే ఆ విషాన్ని మొత్తం మింగి ప్రపంచాన్ని కాపాడడానికి పూనుకొంటాడు. తన అర్థాంగి కదా పార్వతి, ఆమె యేమంటుందో అని ఆమె వైపు చూస్తాడు. ఆమె చిరునవ్వుతో తన అంగీకారాన్ని తెలుపుతుంది! ఇదీ సంస్కృత భాగవతంలో ఉన్న సన్నివేశం.

"ఎంత దేవుళ్ళైనా, చూస్తూ చూస్తూ తన భర్త విషం తాగడానికి ఏ భార్యయినా అంగీకరిస్తుందా?" పోతన లాంటి భాగవతోత్తమునికి దానికి సమాధానం దొరకడం పెద్ద కష్టమై ఉండదు. అయితే ఇక్కడ గొప్పతనం ఏవిటంటే, ఆ సందేహాన్నీ దాని సమాధానాన్నీ, కవితాత్మకంగా తెలుగు భాగవతంలో చిత్రించడం! తనే నేరుగా ఇది చెప్పేస్తే, అది వ్యాఖ్యానంలా ఉంటుంది. కాబట్టి ఆ సందేహాన్ని పరీక్షిత్తుచేత అడిగించాడు. "శివుడైతే భక్తవత్సలుడు, విషాన్ని తాగడానికి సిద్ధపడవచ్చు. దేవతలందరూ తమని కాపాడతాడు కదా అని తాగమని ప్రోత్సహించవచ్చు. కానీ పార్వతి, తన భర్త విషం తాగడానికెలా ఒప్పుకుంది?" అని అడుగుతాడు. దానికి శుకమహర్షిచ్చిన జవాబు ఈ పద్యం.


కేవలం ఒక్క రెండు పదాలతో మొత్తం భారతీయ సంస్కృతిని ఎంత చక్కగా చెప్పాడు, అదీ తెలుగు నుడికారంతో! "మంగళసూత్రాన్ని నమ్మడ"మంటే తమ భార్యాభర్తల అనుబంధాన్ని నమ్మడం! ఒకరినొకరు విడిచిపెట్టమని చేసిన ప్రమాణాలలోని సత్యాన్ని నమ్మడం! ఇక్కడ పార్వతి ఎవరు, "సర్వమంగళ". అంటే పరిపూర్ణమైన శుభానికి ఆకారమే ఆవిడ. తన మాంగల్యమ్మీద అంత నమ్మకం ఉండబట్టే ఆవిడ సర్వమంగళ అయింది. అందుకే, మింగుతున్నది తన భర్తని తెలిసీ, మింగేది విషమని తెలిసీ, ప్రజలందరికీ మేలు జరుగుతుంది కాబట్టి మింగమని చిరునవ్వుతో తన అంగీకారాన్ని చెప్పగలిగింది.

ఈ పద్యం చదివినప్పుడల్లా, యుద్దానికి ధైర్యంగా తమ భర్తలని పంపే ఈనాటి సైనుకుల భార్యలు నా మదిలో మెదులుతారు. వాళ్ళందరూ సర్వమంగళలే కదా! ఈ కాలంలో బయట శత్రువులని ఎదుర్కొనే సైనికులు సరిపోరు. సమాజంలో పాకిపోతున్న రకరకాల విషవాయువులనుండి మనలని మనం కాపాడుకోవాలంటే, ప్రతి భర్తా శివుడూ, ప్రతి భార్యా పార్వతీ కావాల్సిన అవసరం ఉంది! కాదంటారా?