Sunday, April 30, 2017

సత్యంఅనే ముత్యం !

సత్యంఅనే ముత్యం !

.

చక్కనిది దక్కనిది ఒక్కటున్నది...

నీడబ్బులకు ససేమిరా లోగను అన్నది...

ఓహో పొమ్మా నన్నది 

.

కన్నతల్లీ కన్నులలో కాంతి నన్నది 

చిన్ని పాప బోసి నవ్వు తానే అన్నది 

సాటి ఏలేనిది .. సత్యంఅనే ముత్యం అది..

.

కన్నె పిల్ల నిగ నిగలో నిలిచి వున్నది 

కోకి లమ్మ పాటలో హాయినన్నది 

సాటి ఏలేనిది .. సత్యంఅనే ముత్యం అది.

.

నివురు గప్పిన నిప్పు లో దాగి ఉన్నది .

స్వర్గ నరక లోకాలకు మధ్య నున్నది .

సాటి ఏలేనిది .. సత్యంఅనే ముత్యం అది.

.

సాటి ఏలేనిది .. సత్యంఅనే ముత్యం అది.

.

చక్కనిది దక్కనిది ఒక్కటున్నది...

నీడబ్బులకు ససేమిరా లోగను అన్నది...

ఓహో పొమ్మా నన్నది .

.

(రేపు నీదే -1957 " సినిమాలో , జిక్కి)


ఋక్కులు.......మహాకవి శ్రీ శ్రీ .!

ఋక్కులు.......మహాకవి శ్రీ శ్రీ .!

.

కుక్కపిల్లా,

అగ్గిపుల్లా,

సబ్బు బిళ్ళా -

హీనంగా చూడకు దేన్నీ !

కవితా మయమేనోయి అన్నీ !

రొట్టె ముక్కా ,

అరటితొక్కా ,

బల్ల చెక్కా -

నీ వేపే చూస్తూ ఉంటాయ్ !

తమ లోతు కనుక్కోమంటాయ్ !

తలుపు గొళ్ళెం ,

హారతి పళ్ళెం ,

గుర్రపు కళ్ళెం -

కాదేదీ కవితకనర్హం !

ఔ నౌను శిల్పమనర్ఘం !

ఉండాలోయ్ కవితవేశం !

కానీవోయ్ రసనిర్దేశం !

దొరకదటోయ్ శోభాలేసం ?

కళ్లంటూ ఉంటే చూసి ,

వాక్కుంటే వ్రాసీ !

ప్రపంచమొక పద్మ వ్యూహం !

కవిత్వమొక తీరని దాహం !

( మహాప్రస్థానం - 1950 )

ఋక్కులు (14-04-1934 )

ఓణీ... పరికిణీ...(తన్నికెళ్ళ భరణి గారి కవిత.)

ఓణీ... పరికిణీ...
తెలుగు కన్నెపిల్లకు
అర్ధాంతన్యాసాలంకారాలు
అప్పుడే మీసాలు మొలుస్తున్న
కుర్రాడికి...
ఓణీయే ఓంకారం !!
పరికిణీయే పరమార్థం !!
.
(తన్నికెళ్ళ భరణి గారి కవిత.)

శుభోదయం.!

.

                         భల్లున తెల్లవారింది.. ఎండఎక్కింది.

ఏ.యం.రాజా!

ఏ.యం.రాజా!

విప్రనారయణ సినిమాలో ఈపాట విన్నప్పుడు రాజా 

గుర్తుకు వచ్చేడు.

.

.మేలుకో శ్రీరంగా మేలుకోవయ్యా

మేలుకోవయ్యా మమ్మేలుకోవయ్యా

భాసిల్లెనుదయాద్రి 

బాల భాస్కరుడు

వెదజల్లె నెత్తావి విరబూచి విరులు

విరితేనెలాని మైమరచు తుమ్మెదలు

లేచెను విహగాళి లేచెను నిదుర

చల్లచల్లగ వీచె పిల్ల తెమ్మెరలు

రేయి వేగినది వేళాయె పూజలకు

చరణం :

పరిమళద్రవ్యాలు బహువిధములౌ 

నిధులు గైకొని దివ్యులు

కపిలధేనువును అద్దమ్ముపూని 

మహర్షి పుంగవులు

మురువుగా పాడ 

తుంబురు నారదులును

నీ సేవకై వచ్చి నిలచియున్నారు

సకుటుంబముగ సురేశ్వరులు

కానుకలు గైకొని మొగసాల 

కాచియున్నారు ॥

దేవరవారికై పూవుల సరులు 

తెచ్చిన తొండరడిప్పొడి మురియ

స్నేహదయాదృష్టి చిల్కగా జేసి 

సెజ్జను విడి కటాక్షింప రావయ్యా

ఏ.యం.రాజా (అయిమల మన్మథరాజు రాజా) (జూలై 1, 1929 - 1989) 1950వ దశకములో తమిళ, తెలుగు సినిమా రంగాలలో విశిష్టమైన నేపథ్య గాయకులు, సంగీత దర్శకులు, నటుడు. విప్రనారాయణ, చక్రపాణి, ప్రేమలేఖలు, మిస్సమ్మ పాటలు రాజా గాత్ర మాధుర్యానికి కొన్ని మచ్చు తునకలు. ఈయన వివిధ భాషలలో 10,000 పాటలు పాడి, వందకు పైగా సినిమాలకు సంగీతం సమకూర్చాడు.

ఏ.యం.రాజా 1929, జూలై 1 న చిత్తూరు జిల్లాలోని రామచంద్రపురంలో మన్మధరాజు, లక్ష్మమ్మ దంపతులకు జన్మించాడు.[ మూడు నెలల ప్రాయంలోనే తండ్రి మరణించడంతో ఈయన రేణుకాపురంకు తరలి వెల్లింది. అక్కడే రాజా తన చదువు ప్రారంభించాడు. 1951లో మద్రాసు పచ్చయప్ప కళాశాల నుండి బి.ఎ. పట్టా పొందాడు. ఈయన చదువుకునే రోజుల్లోనే సంగీతంపై ఆసక్తితో మూడేళ్ళపాటు సాధనచేసి నేర్చుకున్నాడు. పచ్చయప్ప కళాశాల సంగీత పోటీల్లో ప్రథమ బహుమతి గెలుచుకున్నాడు. 1951లో కుమారి సినిమాకు నేపథ్యగాయకునిగా పనిచేయటానికి ఒప్పందం కుదిరింది. ఆ తరువాత సంసారంలో సినిమాలో పాడాడు. ఆ తరువాత అప్పట్లో విడుదలైన దాదాపు సినిమాలన్నింటిలో రాజా గొంతు వినిపించేది. ఈయన గాత్రం 1954, 1955 సంవత్సరాల్లో ఆంధ్రదేశంలో విపరీతంగా విహారం చేసింది.

రాజా, ప్రముఖ గాయని జిక్కీని, ఎం.జీ.రామచంద్రన్ హీరోగా నటించిన జెనోవా సినిమా సెట్స్‌లో కలిశాడు. జిక్కిని వివాహం చేసుకున్న సమయంలో వీరిద్దరూ పాడిన ప్రేమలేఖలు సూపర్ హిట్ కావటం ఒక విశేషం. వీరికి 4 కుమార్తెలు మరియు ఇద్దరు కుమారులు. రాజా సరదాగా నటించి, పాడిన హాస్యరస చిత్రం పక్కింటి అమ్మాయి, అశ్వత్థామ స్వరకల్పనలో రూపొందిన ఆ చిత్రంలోని గీతాలు హాయి గొలిపే లలిత గాన మాధుర్యానికి సంకేతాలు. అలాగే అమర సందేశం గీతాలు కూడా రాజా శక్తిని నిరూపించాయి. శోభ, పెళ్ళి కానుక చిత్రాలకు, మరికొన్ని తమిళ చిత్రాలకు ఏ.యం.రాజా సంగీత దర్శకత్వం వహించారు. పెళ్ళి కానుక లోని నేపథ్య సంగీతం కూడా ఎంతో భావగర్భితంగా వుండి చిత్ర విజయానికి దోహదం చేసాయి.

ఈయన కన్యాకుమారి జిల్లాలోని ఒక గుడిలో సంగీతకచ్చేరి చేసి తిరిగి వస్తుండగా తిరునల్వేలి జిల్లాలోని వల్లియూరులో జరిగిన రైలు ప్రమాదంలో 1989, ఏప్రిల్ 9న మరణించాడు.


మను చరిత్రము అరుణాస్పదపుర వర్ణనము!

మను చరిత్రము 

అరుణాస్పదపుర వర్ణనము!

మ. వరణాద్వీపవతీ తటాంచలమున\న్‌ వప్రస్థలీ చుంబితాం

బరమై, సౌధసుధాప్రభా ధవళిత ప్రాలేయరుఙ్మండలీ

హరిణంబై, యరుణాస్పదం బనఁగ నార్యావర్తదేశంబున\న్‌

బుర మొప్ప\న్‌, మహికంఠహార తరళస్ఫూర్తి\న్‌ విడంబింపుచు\న్‌.

.

ప్రవరుని సౌశీల్యాది ప్రశంస!

(

ఉ. ఆ పురిఁ బాయకుండు మకరాంక శశాంక మనోజ్ఞమూర్తి, భా

షాపరశేషభోగి, వివిధాధ్వర నిర్మల ధర్మకర్మ దీ

క్షాపరతంత్రుఁ, డంబురుహగర్భ కులాభరణం, బనారతా

ధ్యాపన తత్పరుండు, ప్రవరాఖ్యుఁ డలేఖ్య తనూవిలాసుఁడై.

.

సీ. తీర్థసంవాసు లేతెంచినారని విన్న, నెదురుగా నేఁగు దవ్వెంతయైన,

నేఁగి తత్పదముల కెఱఁగి యింటికిఁ దెచ్చుఁ, దెచ్చి సద్భక్తి నాతిథ్యమిచ్చు,

నిచ్చి యిష్టాన్న సంతృప్తులఁగాఁ జేయు, జేసి గూర్చున్నచోఁ జేరవచ్చు,

వచ్చి యిద్ధరఁ గల్గు వనధి పర్వత సరి, త్తీర్థమాహాత్మ్యముల్‌ దెలియ నడుగు, 

తే. నడిగి యోజన పరిమాణ మరయు నరసి

పోవలయుఁ జూడ ననుచు నూర్పులు నిగుడ్చు

ననుదినము తీర్థసందర్శనాభిలాష

మాత్మ నుప్పొంగ నత్తరుణాగ్నిహోత్రి.

.

ప్రవరుని స్వగ్రామం అరుణాస్పద పురము.

అరుణాస్పద పురము వరణ నది ప్రక్కన గలదు.)

.

వరూథిని ఒక అప్సరస.

మాయాప్రవరాఖ్యుడు ఒక గంధర్వుడు.

వరూథిని, మాయప్రవరాఖ్యుల కుమారుడు “ స్వరోచి “.

ఇందీవరాక్షుడి (రాక్షసుడిలా మారుతాడు) కూతురు “ మనోరమ “.

.

ఈ ప్రబంధం శ్రీ కృష్ణ దేవరాయలకు అంకితము.

స్వరోచి భార్యల పేర్లు

భార్యల నుండి గ్రహించిన విద్యలు

మనోరమ

( ఇందీవరాక్షుడి కూతురు )

అస్త్రహృదయ విద్యను

ఈమె నుండి పొందుతాడు

.

కళావతి

( పారుడి కూతురు )

పద్మినీ విద్యను

ఈమె నుండి పొందుతాడు

.

వభావసి

( మందారుడి కూతురు )

జంతువులు పక్షుల భాషలు తెలుసుకునే

విద్యను ఈమె నుండి పొందుతాడు

తొలి పద్యం

శార్థూలం.

“ శ్రీ వక్షోజ కురంగనాభ మొదపైఁ జెన్నొంద విశ్వంభరా

దేవిం దత్కమలా సమీపమునఁ బ్రీతి న్నిల్పినాఁ డో యనం

గా వందారు సనందనాది నిజభక్త శ్రేణికిం దోచు రా

జీవాక్షుండు గృతార్థుఁ జేయు శుభదృష్టిం గృష్ణరాయాధిపున్”.

చివరి పద్యం

వనమయూరము.

“ రాజపరమేశ ! ఫణి రాజబల ! పుల్లాం

భోజముఖ ! భోజముఖ భూప ! విపులాంసో

త్తేజిత ధరాభరణ దీక్షితభుజా ! ని

ర్వ్యాజభయదాజి విజితార నృపరాజీ !”.


Saturday, April 29, 2017

కారులో షికారుకెళ్ళే పాలబుగ్గల పసిడిదాన!

కారులో షికారుకెళ్ళే పాలబుగ్గల పసిడిదాన!

.

కారులో షికారు కెళ్ళే పాట తోడికోడళ్ళు (1957) సినిమా కోసం ఆచార్య ఆత్రేయ రచించిన సందేశాత్మక లలితగీతం. 

ఈ గీతాన్ని ఘంటసాల వెంకటేశ్వరరావు మధురంగా గానం చేయగా మాస్టర్ వేణు సంగీతాన్ని అందించారు.

(కొందరు అనుకునట్లు ఈ పాట శ్రీ శ్రీ రాసింది కాదు.)

పాటపల్లవి :

కారులో షికారు కెళ్ళే పాలబుగ్గల పసిడిదాన

బుగ్గమీద గులాబిరంగు ఎలావచ్చెనో చెప్పగలవా

నిన్నుమించిన కన్నెలెందరో మండుటెండలో మాడిపోతే

వారి బుగ్గల నిగ్గు నీకు వచ్చిచేరెను తెలుసుకో || | | కారులో | |

చరణం 1 :

చలువరాతి మేడలోన కులుకుతావే కుర్రదానా

మేడగట్టిన చలువరాయి ఎలా వచ్చెనో చెప్పగలవా

కడుపుకాలే కష్టజీవులు ఒడలు విరిచి గనులు తొలిచి

చమట చలువను చేర్చి రాళ్ళను తీర్చినారు తెలుసుకో

కారులో షికారుకెళ్ళే పాలబుగ్గల పసిడిదాన

నిలిచి విను నీ బడాయి చాలు

తెలుసుకో ఈ నిజానిజాలు

చరణం 2 :

గాలిలోన తేలిపోయే చీరగట్టిన చిన్నదానా

జిలుగు వెలుగుల చీర శిల్పం ఎలా వచ్చెనో చెప్పగలవా

చిరుగు పాతల బరువు బ్రతుకుల నేతగాళ్ళే నేసినారు

చాకిరొకరిది సౌఖ్యమొకరిది సాగదింక తెలుసుకో

కారులో షికారుకెళ్ళే పాలబుగ్గల పసిడిదాన

నిలిచి విను నీ బడాయి చాలు

తెలుసుకో ఈ నిజానిజాలు

వివరణ!

.

ఈ పాటలో సోషలిజం లోని కొన్ని అంశాల్ని 

ఒక అందమైన ధనవంతురాలైన అమ్మాయికి అర్ధమయ్యేటట్లుగా పాట రూపంలో చెప్పడం ఇక్కడ విశేషం. 

మనం జీవితంలో అనుభవిస్తున్న ఎన్నో సుఖాలకు వెనుక ఎంతో మంది కష్టజీవుల శ్రమ దాగి వుంటుందనే జీవితసత్యాన్ని తెలియజేస్తుంది

ఈ పాట. వానికి గృహ నిర్మాణ రంగంలోని మేస్త్రీలను, దుస్తుల్ని తయారుచేసే నేతగాళ్ళను రెండు ఉదాహరణలుగా చెబుతాడు. చివరికి "చాకిరొకడిది సౌఖ్యమొకడిది" తెలుగుకోమని అంటాడు

.

ఈ పాట సినిమా కోసం వ్రాసింది కాదు.ఆత్రేయ గారు నెల్లూరు కస్తూరిదేవివిద్యాలయంలొ నటకలురీహార్సల్స చేయిస్తుండగా ఆ విద్యాలయానికి పట్టుపావడలు,పరికిణీలతొ నాజూకుగా రోజు జట్కాలలొ వస్తున్న అమ్మాయిల దుస్తులనుచూచి,తను వారంరోజులుగా వేసుకుంటున్న మాచిన మరియు చిరిగిన బట్టలతొ బేరీజు వేసుకొని ఈ పాట వ్రాసినట్లు ఆత్రేయ గారి సతీమణి పత్రికాముఖంగా తెలిపింది.ఈపాటను మొదట సంసారం చిత్రంలొ వాడుకోవాలనుకొని మానుకున్నారట. తోడికోడళ్ళు సినిమా తీస్తున్న సమయంలొఎవరొ ఈపాటను దర్శకుడు ఆదుర్తి సుబ్బారావు మరియు నిర్మాత దుక్కిపాటి మధుసూదనరావు గారి ద్రుష్టికి తీసుకువచ్చారట.సాహిత్యం బాగా నచ్చినదట,కాని మధుసూదనరావుగారు ఈ పాటతొ నిడివి ఎక్కువవుతుంది పైగా ఆపాటకు దగ్గ సన్నివేశం మన చిత్రంలొ లేదు వద్దుపొమ్మానడట.దర్శకుడు ఆదుర్తి సుబ్బారావు మాత్రం సాహిత్యం చాలా బాగుంది, ఈపాట మనకు ప్లస్పాయింట్ అవుతుంది,ఈపాటకు సన్నివేశాన్ని నేను క్రియేట్ చేస్తాను నిడివికూడా పెరగకుండా నేను చూచుకుంటాను అని వప్పించి ఆపై పాటను రికార్డు చేయించి షూటింగు జరిపారు.

చెలికాడు నిన్నే రమ్మని పిలువా చేరరావేలా ఇంకా సిగ్గు నీకేలా..

నీ అందమే శ్రీగంధమై నా డెందమలరించే

నీ రూపె దీపమ్మై ప్రియా నా చూపుల వెలిగించే

అహహా ... అహా ఒహోహో .....

అహహా ఒహో.......అ ఆ ...

చెలికాడు నిన్నే రమ్మని పిలువా

చేరరావేలా ఇంకా సిగ్గు నీకేలా..

నీ తోడుగా నడయాడగా ఇంకేమి కావాలీ

మధురానురాగాలే ఫలించే తరుణం రావాలీ

అహహా...అహా ఒహోహో....

హహా ఒహో...అ ఆ . .

చెలికాడు నిన్నే రమ్మని పిలువా

చేరరావేలా ఇంకా సిగ్గు నీకేలా..

Friday, April 28, 2017

ఇండియాలో మొదటి బస్సు!

ఇండియాలో మొదటి బస్సులు నడిపింది...

బెజవాడ నుండి మాచలిపట్నంమధ్య..

ఇది 1910 లోజజరిగింది...లండన్ మూజియం లో

ఇప్పటికిదినిమోడల్ ఉంది


కన్యాశుల్కము గురజాడ అప్పారావు !

కన్యాశుల్కము గురజాడ అప్పారావు 

౪-వ స్థలము. పెరటిలో జామిచెట్టు కొమ్మమీద వెంకటేశంకూచుని జామిపండు కొరుకుచుండును.

[చెట్టుకొమ్మలు ఆవరించివున్న నూతిలో నీరు బుచ్చమ్మ తోడుతుండును.]

.

బుచ్చమ్మ తమ్ముడూ, గిరీశంగారు గొప్పవారష్రా?

.

వెంక గొప్పవారంటే అలా యిలాగా అనుకున్నావా యేవిఁటి? సురేంద్రనాద్‌ బా`నర్జీ అంతగొప్పవారు.

.

బుచ్చమ్మ అతగాడెవరు?

.

వెంక అందరికంటే మరీ గొప్పవాడు.

.

బుచ్చమ్మ అయితే గిరీశంగారికి వుద్యోగం కాలేదేమి?

.

వెంక నాన్సన్స్‌! నువ్వు ఆడదానివి; నీకేం తెలియదు. ఉద్యోగవంటే గొప్పనుకుంటున్నావు. ఉద్యోగవఁంటే యేమిటో తెలిసిందా? సర్వెంట్‌ అన్నమాట.

.

బుచ్చమ్మ అనగా యేమిటి?

.

వెంక సర్వెంటనగానా? నౌఖర్‌ అన్నమాట. మన గేదెనికాసే అశిరిగాడు ఒక సర్వెంట్‌. మన యిల్లుతుడిచే అంకి ఒక సర్వెంట్‌. వీళ్లు మన నౌఖర్లు. పోలీసూ, మునసబూ తెల్లవాడి నౌఖర్లు. జీతం లావురాగానే గొప్పనుకున్నావా యేవిఁటి? సురేంద్రనాద్‌ బా`నర్జీ, గిరీశంగారులాంటి గొప్పవాళ్లు తెల్లవాడిదగ్గిర కాదు, దేవుఁడిదగ్గిరైనా నౌఖరీ చెయ్యమంటే చెయ్యరు. కలక్ట రేవంటాడో తెలిసిందా? పోలీసువెళితే "స్టాండ్‌!" నిలుచో అంటాడు. గిరీశంగారు వొచ్చారంటే షేక్‌హాండ్‌ చేసి కుర్చీమీద కూచోండి అంటాడు. ఆయనకి హైదరాబాదునవాబు వెయ్యిరూపాయల పని యిస్తామంటే, నీపనెవడిక్కావాలి పొమ్మన్నాడు.

.

బుచ్చమ్మ ఆయనకి పెళ్లైందిరా?

.

వెంక లేదు.

.

బుచ్చమ్మ తమ్ముడూ, వెధవలు పెళ్లా`డ్డం మంచిదంటారుగదా, ఆయనెందుకు పెళ్లా`డారు కార్రా?

.

వెంక నీకు యంతచెప్పినా తెలియదు. (గట్టిగా) ఆయన ఉద్యోగం చెయ్యకపోవడం, పెళ్లి మానుకోవడం లోకం మరామత్తు చెయ్యడానికట; యిప్పుడు తెలిసిందా?

.

బుచ్చమ్మ యలా మరమ్మత్తు చేస్తున్నార్రా?

.

వెంక నావంటి కుర్రాళ్లకి చదువుచెప్పడం. (నిమ్మళంగా) చుట్టనేర్పడం. (గట్టిగా) నాచ్చికొశ్చన్‌ అనగా సానివాళ్ల నందర్ని దేశంలోంచి వెళ్లగొట్టడం ఒహటి. నేషనల్‌ కాంగ్రెస్‌ - అనగా దివాన్గిరీ చలాయించడం ఒహటి. యిప్పుడు తెలిసిందా?

బుచ్చమ్మ ఉద్యోగం చెయ్యరన్నావే? దివాన్గిరీ యేరాజుదగ్గిర్రా?

వెంక యేరాజుదగ్గిరా? - ఆడదానివి నీకెందుకూ యీ భోగట్టా అంతాను?

.

బుచ్చమ్మ నువుకూడా లోకం మరమ్మత్తు చాస్తావుష్రా?

.

వెంక ఓ!

.

బుచ్చమ్మ ఐతే వెధవముండనికూడా పెళ్లా`డతావురా?

.

వెంక నాన్న తన్నకుండావుంటే తప్పకుండా పెళ్లాడతాను; గాని బోడిగుండు చేస్తేమాత్రం నాకక్ఖర్లేదు.

Thursday, April 27, 2017

జెండాపై కపిరాజు ఎటుల వచ్చెన్...?

జెండాపై కపిరాజు ఎటుల వచ్చెన్...?

.

తీర్థయాత్రలు చేసుకుంటూ ఒకసారి అర్జునుడు రామేశ్వరం చేరుకున్నాడు. అర్జునునితోపాటు దారిలో కలిసిన ఓ బ్రాహ్మణుడు, " వానరసేన సాయంతో శ్రీరాముడు అలనాడు నిర్మించిన వంతెన అదే" అన్నాడు.


దానికి అర్జునుడు, " కోతులతోనా..? అంతటి విలుకానికి కోతుల సాయం కావలసి వచ్చిందా...?" అన్నాడు. ఇంతలో అర్జునుని అనుసరిస్తూ వస్తున్న ఓ కోతి పగలబడి నవ్వనారంభించింది. ఆ కోతే ఆంజనేయుడు. 

అయన తన నిజ స్వరూపం చూపెను. 

అప్పుడు అర్జునుడు అయన తన రధ జెండా నుండి మహా భారత యుద్ధం 

చూడమని ప్రార్ధించెను

అర్జునుడు !

అర్జునుడు !

.

మహావదాన్యుడు, ఇంద్రియనిగ్రహం గలవాడు, భయంకరమైన పరాక్రమం చేత శత్రువులను తరింపజేయగలవాడు, స్వచ్ఛమైన వర్చస్సు గలవాడు, ఎవరికినీ జయింప శక్యం కానివాడు. "అవశగతి గామరోషాదివికారము లొందినను మదిని ధర్మపథప్రవిహతి గానీడు" అంటూద్రుపది ప్రశంసిస్తుంది.

.

పొందు కోరి విఫలమనోరథయైన ఊర్వశి శాపం తెలిసి దేవంద్రుడు, "నీయట్టి ధైర్యవంతుని నే యుగములనైన గాన మెన్నండును ధర్మాయత్తమతివి మునులకు నీ ఇంద్రియ జయము కీర్తనీయము తండ్రీ" అంటాడు. నీవు ధర్మాత్ముడివి. నీవంటి ధైర్యవంతుని ఏ కాలంలోనైనా చూడలేము. నీవు ఇంద్రియాలపై సాధించిన విజయం ఋషీశ్వరులు కూడా ఉగ్గడించతగింది అంటూ కొడుకును శ్లాఘించాడు. 

.

అర్జునుని స్థిరవిజయసాధనకు కర్మకౌశలము, సౌశీల్యము ముఖ్యకారణములు. సభాపర్వంలో శ్రీకృష్ణుడు ధర్మరాజుతో పార్థుడి రక్షాబలం, భీముడి భుజబలం, నా నీతిబలం నీకుండగా అసాధ్యమేముంది? అని అంటాడు. 

.

పురుషకారానికి దైవబలం తోడైతే విజయం తథ్యమని ఆంధ్రమహాభారతం పార్థుని చరిత్ర ద్వారా తెలియజేస్తున్నది. 

.

మహాప్రస్థాన సమయంలో అర్జునుడు యాత్ర సాగిస్తూ తన గాండీవాన్ని వదలక వెంట తీసుకుపోతున్నాడు. జీవితంలో గాండీవం అతనికంత కీర్తి నార్జించింది. అందుచేత దాని మీద అర్జునునకంత మమకారము! చివరకు అగ్నిదేవుడు హెచ్చరించిన గాని అర్జునుడు దానిని వదలలేదు.

నలుపులోని అందం తెలుపు లో ఎక్కడిది .

శుభోదయం!

నలుపులోని అందం తెలుపు లో ఎక్కడిది .

మన సంస్కృత కావ్యాల లో అందం అంటే శ్యామ వర్ణం . గీతగోవిందం లో రాధ రంగు నీల మేఘం . ఆమె నల్లని గోపాలుడికి తగియా జోడి గా వర్ణించబడింది . ఇక కాళిదాసుని దాదాపు అన్ని కావ్యాలలో స్త్రీలు నల్లని వారే . ద్రౌపతి తెలుపు కానేకాదు . భవభూతి ఉత్తర రామ చరిత లో సీతని పాల మీగడ రంగాని వర్ణించలేదు . కంబ రామాయణం లో కూడా సీత ని ఎర్రని బుగ్గల యువతి గా వర్ణించలేదు . వాత్స్యయనుడి కామసూత్ర లోని వేశ్యలు కూడా నల్లని వారే . ఈ పుస్తకం లో ఒక అంకం అంతా నలుపు అందం గురించే కేటాయించడం జరిగింది . అందం నల్లని రంగు లో ఆకృతి లో ఉందని వ్రాసారు . (శ్యామ వర్ణం సౌన్దర్య భూతం ప్రతిమనహ్ అస్తి )😀😀😀😀😀😀😀

నేను చూస్తాను...

నేను చూస్తాను.... సినిమా హాల్ కు వెళ్లి మరి చూస్తాను..

Wednesday, April 26, 2017

*కాశీ విశ్వనాధుని* కే *అక్షరాంజలి*

తెలుగు వారు *ఆత్మగౌరవానికి* ప్రతీకలని *ప్రైవేట్ మాష్టారు* గా చెపుతూ, *ఉండమ్మా బొట్టు పెడతా*అంటూ ఆ బొట్టు *కలసి వచ్చిన అదృష్టమని* 

*నిండు హృదయాల*తో ఉంటే 

*చిన్ననాటి స్నేహితులే* 

చుట్టరికం తో *చెల్లెలి కాపురం* కై ఓ అన్న, వారు *నిండుదంపతులై* వర్ధిల్లాలని ఆశించి, కుదరనపుడు అదే *నేరము శిక్ష* గా మారి

*శారద* జీవితం నుండీ *అమ్మమనసు* ని చూపి

ఓ *సీతకథలో* , ఆమే 

*జీవనజ్యోతి* యి నడయాడి 

*మాంగల్యానికి మరోముడి* వేసి

*కాలాంతకులు* అని చెప్పడానికి *పేర్లను ప్రెసిడెంటు* చేసి ఆపై 

*కాలం మారింది* అని చెప్పడానికి 

*సీతామాలక్ష్మి* సినీ జీవిత గాథ ని

*సిరిసిరిమువ్వల* సవ్వడి నీ 

*శుభోదయం* గా అందించి 

అందుకని వారికి *అల్లుడు పట్టిన భరతం* లా 

పాశ్చాత్య నాగరికత పెను తుఫాను రెప రెప లాడుతున్న శాస్త్రీయ సంగీతానికి శాశ్వతత్వం మరల తీసుకు రావడానికి ముఖ్యమైన క బలమైన కారణం గా *శంకరాభరణాన్ని* అర్పించి 

ఏడు జన్మల *సప్తపది* అంటూ 

*శుభలేఖ* రాసి అవి అన్నీ

*సాగరసంగమం*గా పరిణమిస్తే 

మన *జానీ జన్మభూమి* ని గుర్తుకు తెస్తే, మన మనస్సు 

*స్వాతిముత్యమై* 

*సిరివెన్నెలని* కురిపిస్తే 

*శృతిలయలై*, 

*స్వయంకృషి* వల్లనే సాధ్యమని

అపుడు వికసించిన *స్వర్ణ కమలం*, అద్భుతమైన 

*స్వాతి కిరణ మై* భాసిస్తుందని 

చెప్పే *ఆపద్భాధవుడే*

*శుభసంకల్పం* చేస్తే 

*చిన్న అబ్బాయి* పుట్టి పాడితే 

అది *స్వరాభిషేకం* అయి 

*శుభప్రదమై* ఇంటింటా 

*విశ్వనాధ* కవితా 

అది విరులతేనె చినుకై 

వచ్చే దాదాసాహెబ్ అవార్డు మా 

*కాశీ విశ్వనాధుని* కే 

ఈ *అక్షరాంజలి* అంకితం.

తమ్ముడు పీరబాబు డౌటుకి నా వివరణ...

శుభోదయం,!

.

తమ్ముడు పీరబాబు డౌటుకి నా వివరణ...

ఓ చోట కుదురుగా ఉండరు కాబట్టి నదులకి ఆడవారి పేరు - కూర్చున్న చోటు నుండి కదలరు కాబట్టి పర్వతాలకి మగాళ్ళ పేర్లూ పెట్టారు...

గుండ్రంగా తిరుగుతుంది కాబట్టి భూమి అని స్త్రీ పేరు - తిరక్కుండా ఓచోట పడుంటాడు కాబట్టి సూర్యుడికి పురుషుడి పేరు పెట్టారు...

పాత కాలంలో వక్రీకరించబడిన శాస్త్రాల్లో మగాడు తిరక్క - ఆడది తిరిగీ చెడ్డదని తప్పు చెప్పారు గానీ. నిజానికి ఆడది తిరక్క - మగాడు తిరిగి చెడ్ఠారు.

ఉద్యోగం స్త్రీ లక్షణం - కావాలంటే నిశితంగా చూడండి సివంగి వేటాడి మాంసం తెస్తే సింహం తింటుంది గానీ దానంతట అది స్వతహాగా వేటకి వెళ్ళదు .. డౌటున్నోళ్ళు డిస్కవరీ చానెళ్ళు రెగ్యులర్ గా ఫాలో అవండి...

అలాగే... మగ నెమలి పురి విప్పి నాట్యం చేస్తుంది గానీ - ఆడ నెమలికి అంత పెద్ద తోక నెమలి కన్నులూ ఉండవు. దీనర్ధం క్లాసికల్ డాన్సులు కూడా మగవారివే...

అలాగే వంట పని ఇంటి పని కూడా మగవాడిదే ... మాయ చేసి ఆడవారు లాగేసుకున్నారు..

పురాణాల్లో వంటలని నలభీమ పాకాలన్నారు గానీ - ద్రౌపదీ - దమయంతి పాకాలన్నారా...??

ఎక్కడో చరిత్ర వక్రీకరణ జరిగి మగాళ్ళకి ఉద్యోగాలు చేసే ఖర్మ పట్టింది గానీ - లేకుంటే కుదురుగా ఇంటిలో కూర్చుని హాయిగా వంటే చేస్కునేవాడు...!!


“శంకరాభరణం....నేపధ్య సంగీతం :!

చిత్ర కళా విశ్వనాధుని కీర్తి కిరీటం లో అముల్యాభరణం 

.“శంకరాభరణం....నేపధ్య సంగీతం :!

.

శంకరాభరణం చిత్రం ప్రారంభం లాంచ్ ప్రయాణం. 

నది తీరు తెన్నులు వన్నె చిన్నెలు ప్రయాణం లో లాంచీ గొట్టం లోంచి వచ్చ్చే నాదం వీనుల విందైన ధ్వని దానితో శ్రుతి కలిపే 

గాలి తులసీరాం హమ్మింగ్ అద్భుతం.

నీటి సవ్వడి వేగం అద్భుతం గా విన్పిస్తుంది. బాల మేధావి లయబద్ధంగా సంగీతాన్ని బిందెల మీద కర్రముక్కల తోనూ విన్పిస్తాడు .ఇదంతా వాచ్యం కానీ నేత్రానంద రసస్ఫోరక కలభిజ్నత óá ఇది ఈ చిత్రానికి నేపధ్య సంగీతం .

శంకర శాస్త్రి ని పరిచయం చేస్తూ ఆయన పద సవ్వడిలో మంద్రగానం ధ్వనిమ్పజేయటం అతని లోని కలాభి లజ్ఞాతకు నిశ్చల మయిన మనస్సుకు ప్రతిబింబం అని పిస్తుంది

తులసిని ఇంట్లోకి ఆహ్వానించినపుడు”కొలువీయ వయ్య రామా ”అనే నేపధ్య సంగీత ధ్వని అపూర్వం .అలాగే రైల్ దిగుతున్నప్పుడు ”యెంత వార లైనకాంత దాసులే అన్న నేపధ్య గీత ధ్వని ప్రేక్షకులకు కలిగించే సస్పెన్సు కు పరాకాష్ట .రేప్ సీన్ లో శంకరాభరణ రాగాన్ని,చివరి సరిగమలను వాడుకున్న విధం అనిర్వచనీయం ,అద్భుతం ,అమోఘం,అనితర సాధ్యం .ఆ వుహకు జోహర్లె .అసలు శాస్త్రి నిద్రపోతుండగా బాల శాస్త్రి తో”మానస సంచరరే ”పాట ఎన్నుకోవటం సామాన్య దర్శకునికి అందే విషయం కాదు అది విశ్వనాధుని ద్రుష్టి ”శ్రీ రమణీ కుఛ దుర్గా విహారే ”అని నిద్రలోనే అనిపించటం ఔచిత్యానికి పరాకాష్ట మళ్ళీ కుర్రాడితో ”పరమహంస ముఖ చంద్ర చకోరే ”అనిపించటం శ౦కర శాస్త్రి లోని పరమహంసత్వాన్ని వ్యంగ్య వైభవం గా ఎరుక పరచటమే .ఇక్కడే కావ్య ధ్వని చిత్ర ధ్వని గా మారింది .ఇలా నేపధ్య సంగీతానికి ఈ చిత్రం పట్టాభిషేకం జరిపించింది ఇది మహ దేవన్ విశ్వనాద్ ల అపూర్వ భావ సంయోగ ముక్తాఫలం.

.

(జయహో జంధ్యాల)

ఆ గుర్రపు డెక్కలచప్పుడు లో కూడా ఆయన కోపం వినపడుతోందమ్మో !

పురోహితుడికి నత్తి మనకి భక్తీ ఉండకూడదు (తులసి తల్లి).

నేను వయసులో ఉన్నప్పుడు మా ఊళ్ళో మొగాళ్ళెవరూ కాపరాలు చెయ్యలేదు ఆ రోజుల్లో (తులసి తల్లి).

ఆచార వ్యవహారాలు మనసుల్ని క్రమమయిన మార్గంలో పెట్టడానికే తప్ప కులంపేరుతో మనుషుల్ని విడదియ్యడానికి కాదు తులసీ

ఆ లోకేశ్వరుడికి తప్ప లోకులకి భయపడనురా మాధవా (శంకరశాస్త్రి)


స్వాతి కిరణం!

స్వాతి కిరణం!

.

బ్రహ్మ, విష్ణు, మహేశ్వర స్వరూపమైన వాడు గురువు. తల్లిదండ్రులను గురువును దైవంగా భావించాలి. ఇది మన సాంప్రదాయం. శిష్యులకు మార్గదర్శకుడు గురువు. తాము చూపిన మార్గంలో ప్రజ్ఞాపాటావాలలో తమను అధిగమిస్తే గురువుకు అంత కంటే గర్వకారణం ఇంకేముంది..ప్రతిభ ఒకరి స్వంతం కాదు.. ప్రతిభ ఎక్కడ ఉన్నా దాన్ని ప్రోత్సహించాలి..దానికి పదును పెట్టాలి..కొత్తతరానికి పాత తరం దారి చూపాలి..దారి ఇవ్వాలి.. ప్రతిభను గుర్తించి ప్రోత్సహించడంలో గొప్పతనం ఉంది.. కానీ శిష్యుల ఉన్నతిని కోరని గురువులు, తమని మించి పోతారనే భావనతో శిష్యుల భవిష్యత్తును సమాధి చేస్తారు.. శిష్యుల ప్రజ్ఞను తమ ప్రగతికి సోపానంగా మార్చుకునే గురువులూ ఉన్నారు.. వారు ఏకలవ్యుని బొటన వ్రేలుని గురుదక్షిణ కోరిన ద్రోణుడికి ప్రతి రూపాలు.. ఆ కోవకి చెందిన సంగీత విద్వాంసుడు అనంత రామశర్మ.. బాల మేధావి గంగాధరం..గంగాధరాన్ని మాతృభావంతో చేరదీసే అనంతరామశర్మ భార్య.. వీరి మధ్యనడచిన కథ స్వాతికిరణం

.

ఏ విధంగా చూసినా ఇది చాలా గొప్ప సినిమా..తెలుగు సినిమా లలోనే కాదు యావత్తూ సినిమాలను ఎంతగా కాచి వడపోసి ఆణిముత్యాలని ఏ కొద్ది పాటి సినిమాలను ఏరినా ఈ సినిమాకు స్ధానం దక్కాలి..ఏదో దురభిమానంతోనో లేదా ఇతర సంకుచితిత్వంతోనో చెప్పడం కాదు. కథాంశం, పాత్రల రూపకల్పన, నటీనటుల అద్వీతయ నటన, మధురాతి మధురమైన పాటలు అన్నీ అంత గొప్పగా సమకూరేయి.. అనంత రామశర్మగా ముమ్ముటి, అతని భార్యగా రాధిక, గంగాధరంగా మాస్టర్ మంజునాధ్ పాత్రలలో ఇమిడి పోయేరు.. పక్షితీర్ధం మామ్మగారిగా జయంతి, గంగాధరం తండ్రిగా ధర్మవరపు సుబ్రహ్మణ్యం, తల్లిగా జానకి, పక్షితీర్ధ మామ్మగారి మేనల్లుడిగా అచ్యుత్ తమ పాత్రల పరిధి మేరకు నటించారు.. ఆనతి నీయరా హరా పాటకు రాధిక, మమ్ముటి ఆహబావాలు చెప్పనలవి కావు.. అనంత రామశర్మను శివునిగా, అతని భార్యను పార్వతిగా, గంగాధరాన్ని బాలగణపతిగా పోల్చి రూపకాలంకారంతో జాలిగా జాబిలమ్మ పాట రచించిన తీరు, స్వరకల్పన, చిత్రీకరణ, నటీనటుల నటన అన్నీ అద్వీతయం. కె.వి.మహదేవన్ స్వర రచన మహోన్నతం.. ఆనతి నీయరా పాటకు వాణీ జయరాంకు జాతీయ స్ధాయిలో ఉత్తమ గాయనిగా ఎన్నికైంది..ఇంత గొప్ప చిత్రానికికళాతపస్వి కె. విశ్వనాథ్ దర్శకులు, కథా రచయిత.. ఆయన కీర్తికిరీటంలో ఈ సినిమా కలికితురాయి..మరొక విశేషం ఈ చిత్రంలో గణపతి సచ్చిదానందస్వామి దర్శనమిస్తారు.

.

బలమైన పతాక సన్నివేశం కోసం కథ ముగింపు ఈ విధంగా చేసి ఉంటారు కానీ, గంగాధరం మరణం ప్రేకక్షులకు ఏ మాత్రం నచ్చలేదు..యాంటీ సెంటిమెంటయ్యింది..దానితో ప్రజాదరణ పొందలేదు.. చిత్రంలో కనిపించే గణపతి సచ్చిదానాంద స్వామి ద్వారా అనంత రామశర్మలో పరివర్తన తీసుకు వచ్చినట్లు కథ మార్చి ఉంటే ప్రజల ఆమోదం పొంది ఉండేదా.. ఏమో.. ఏమైనా, ఎంతో గుర్తింపు, ఎన్నో అవార్డులు రావలసిన సినిమా..కావలిసినంత గుర్తింపు దక్కకపోడవడం నిస్సంశయంగా నిరాశ పరిచే విషయం..శంకరాభరణం సినిమా లాగా మోత మోగ లేదు.. మబ్బుల చాటు సూర్య బింబమై పోయింది..కనీసం, ఈ చిత్రానికి జాతీయ స్ధాయిలో ఉత్తమ సంగీత దర్శకుని అవార్డు దక్కక పోవడం సోచనీయం..

అభినవశశిరేఖ!

నీకనుదోయి కమలాల ఁబమరబునేను 

అభినవశశిరేఖ!

Tuesday, April 25, 2017

ఈమె పేరు లలిత .. దేవదాసు లో చంద్రముఖి ..

ఈమె పేరు లలిత .. దేవదాసు లో చంద్రముఖి .. 

Travancore సిస్టర్స్ లో పెద్దది .. 

ప్రొడ్యూసర్ D .L .నారాయణ మ్యూజిక్ డైరెక్టర్ సుబ్బరామన్ 

ఈవిడ కోసం కొట్టుకు చచ్చేవారు అని చెప్పుకొనే వారు.

ఈవిడ కోసమే సుబ్బరామన్ చని పోయేరు / చంప బడ్డారు అని 

గాలి కబుర్లు , వినే వాళ్ళం.

శ్రీకాళహస్తీశ్వర శతకము...(ధూర్జటి.).... 25/4/17.

శ్రీకాళహస్తీశ్వర శతకము...(ధూర్జటి.).... 25/4/17.

.

రాజుల్మత్తులు,వారిసేవ నరక ప్రాయంబు,వారిచ్చు నం

భోజాక్షీ చతురంతయానతురగీ భూషాదు లాత్మవ్యధా

బీజంబుల్,తదపేక్ష చాలు,పరితృ ప్తి పొందితిన్,జ్ఞాన ల

క్ష్మీజాగ్రత్పరిణామ మిమ్ము,దయతో శ్రీ కాళహస్తీశ్వరా!

.

శ్రీ కాళహస్తీశ్వరా!రాజులు మదముతో ప్రవర్తింతురు.

అందుచే వారికి సేవ చేయుట నరకముతో సమానమైనది.

వారిచ్చునట్టి స్త్రీలు ,పల్లకీలు,గుర్రాలు,ఆభరణాలు మనస్సునకు 

భాద కలిగించేవిగా ఉండును.కాన నాకు వాటిపై గల కోరిక చాలును.

సంతృప్తి పొందితిని దయతో మోక్షమునకు చేర్చు జ్ఞానమును నాకు ఇమ్ము.

మహోదయం లో ..పెళ్లి పాట !

మహోదయం లో ..పెళ్లి పాట !

.

దేవులపల్లి  వారి పాట .

వింజమూరి (బొడ్డుపల్లి)సుబ్బలక్ష్మి  గాత్రం 

సమర్పణ  .. వింజమూరి  వెంకట అప్పారావు 

.

https://www.youtube.com/watch?v=Jdpr6qkQHXE

Monday, April 24, 2017

క్రొత్తప్రగతి...

శుభోదయం !

.

మనకు బొర్రా గుహలు చూడడానికి ఈ ఏర్పాటు ..

మనము ప్లాటుఫారం నుండి అందాలు చూడ వచ్చు.

వోహో..ఆహా లా ఉంది ఈ కొత్త బోగీలో నుండి... 

లోపలకూర్చున్న 

పాపాలనుచూడవచ్చు...క్రొత్తప్రగతి...

Saturday, April 22, 2017

మన హిమాలయాలు..!

మన హిమాలయాలు..!

(మా గురువుగారు సి.నా.రె).

అంబరచుంబి శిఖరాలు

శరఝ్ఝరీ తరంగాలు

.

ఆ అభంగ తరంగ మృదంగ

రవములకభినయమాడు తరంగాలు

.

అహో హిమవన్నగము

భరతావనికే తలమానికమూ

.

భగీరధుడు తపియించినచోటు

గగన గంగనే దింపినచోటు

.

పరమేశుని ప్రాణేశుగబడసి

గిరినందన తరియించినచోటు.

.

మంచి నటి ... బూచాడు అంటో భయపెట్టి... . అబ్బని తియ్యని దెబ్బా అంటో మూడు తరాలు వెలిగింది.!

మంచి నటి ... బూచాడు అంటో భయపెట్టి...

.

అబ్బని తియ్యని దెబ్బా అంటో మూడు తరాలు వెలిగింది.

Friday, April 21, 2017

అగ్రహారం!

అగ్రహారం!

.

అగ్రహారం అనే పదం చాలా గ్రామనామాలకు ఉత్తరపదంగా ఉంటుంది. బ్రాహ్మణులకు వైదిక విద్యలు వ్యాప్తిచేసేందుకు, వారి విద్యాప్రదర్శనకు మెచ్చుకోలుగా రాజులు, జమీందారులు, సంపన్నులు దానమిచ్చిన భూభాగాన్ని అగ్రహారం అంటారు. అలాంటి గ్రామాలను అగ్రహారమని పిలుస్తారు. అగ్రహారం అనే పదం అనుబంధంగా ఉండే గ్రామాలు ఈ కింది విధంగా ఉన్నాయి

పురుష నామసూచి: అగ్రహారం అన్న పదానికి ముందున్న పూర్వపదం పురుషనామ సూచిగా ఉండే గ్రామనామాలు ఉన్నాయి. ఆ సందర్భంలో ఎవరి పేరున ఐతే అగ్రహరం నామం ఏర్పడిందో వారికే ఆ అగ్రహారం దానంగా లభించిందని ప్రతీతులు ఉండడం కద్దు.

ఉదాహరణలు: లింగరాజు అగ్రహారం, శంకర అగ్రహారం, సూరన అగ్రహారం, లింగన అగ్రహారం.

కుటుంబ నామసూచి: అగ్రహారం అన్న పదానికి ముందున్న పూర్వపదం కుటుంబ నామ సూచిగా ఉండే గ్రామనామాలు ఉన్నాయి. గ్రామనామం ఏర్పడిన కుటుంబీకులు అగ్రహారాన్ని అనుభవించేందుకు దానం లభించినవారయ్యే అవకాశాలు ఎక్కువ.

ఉదాహరణలు: వేదంవారి అగ్రహారం, మధ్వపతివారి అగ్రహారం.

కులసూచి: కొన్ని అగ్రహారాలకు పూర్వపదంగా కులాల పేర్లు ఉన్నాయి.

ఉదాహరణలు: గొల్ల అగ్రహారం

గ్రామనామ సూచి: కొన్ని గ్రామనామాల్లో అగ్రహారం అనే పదానికి పూర్వపదంగా గ్రామనామాలు ఉన్నాయి. ఊరిపేరులో పూర్వపదంగా ఉన్న గ్రామనామం పక్కన కొత్తగా అగ్రహారం ఏర్పడడమూ, ఆ గ్రామం దగ్గరి/యొక్క అగ్రహరం అన్నట్టుగా సూచించేందుకు ఇలాంటి పేర్లు ఏర్పడుతూంటాయి. ఉదాహరణకు బొమ్మవరం అగ్రహారం అనే గ్రామనామంలోని బొమ్మవరం అనే పదం పూర్వపదంగా ఉంది. బొమ్మవరం గ్రామానికి చేరి ఉన్న ప్రదేశాన్ని జమీందారు/రాజు ఒక పండితునికి దానం చెయ్యగా అక్కడ ఏర్పడిన అగ్రహారానికి బొమ్మవరం అగ్రహారం అనే పేరు వచ్చిందని చెప్తారు.

ఉదాహరణ: బొమ్మవరం అగ్రహారం, రామాపురం అగ్రహారం.

స్థలనామ సూచి: అగ్రహారానికి పూర్వపదం స్థలనామాన్ని సూచిస్తూండేలా ఏర్పడిన గ్రామనామాలు ఉన్నాయి.

ఉదాహరణ: అత్తితోట అగ్రహారం, నడిమిగడ్డ అగ్రహా

ఒక ఇల్లాలి ఘోష.!

ఒక ఇల్లాలి ఘోష.!

ఉత్పల మాల.

నేను కిచెన్ను సింకు కడ నిల్చి చివాలున గిన్నె తీసి చే

యానెడునంతలోన అవియన్నియు జాలి గ నోళ్ళు తెర్చి మా

మై లానము శుద్ధి చేయమని మంచిగ యన్నవి కృంగి పోతి నా

మానసమందెదో తళుకు మనది అంట్ల పురాణ కావ్యమై.

.

సింక్ లో అంట్ల గిన్నెలు ,ఇంకెప్పుడు వస్తావు ? అని జాలిగా పిలుస్తున్నాయి ,

అంతే మనకి ఇలాంటి పిలుపులే ..,పిల్లలు ఇల్లు వదిలాక, అంట్లు ,గిన్నెలు తపాళాలు ఇవే చప్పుడు చేస్తున్నాయి ...

Thursday, April 20, 2017

నటభూషణం-నాగభూషణం!!!

నటభూషణం-నాగభూషణం!!!

విలనిజానికి భూషణం నాగభూషణం..........

గుంటూరు

గాంధీ పార్కులో నాటకం జరుగుతోంది...

గాంధీ పార్కు అని పెట్టారు రామా...

కన్ను చించుకు చూసినా గాంధీ బొమ్మ కనిపించదు రామా.. అంటూ 

డైలాగ్ కొట్టగానే చప్పట్లు మారు మోగేవి.

బందరులో ప్రదర్శన జరుగుతోంది... 

ఓ పాత్ర వచ్చి ఏం జబ్బు నాయనా.. అనడగుతుంది.

బ్రహ్మానందరెడ్డిని కులం అడిగినట్టుంది రామా.. చూస్తుంటే ఏం జబ్బో తెలియడం లేదా అమ్మా.. అంటాడు.

ఇలా ఏ ఏరియాలో నాటక ప్రదర్శన జరిగితే.. ఆ ఏరియాకు చెందిన విశేషాలను డైలాగుల్లో జొప్పిస్తూ... 

చప్పట్ల మీద చప్పట్లు కొట్టించుకుంటాడు.

ఆయన ఇంటి పేరు ఏమిటో పెద్దగా ఎవరూ తెలియదు కానీ

రక్తకన్నీరు అనడం ఆలస్యం...

నాగభూషణం కదూ అని టక్కున గుర్తుపట్టేస్తారు.

జయంతి నాడు ఓ సారి ఆయన్ను తలుచుకుంటే ఆ కాలపు సినీ మాధుర్యం ఏమిటో అవగతమవుతుంది.

ఓ అరగంట టైం తీసుకుంటుంది...

విలన్ చెప్పే డైలాగులకు కూడా క్లాప్స్ కొట్టించిన ఘనుడతను. చక్రవర్తుల నాగభూషణం పూర్తి పేరు. ఏప్రిల్ 19న నెల్లూరులో జననం.. ఇంటర్మీడియట్ వరకూ సజావుగా సాగిన చదువు.... ఆర్ధిక లోపం కారణంగా... వెనకడుగు. దాంతో ఉద్యోగాన్వేషణ చేయక తప్పలేదు. ఎట్టకేలకు సెంట్రల్ కమర్షియల్ సూపరిడెంట్ కార్యాలయంలో ఉద్యోగం. నెలకు పాతిక రూపాయల జీతం- మద్రాసుకు మారిన మకాం. 1941లో సుబ్బరత్నంతో వివాహం... ఆమె అకాల మరణంతో శశిరేఖను మారు వివాహం. ముగ్గురు కుమారులు-ఇద్దరు కుమార్తెలు సంతానం. ఇవీ సినీ- నాటకేతరంగా ఆయనకు చెందిన విశేషాలు. ఆయన నటజీవిత విశేషాల గురించి ఎంత క్లుప్తంగా చెప్పుకున్నా.. ఓ అరగంట టైం తీసుకుంటుంది. 

ఓ విలనుండాలి?

కథను హీరో నడిపిస్తుంటే.. ఆ హీరోను ముప్పు తిప్పలు పెట్టి మూడు చెరువుల నీళ్లు తాగించడానికి ఓ విలనుండాలి. అందులో ఆరితేరినవాడు నాగభూషణం. నాగభూషణం ఫ్రం నాటకం. ఆ కాలంలో అందరిలాగే ఆయన తొలుత స్టేజీ ఎక్కి.. అందరి నటుల్లాగానే చప్పట్లనే జీతభత్యాలుగా భావించి.. వాటికి మైమరచిన నటుడు. ఆ తరువాత వెండితెరకు ప్రవేశించి ప్రసన్నం చేసాడు. ఇప్పుడెక్కడున్నాడో ఏమో తెలియదు కానీ, నాగభూషణం అంటే సమర్ధవంతమైన ప్రతినాయకులనగానే టక్కున గుర్తుకు వచ్చే నటుడు. ఎంత చిన్నా చితకా వేషాలిచ్చినా... తనదైన స్టైల్ తో ఒప్పించి- మెప్పించి చూపుతాడు నాగభూషణం.

నేర్పరి నాగభూషణం

కన్నింగ్ విలనిజానికి నిలువెత్తు తెరరూపం నాగభూషణం. హీరో విరుచుకు పడటానికి వచ్చినప్పుడు అతనికి కావల్సినదేదో ఇచ్చి పంపేసి.. ఆనక ఇరకాటంలో పడవేయడంలో నేర్పరి నాగభూషణం. అల్లు రామలింగయ్యలాంటి సహాయకులు అయ్యా తమరు పొడుం మార్చాలి అంటే ఎందుకూ... వాడ్ని జైలుకు పంపే తాళం ఇక్కడుంటేనూ... అంటూ తాను వేసిన ఎత్తుకు పై ఎత్తును ఎత్తి చూపే వైనం... అబ్బబ్బో సీన్ లోకి ఎంటరయ్యి చూస్తే తప్ప అనుభవైకవేద్యం అవదు. 

విలన్లు లేరని కాదు..

వాస్తవానికి ఆయన సినిమాలకొచ్చిన కాలానికి విలన్లు లేరని కాదు... ఎస్వీఆర్ ప్రతినాయక పాత్రల్లో అద్భుత నటనే కనబర్చారు. కానట్లైతే చాలా చాలా తక్కువ సినిమాల్లో. ఇక ఆర్. నాగేశ్వరరావు, రాజనాల, సత్యనారాయణలు కూడా వున్నారు. వారంతా కథానాయకులతో కుస్తీలు పట్టి, కత్తియుద్ధాలు చేసి బలపరాక్రమాలు చూపే విలన్లుగా పేరు తెచ్చుకున్నారు. నాగభూషణం వారికి విభిన్నం. మహాభక్తుడ్నంటూనే మాయచేసే మాయావిగా నాగభూషణం నాగభూషణమే అనిపించుకున్నాడు. 

నటభూషణుడు-నాగభూషణం.

ఎలాంటి ఆవేశకావేశాలను పెద్దగా కురిపించకుండానే... సన్నివేశంలో కావలసినంత విలనిజం నింపగల చాతుర్యం ఆయన సొంతం. భక్తి- ముక్తి- రక్తి... కాదేది విలనిజానికనర్హం అన్నదే ధ్యేయంగా నటించిన నటభూషణుడు-నాగభూషణం. 

చిరస్థాయిగా..

మద్రాసు చేరే దాకా... ఆయనకు నాటకాలంటే ఏమిటో తెలియదు. ఆయనలోని నటుడ్ని మేల్కొల్పిన వారు జీ. వరలక్ష్మి, మిక్కిలినేని. చిన్నప్పటి నుంచీ వామపక్షభావజాలానికి ఆకర్షితుడవుతూ వచ్చాడు నాగభూషణం. ప్రజానాట్యమండలి... ఆ ఇద్దరితో పరిచయానికి ప్రాణం పోసింది. వారితో కలిసి ఆత్రేయ రాసిన భయం, కప్పలు వంటి నాటకాల్లో విరివిగా పాల్గొనే వాడాయన. అలా నాగభూషణం-నటజీవితానికి బీజం పడింది. దాని ఫలితం ప్రేక్షక హృదయాల్లో చిరస్థాయిగా నిలిచిపోయింది. 

మలుపు తిప్పింది మద్రాసే!

నాగభూషణం జీవితాన్ని మలుపు తిప్పింది మద్రాసే. ఇందులో నో డౌట్. నాగభూషణం... మద్రాసు వెళ్లడం... వరలక్ష్మి తదితరులతో... పరిచయాలు వగైరాలు అలా వుంచితే... అక్కడి నాటకాలు విశేషం ప్రభావాన్ని చూపాయి. ఆయనలోని నిజమైన నటుడ్ని వెలికి తీసింది మద్రాస్ నాటక రంగమే. ఆనాటికే ఎమ్మార్ రాధా, మనోహర్ వంటి ప్రయోక్తలు తమిళనాటకాలను భారీ సెట్టింగులతో దుమ్ము రేపేవాళ్లు. అదే నాగభూషణం జీవితాన్ని మలుపు తిప్పింది. వారాడిన రక్తకన్నీర్ నాటకం.. ఆనాడు పెద్ద స్టేజ్ ప్లే సెన్సేషన్. దాన్ని తెలుగునాట చేస్తే ఎలా వుంటుందన్న ఆలోచన నాగభూషణం జీవితంలో ఓ మలుపు. సుమారు 5వేలా 500ల ప్రదర్శనలు చేసింది రక్తకన్నీరు. ఆఖరుకు అదే ఆయన ఇంటి పేరుగా మారిపోయింది. ఆ వూపు సినిమా తీరాలకు చేర్చిందాయన్ను. అక్కడి నుంచి నాగభూషణం... ప్రతినాయక పాత్రకు నిజంగానే భూషణంగా మారాడు. తెరమీద కొంపలు ముంచుతూనే నవ్వే నవ్వు నిన్న మొన్న చంద్రబాబుకు కూడా అలా గుర్తుండి పోయింది. ఎప్పుడైనా దింవంగత వైఎస్ నవ్వితే... అది నాగభూషణం నవ్వులా వుందని అనేవారయన. అదీ నాగభూషణం అంటే...

కావాలనుకున్నాడు అయ్యాడు!!

పీపుల్ ఆర్ట్ థియేటర్స్ పతాకంపై వచ్చిన పల్లెటూరు సినిమాలో నాగభూషణం చిన్న వేషం వేసాడు. ఆ తరువాత పెంకిపెళ్లాంలో వేసిన తాగుబోతు వేషం, అమరసందేశంలో వేసిన విలన్ వేషం ఆయనకు మంచి పేరు తెచ్చాయి. సినిమాల్లో వేషాలు వేస్తున్నా నాటకాలను వదిలేవారు కారాయన. అలాగే హీరోకావాలన్న కాంక్ష కూడా... మనసులో బలంగా వుండేది. 1957లో వచ్చిన ఏదినిజం... సినిమాలో ఎట్టకేలకు కథానాయకుడయ్యాడు నాగభూషణం. ఆ సినిమాకు అన్నీ తానై చేశాడు నాగభూషణం. సినిమా బాగానే ఆడింది. రాష్ట్రపతి అవార్డు కూడా వచ్చింది. అయినా తగిన గుర్తింపు శూన్యం. హీరో కావాలనుకున్నాడు అయ్యాడు. కానీ ఎలాంటి ఫలితం లేకపోవడం విచిత్రంగా అనిపించింది. నాగభూషణం హీరో అయిపోయి వుంటే... విలనిజానికి భూషణంగా మారేదెవరు. అందుకే కావచ్చు హీరో వేషం వెంబడి హీరో వేషం నాగభూషణం దరిచేరలేదు. సొంత వూరి వాళ్ళు తీసిని సినిమాతో హీరో వేషానికి కాస్త కామా పడ్డట్టైంది. 

ద్వారాలు బార్లా..

కొన్నాళ్ల పాటు హీరో వేషాలు కాదు కదా... అసలు సాదా సీదా వేషాలకే అడ్డంకి ఏర్పడింది. హీరో వేషం వేసినవాడు మామూలు వేషాలు వేస్తాడా.. అన్న అనుమానంలో పడింది అప్పటి ఇండస్ట్రీ. 1960లో సుందర్ లాల్ నహతా, డూండీలు శభాష్ రాజా సినిమా తీస్తూ నాగభూషణానికి మంచి వేషం ఇచ్చారు. అంతే.. దశ తిరిగింది. మళ్ళీ నటరాజు కరుణించాడు. నాగభూషణుడి- తెరతాండవానికి ద్వారాలు బార్లా తెరుచుకున్నాయి. 

సరసానికి పనికిరారు..

'ఈ ఫ్యామిలీ గాళ్స్ సంసారానికి తప్ప సరసానికి పనికిరారు...' ఇదీ ఆదుర్తి సుబ్బారావు తీసిన మంచిమనసులు చిత్రంలోని డైలాగ్. ఎమ్మార్ రాధాకు, నాగభూషణానికి... ఏదో అవినాభావసంబంధం ఉంది కాబోలు. అది రక్తకన్నీర్ వొరవడి కావచ్చు.. తమిళంలో రాధా వేసిన కర్పగం వేషం తెలుగులో నాగభూషణం వేసాడు. ఎంత జులాయి వేషమది. ఈ దూర్తుడు గిరీశం తమ్ముడు కాడు కదా... అనిపిస్తుంది. ఇందులో ఆత్రేయగారి కలానికీ.... నాగభూషణం డైలాగ్ డెలివరీకి మధ్య రసవత్తరమైన పోటీ సాగింది. చాలా డైలాగులు బ్రహ్మాండంగా పేలాయి. 

ప్రత్యేక స్థానాన్ని..

ఆ మరుసటి ఏడాది వచ్చిన మూగమనసులు సినిమా నాగభూషణానికి వెండితెరమీద ప్రత్యేక స్థానాన్ని ఏర్పాటు చేసింది. ఎన్టీరామారావుకు ఆయనంటే అభిమానం ఉండేది. తన స్వంత సినిమాలు ఉమ్మడికుటుంబం, వరకట్నం, తల్లాపెళ్లామా, కోడలుదిద్దిన కాపురం, ఇలా అన్నింటిలోనూ ఆయనకు వరుస వేషాలు ఇచ్చారు. బ్రహ్మచారి సినిమాలో ఆయన సూర్యకాంతానికి జంటగా వేసిన ముసలి వేషంలో సైతం నాగభూషణం ప్రేక్షకజనానికి కితకితలు పెట్టాడు. బాపు- రమణల బాలరాజుకథలోని పనిగండం మల్లయ్య పాత్ర తెలుగుప్రేక్షకులకు ఇప్పటికీ గుర్తే. నాగభూషణం నటన గురించి చెప్పుకోడానికి ఇదీ అదని ఒక సినిమా కాదు ఆయన నటించిన ఏ సినిమా తీసుకున్నా... నాగభూషణం ఓ నటభూషణమై మెరుస్తాడు.

డొక్కల్లో పొడుస్తానంటూ

మొన్నామధ్య బ్రహ్మానందం వేసిన తల్లికొడుకుల వేషం నేటి ప్రేక్షకులకు విదితమే. అంతకన్నా ముందే నాగభూషణం... ఈ ఫీట్ చేసి నిజంగా నటభూషణుడే అనిపించాడు. నేనంటే నేనేలో తనకు తాను తల్లివేషం వేసి... డొక్కల్లో పొడుస్తానంటూ అట్లకాడతో బెదిరిస్తూ బెంబేలెత్తిస్తాడు. కథానాయకుడు సినిమా నాగభూషణానికి స్టార్ హోదా తెచ్చిపెట్టింది. ఇందులో ముళ్ళపూడి రాసిన కథకు భమిడిపాటి రాసిన మాటలు తూటాల్లా పేలాయి. విలన్ డైలాగులకు సైతం చప్పట్లు కొట్టడం ఈ సినిమా ప్రత్యేకతగా నిలిచింది.

సినిమాలకు భూషణంగా!

కథానాయకుడు వచ్చిన ఏడాదిలోనే రిలీజైన బుద్ధిమంతుడు సినిమా ఆయన్ను మరింత ముందుకు తీసుకెళ్లింది. ఇందులో నాగభూషణం చేసిన విలనిజం... చెప్పేదేముందీ అదరహో అనిపించింది. రోజు రోజుకీ... ప్రతినాయకత్వానికి వంక పెట్టడానికి వీలు లేనంతగా ఎదిగిపోయాడు.... నాగభూషణం. రాను రాను ఆయన నటించిన సినిమాలకు భూషణంగా మారడం ఎక్కువైంది. స్టార్ హోదా ఆయన్ను మళ్లీ విలనిజం నుంచి హీరోయిజానికి మళ్లమని రెచ్చగొట్టింది. 

సినిమాలకు భూషణంగా!

మళ్లీ ఎందుకు హీరో కాకూడదు... అన్న ఆలోచన నాటకాలరాయుడు సినిమాకు జీవం పోసింది. మరోమారు తనలోని కథానాయకత్వానికి పదును పెట్టాడాయన. హిందీలో భగవాన్ హీరోగా వచ్చిన అల్ బేలా దీనికి మాతృక. నాటకాలరాయుడు పేరుకు తగ్గట్టుగానే నాగభూషణంలోని హీరో కోరికతో నాటకం ఆడి పోయింది. దిడ్డి శ్రీహరిరావుతో కలసి తీసిన ఈ సినిమా ఆడలేదు. మళ్లీ చేతులు కాలాయి. కానీ, నాగభూషణంలోని తృష్ణకు సినిమా అద్దం పట్టిందనే చెప్పవచ్చు. ప్రతి నటుడి జీవన చిత్రమిదే చూడమందీ చిత్రం. ఆనాటి నుంచి ఈనాటి వరకూ క్రియేటివ్ పీపుల్ మీద తీసిన సినిమాలేవీ ఆడలేదు. జనం ఇక్కడ నిజంగానే స్వార్ధం చూపిస్తారేమో తెలియదు. మా గురించి తీయండీ చూస్తాం. మీ గురించి మీరు తీసుకుంటే మాకెందుకూ... అన్న చందం అనుసరిస్తారు కాబోలు ప్రేక్షకులు. నాటకాలరాయుడు.. ఈ మధ్య కాలంలో వచ్చిన అప్పల్రాజు, నేనింతే సినిమాలు కూడా ఒకే ఫలితాలను చవిచూడ్డాన్ని బట్టీ అర్ధమయ్యే విషయమిదే అనిపిస్తుంది.

మళ్లీ కథానాయకత్వం మీద?!

ఆ తరువాత ఎన్టీఆర్ తో ఉన్న అనుబంధం రీత్యా ఒకే కుటుంబం సినిమా తీసాడు నాగభూషణం. అది విజయం సాధించింది. బయట నిర్మాతలు చో రామస్వామి సూపర్ హిట్ తమిళనాటకం మహమద్ బిన్ తుగ్లక్ తెలుగు సినిమాగా తీసారు. దాసరినారాయణరావు వచనసారధ్యం వహించిన ఈ చిత్రం బాగానే ఆడింది. నాటకాలరాయుడుతో హీరోఆశ అంతరించి పోవడం వల్ల కావచ్చు... మళ్లీ కథానాయకత్వం మీద దృష్టి నిలపలేదాయన. అయితే తన ఇమేజ్ ని రంగరించి ఓ పొలిటికల్ సినిమా తీయాలన్న కోరిక మాత్రం గాఢంగా వుండేది. వాసిరెడ్డి సీతాదేవి రాసిన సమత నవలను ప్రజానాయకుడు పేరుతో సినిమాగా తీసాడు. అది అనేక సెన్సార్ కట్లకు గురికావడంతో పాత సెంటిమెంటే రిపీటయ్యింది. సరిగ్గా ఆడలేదా చిత్రం. ఆనక భాగస్తులు వంటి ఒకటి రెండు సినిమాలు తీసినా... అవి పెద్దగా విజయం సాధించలేదు. 

విలనీకి గట్టి పోటీ..

1974లో వచ్చిన ముత్యాలముగ్గు నాగభూషణం విలనిజానికి బ్రేకులు వేసిందని చెప్పాలి. అదేంటి ఆ సినిమాలో విలన్ అలో అలో రావుగారు కదా... అంటారు కావచ్చు. ఆ అలో అలో రావుగోపాలరావుగారి వెరైటీ విలనీ.. అప్పటి వరకూ వున్న నాగభూషణం విలనీకి గట్టి పోటీనిచ్చింది. నైటుకు- నైటు స్టారయిన రావుగోపాలరావు... నాగభూషణాన్ని వెనక్కు నెట్టాడు. ఆ తర్వాత వచ్చిన అడవి రాముడులో చరిత్ర అడక్కు చెప్పింది చెయ్.. వంటి డైలాగులతో మాంచి ఊపు మీదున్నట్టు అనిపించినా... వర్కవుట్ అవలేదు. కృష్ణ నటించిన నెంబర్ వన్ ఆయన ఆఖరు సినిమా. 

నిజజీవితంలో కథానాయకుడే!

సాంగ్స్ అండ్ డ్రామా కమిటీలో సలహాసంఘ సభ్యునిగా, సినీ కళాకారుల సంక్షేమనిధి ఏర్పాటు చేసిన వ్యక్తిగా ఆయనకు ఇండస్ట్రీలో ప్రత్యేక గుర్తింపు వుంది. ఎన్ని సినిమాలు చేసినా... నాగభూషణం రక్తకన్నీరు దేశవ్యాప్తంగా ప్రదర్శించబడుతూ... ఆ 25ఏళ్ల పాటూ మూడు వందల మంది కళాకారులకు అన్నం పెట్టింది. తెరమీద హీరో వేషాల్లో అడుగడుక్కీ విఫలమవుతూ... ఎంత విలన్ గా రాణిస్తూ వచ్చినా... నిజజీవితంలో ఆయన కథానాయకుడే అని చెప్పడానకి ఇదొక్కటి చాలు.

(కర్టసీ... - తెలుగుశాలమరియు వికిపిడియా )

గోపికలు కృష్ణుని తొట్టిలో ఉంచి ఇలా పాడారట. (పోతనామాత్యుడు.)

గోపికలు కృష్ణుని తొట్టిలో ఉంచి ఇలా పాడారట.

(పోతనామాత్యుడు.)

క.

జోజో కమలదళేక్షణ! జోజో మృగరాజమధ్య! జోజో కృష్ణా!

జోజో పల్లవకరపద! జోజో పూర్ణేందు వదన! జోజో యనుచున్.

క.

పలు తోయంబుల జగములఁ, బలు తోయములందు ముంచి భాసిల్లెడి యా

పలుతోయగాడు వల్లవ, లలనా కరతోయములఁ జెలంగుచుఁ దడియున్.

తోయగాఁడు=(తోయము+కాడు) విధముగలవాడు. తోయము అనేమాట 4సార్లు వాడేడాయన.

తరువాత పూతన అనే రాక్షసి ఓ సుందరి వేషంలో కృష్ణునికి చన్నుకుడుపవచ్చినదై--

క.

చను నీకుఁ గుడుపఁజాలెడి, చనువారలు లేరు నీవు చనవలె ననుచున్

చనుగుడిపి మీఁద నిలుకడఁ, జనుదాన ననంగ వేడ్కఁ జనుఁ జను గుడుపన్.

పూతన చనుబాలతో పాటు ప్రాణాన్నీ హరిస్తాడు బాలకృష్ణుడు. అప్పుడు పోతన గారంటారు.

క.

విషధరరిపు గమనునికిని, విషగళ సఖునికిని విమల విష శయనునికిన్

విషభవభవ జనకునికిని, విషకుచ చనువిషముఁ గొనుట విషమే తలపన్.

విషధరరిపుడు=విషాన్ని ధరించిన పాములకు శత్రువు-గరుత్మంతుడు (వాహనముగాగలవాడు విష్ణుమూర్తి )

విషగళ సఖుడు=విషాన్ని గళమందు ధరించిన శివునికి సఖుడు(అయిన విష్ణుమూర్తి)

విష శయనుడు=పాముపై నిద్రించే వాడు(విష్ణుమూర్తి)

విషభవభవ జనకుడు=

విషకుచ చనువిషము=పూతన యొక్క కుచములయందలి విషము

ఈ అధ్యాయం చివరలో పోతన గారంటారు--

క.

ఉరు సంసారపయోనిధి, తరణంబులు పాపపుంజ దళనంబులు శ్రీ

కరణంబులు ముక్తి సమా, చరణంబులు బాలకృష్ణు సంస్మరణంబుల్.

ఎన్ని 'రణంబు'లో---

శకటాసుర భంజనం తర్వాత--బాలుని రోదనంబు విని యశోద పఱతెంచి.

ఆ.

అలసితివి గదన్న! యాఁకొంటివి గదన్న!

మంచి యన్న! యేడ్పు మానుమన్న!

చన్నుగుడువుమన్న! సంతసపడు మన్న!

యనుచుఁ జన్ను గుడిపె నర్భకునకు.

సిక్సర్ నాయుడు సి.కె.నాయుడు. !

సిక్సర్ నాయుడు సి.కె.నాయుడు. !

ఇంగ్లాండ్ రాణి లార్డ్స్ మైదానం వచ్చినప్పుడు 

ఆమెను సిక్సర్ తో స్వాగతం పలికి .. బిగ్బాన్ గడియారం గ్లాస్ 

పగలగొట్టిన వీరుడు 

సి కె నాయుడుబౌలర్ గా తన ఫస్ట్ క్లాసు కెరీర్ ని మొదలు పెట్టి, బారీ సిక్సర్లతో, సి.కె.నాయుడు అంటే సిక్సర్ల నాయుడు అనిపించుకున్న స్పోర్ట్స్ హీరో ఆయన.

కొట్టారి కనకయ్య నాయుడు( "CK" Nayudu') భారత టెస్ట్ క్రికెట్ జట్టు తొలి కెప్టెన్, పద్మభూషణ పురస్కారం అందుకొన్న తొలి క్రికెట్ ఆటగాడు మరియు 1933లో విస్‌డెన్ క్రికెటర్ ఆఫ్ ద ఇయర్ అందుకున్నాడు. 1955లో భారత ప్రభుత్వం నుండి "పద్మభూషణ్" అందుకున్నాడు.

నాయుడు 1895, అక్టోబర్ 31న నాగపూర్లో ఒక తెలుగు కుటుంబములో జన్మించాడు. నాగపూర్లో పెరిగిన ఈయన పాఠశాల రోజులనుండే క్రికెట్ ఆటలో ఎంతో ప్రతిభ కనపరిచాడు. ఈయన ప్రధమ శ్రేణి క్రికెట్ ఆటలో ప్రవేశము 1916లో హిందూ జట్టులో, యూరోపియన్ జట్టుకు వ్యతిరేకముగా జరిగినది. ఈయన ఆ ఆటలో తమ జట్టు 79 పరుగులకు 7 వికెట్లు పడిన పరిస్థితిలో 9వ ఆటగాడిగా బ్యాటింగుకు దిగాడు. మొదటి మూడు బంతులు అడ్డుకొని, నాలుగో బంతిని సిక్సర్ కొట్టాడు. ఇలా మొదలైన ఈయన ప్రాబల్యం తన క్రీడాజీవితపు చివరినాళ్ల వరకు చెక్కుచెదరలేదు.

ఆరు దశాబ్దాలపాటు "ఫస్ట్ క్లాస్ క్రికెట్" ఆడిన కొద్దిమంది క్రీడాకారులలో సి.కె.నాయుడు ఒకరు. 1956-57 రంజీ ట్రోఫీలో తన 62 వ యేట అతను చివరిసారి ఆడాడు. ఆ మాచ్‌లో 52 పరుగులు చేశాడు. రిటైర్ అయ్యాక కొన్నాళ్ళు జట్టు సెలెక్టర్ గా, రేడియో వ్యాఖ్యాతగా ఆటతో తన అనుబంధం కొనసాగించాడు.

సి.కె.నాయుడు పూర్వీకులు కృష్ణాజిల్లా మచిలీపట్నానికి చెందిన సుప్రసిద్ద తెలగ నాయుడు వర్గంవారు. అయితే, ఆయన తాతగారైన కొట్టారి నారాయణస్వామి నాయుడు గారికి రెండు తరాలకి ముందే వాళ్ళ కుటుంబం హైదరాబాదుకి తరలిపోయింది. నారాయణస్వామి నాయుడు గారి తాతగారు నిజాం నవాబు వద్ద దుబాసీగా పనిచేసారు. తరువాత వారి మకాం ఔరంగాబాద్ కు మారింది. చివరికి సి.కె.నాయుడి తండ్రి సూర్యప్రకాశరావు నాయుడు హోల్కర్ సంస్థానంలో న్యాయమూర్తిగా ఉంటూ, నాగపూరు లో స్థిరపడ్డారు. సి.కె.నాయుడు అక్కడే పుట్టి పెరిగాడు. సి.కె.ప్రతిభను గౌరవిస్తూ, హోల్కర్ సంస్థానాధీశుడు 1923లో ఆయనకి తన సైన్యంలో అత్యున్నత పదవినిచ్చి, ఇండోర్ రావలసిందిగా ఆహ్వానించాడు. తన ఆఖరు రోజుల వరకూ సి.కె. అక్కడే స్థిరనివాసం ఏర్పర్చుకున్నాడు. రాష్ట్రానికి ఆవలనున్నా సి.కె. ఇంట్లో తెలుగు వాతావరణమే ఉండేదని ఆయన పిల్లలు ఆయన గురించి రాసిన పుస్తకాలలో రాసారు. తెలుగు సంప్రదాయాలను పాటిస్తూ, తెలుగు పత్రికలు చదవడం, తెలుగు వస్త్రధారణలో ఉండటం నాయుడి గారి కుటుంబంలో కొనసాగాయి. సి.కె.మరణానంతరం అప్పటి రాష్ట్ర ముఖ్యమంత్రి కాసు బ్రహ్మానందరెడ్డి మచిలీపట్నంలో ఒక వీథికి సి.కె. పేరు పెట్టారు. సి.కె.నాయుడు సోదరుడు సి.ఎస్.నాయుడు కూడా ప్రముఖ క్రికెటర్.

ఈయన 1967, నవంబర్ 14న ఇండోర్‌లో మరణించాడు.

లాలా అమర్‌నాథ్ !

 లాలా అమర్‌నాథ్ !

1933 డిసెంబర్ 15 న తొలి టెస్ట్ ఆడుతూ సెంచరీ సాధించాడు. 

అది టెస్ట్ క్రికెట్ లో భారతీయుడు సాధించిన తొలి శతకం. 

తొలి టెస్ట్ లోనే శతకం సాధించిన మొట్టమొదటి బ్యాట్స్‌మెన్ గా కూడా రికార్డు సృష్టించాడు. 1952 డిసెంబర్ వరకు టెస్ట్ క్రికెట్ ఆడిన లాలా అమర్‌నాథ్ మొత్తం 24 టెస్టులు ఆడి 878 పరుగులు సాధించాడు. 

ఇందులో ఒక శతకం మరియు 4 అర్థ శతకాలున్నాయి. టెస్ట్ క్రికెట్ లో బౌలింగ్ చేసి 45 వికెట్లు కూడా పడగొట్టాడు. 

డొనాల్డ్ బ్రాడ్‌మెన్ ను హిట్ వికెట్ ద్వారా ఔట్ చేసి అతనిని ఆ విధంగా ఔట్ చేసిన ఏకైక బౌలర్ గా నిల్చినాడు. 

అతను రెండు పర్యాయాలు టెస్ట్ సీరీస్ లకు భారత జట్టుకు నాయకత్వం వహించాడు. పటౌడీ సీనియర్ తర్వాత ఒకసారి, విజయ్ హజారే తర్వాత మరోసారి నాయకత్వ పగ్గాలు చేపట్టాడు. 

తొలిసారిగా పాకిస్తాన్ ను టెస్ట్ సీరీస్ లో అతని నాయకత్వం లోనే భారత్ విజయం సాధించింది.


Wednesday, April 19, 2017

అమ్మా! మన్ను దినంగ నే శిశువునో యాఁ కొంటినో వెఱ్ఱినో...

వడ్డాదిపాపయ్య గారి చిత్రం.!

.

ఓసారి బలరాముడు అతని స్నేహితులు కలసి యశోదతో కృష్ణుడు మన్ను తిన్నాడని పితూరీ చేస్తారు. అప్పుడు యశోద కృష్ణుని పట్టుకుని నిలదీసి అడుగుతుంది 'మన్ను తిన్నావటా'ని. అప్పుడు కృష్ణుడు యశోదతో--

శా.

అమ్మా! మన్ను దినంగ నే శిశువునో యాఁ కొంటినో వెఱ్ఱినో

నమ్మంజూడకు వీరి మాటలు మది న్న న్నీవు కొట్టంగ వీ

రిమ్మాగ్గమ్ము ఘటించి చెప్పెదరు కాదేనిన్ మదీ యాస్య గం

ధ మ్మాఘ్రాణము సేసి నా వచనముల్ దప్పైన దండింపవే.!

.

అని పలికి కృష్ణు డమ్మకు నోరు తెఱచి చూపిస్తాడు

.ఆమె అతని నోటిలో

 'జలధి పర్వత వన భూగోళ శిఖి దిక్పాలాది కరండమైన బ్రహ్మాండా'న్నంతా చూచి ఇలా అనుకొందట.

.

పై పద్యంలోని మాటలన్నీ మన చిన్నపిల్లలు మనతో మనం నిలదీసినప్పుడు చెప్పే మాటలే! 

ఎంత సహజసిద్ధమైన ధారాశుద్ది! 

చిన్నపిల్లల్ని- వాళ్ళుచేసే చెడ్డ పనులను గురించి వాళ్ళను దండించాలని చూసే ప్రతి తల్లి తోనూ ప్రతిపిల్లవాడు తనను తాను సమర్ధించుకుంటూ పలికే ముద్దు ముద్దు పలుకులే కిట్టయ్య నోటినుంచి కూడా అలవోకగా జాలువారేలా చేసారు పోతన గారు.

వీటినానందించటం కోసమైనా మనం భాగవతం తప్పక చదవాలి.

అప్పుడా యశోద తనలో తను --


మ.

కలయో! వైష్ణవ మాయయో! యితర సంకల్పార్థమో! సత్యమో!

తలఁపన్ నేరక యున్నదాననొ! యశోదాదేవిఁ గానో! పర

స్థలమో! బాలకుఁడెంత? యీతని ముఖస్థంబై యజాండంబు ప్ర

జ్వలమై యుండుట కేమి హేతువొ!మహాశ్చర్యంబుచింతింపఁగన్.!

.

మా చిన్నప్పటి రోజుల్లో ఈ రెండు పద్యాలు దాదాపు అందరికీ కంఠస్థంగానే ఉండేవి.

అన్న! శమింపు మన్న!

అన్న! శమింపు మన్న! తగ దల్లుఁడు గాఁ డిది! మేనగోడ లౌ!

(పోతనామాత్యుడు.)

.

శ్రీ కృష్ణ జననం తర్వాత వసుదేవుడు శ్రీకృష్ణుని రేపల్లెలో యశోద వద్దకు చేర్చి ఆమె వద్దవున్న యోగమాయను దేవకివద్దకు మార్చిన తరువాత,కావలివారి వలన దేవకి ప్రసవమైన విషయం తెలిసి కంసుడు..

తే.

వెండ్రుకలు వీడఁ బై చీర వ్రేలి యాడ

తాల్మి కీలూడ రోషాగ్ని దర్పమాడ

భూరి వైరంబుతోఁ గూడ పురిటియింటి

జాడఁ జనుదెంచి యా పాపఁ జంపఁ గదియ.

అంత దేవకి యడ్డంబు వచ్చి యిట్లనియె.

ఉ.

అన్న! శమింపు మన్న! తగ దల్లుఁడు గాఁ డిది! మేనగోడ లౌ

మన్నన సేయు మన్న! విను మానినిఁ జంపుట రాచపాడి గా

దన్న! సుకీర్తివై మనఁగ దన్న! మహాత్ములు వోవు త్రోవఁ బో

వన్న! భవత్సహోదరిఁ గదన్న! నినున్ శరణంబు వేఁడెదన్.

క.

కట్టా యార్గురు కొడుకులఁ, బట్టి వధించితివి యాఁడుఁబడు చిది కోడల్

నెట్టన చంపఁగవలెనే, కట్టిఁడివి గ దన్న! యన్న! కరుణింపఁగదే.

అని ప్రార్థిస్తుంది.--అనుప్రాసంటే పోతన గారి కెంతిష్టమో భాగవతంలో అడుగడుగునా దర్శన మిస్తుంటుంది.

ఈ ఘట్టంలోని కొన్ని ఇతర పద్యాలు.. కంసుడు దేవకీ వసుదేవతలతో..

క.

పగతురఁ జెఱిచితి ననియును, బగతురచేఁ జెడితి ననియు బాలుఁడు తలచున్

బగ చెలుములు లే వాత్మకుఁ, బగచెలుములు కీలు కర్మబంధము సుండీ.

అని అంటాడు.ఇదే సందర్భంలో పోతన గారింకా..

ఆ.

యశము సిరియు ధర్మ మాయువు భద్రంబు

నార్యహింస సేయ నణగుఁ గాదె! అనికూడా అంటారు.

.

దేవకి గర్భం నుండి శ్రావణ శుద్ధ అష్టమి తిథి నాడు విష్ణువు శ్రీకృష్ణుడై రోహిణీ నక్షత్ర యుక్తమైనప్పుడు జన్మిస్తాడు. కృష్ణుడు జన్మించాక వసుదేవుడు ఏదో దైవంతో ప్రేరేరింపబడినట్లు, కృష్ణుడిని పొత్తిళ్ళలో పెట్టుకొని, చెరసాల బయట నిద్ర పోతూ ఉన్న కావలి వాళ్ళను తప్పించుకొని, యమునా నది వైపు బయలు దేరుతాడు. యమునానది వసుదేవుడు రావడం చూసి రెండుగా చీలి పోతుంది. యమునా నది నుండి బయలు దేరి నందనవనం లో తన స్నేహితుడైన నందుని ఇంటికి వెళ్ళి యశోద ప్రక్కన ఉన్న శిశువు ప్రదేశం లో శ్రీకృష్ణుడిని విడిచి ఆ శిశువు ను తీసుకొని తిరిగి చెరసాలకు వస్తాడు. చెరసాలకు చేరిన వెంటనే ఆ శిశువు ఏడుస్తుంది. ఆఏడుపు విన్న కావలి వారు నిద్ర లేచి దేవకీ దేవి ఎనిమిదోమారు ప్రసవించింది అని కంసుడు కి చెబుతారు. ఆ మాట విన్న కంసుడు చెరసాలకు వస్తాడు. ఆ శిశువును తీసుకొని చంపడానికి పైకి విసరబోతుంటే దేవకీ దేవి "నీకు పుట్టింది మేనకోడలు,చంపొద్దు" అని వేడుకొంటుంది. కంసుడు ఆమాట వినక, శిశువును సంహరించడానికి పైకి విసురుతాడు. అలా పైకి విసరబడిన శిశువు ఎనిమిది చేతులతో శంఖ చక్ర గదా శారంగాలతో ఆకాశం లోకి లేచి పోయి తాను యోగ మాయ నని కంసుడిని చంపేవాడు వేరే చోట పెరుగుతున్నాడని చెప్పి మాయం అవుతుంది.

దేవకీవసుదేవులకు అష్టమ సంతానంగా కంసుని చెరలో జన్మించిన శ్రీకృష్ణుడు రేపల్లె లోని యశోదాదేవి ఒడిని చేరి, అక్కడే పెరిగాడు.

నిన్ను నమ్మితి కృష్ణా!

అందెలు పాదములందున

సుందరముగ నుంచినావు సొంపలరంగా

మందరధర! మునిసన్నుత!

నందుని వరపుత్ర! నిన్ను నమ్మితి కృష్ణా!

నిజముగ కృష్ణా!

నీవే తల్లివి తండ్రివి 

నీవే నా తోడు నీడ నీవే సఖుడౌ 

నీవే గురుడవు దైవము 

నీవే నా పతియు గతియు నిజముగ కృష్ణా!

యేటిదరి నా యెంకి

నాయుడు బావ !

.

యేటిదరి నా యెంకి

'యీరేతి రొక్కతేవు యే మొచ్చినావే?'

'ఆడు నే నిక్కడే ఆడినామమ్మా'

'యేటి నురగలకేసి యేటి సూసేవే?'

'మా వోడి మనసటె మరుగుతాదమ్మా'

'సెంద్రవొంకలో యేమి సిత్రమున్నాదే?'

'వొంక పోగానె మా వోడొస్తడమ్మా

ఆడు నే నిక్కడే ఆడినామమ్మా

మావాడి మనసటె మరుగుతాదమ్మా

ఆవొంక పోగానె ఆడొస్తడమ్మా'

Tuesday, April 18, 2017

మదిలోని మాట !

అదిరేటి పెదవుల్ని బతిమాలుతున్నాను మదిలోని మాటేదని

తల వంచుకుని నేను తెగ ఎదురుచూసాను నీ తెగువ చూడాలని

చూస్తూనే వేలంత తెలవారి పోతుందో ఏమో ఎలా ఆపడం.!

Sunday, April 16, 2017

జయ జయ దేవ హరే ..........-జయదేవ(గీత గోవిందం) .! .

జయ జయ దేవ హరే ..........-జయదేవ(గీత గోవిందం) .!

.

శ్రిత కమలాకుచ మండలా........ద్రుత కుండలా....ఈ కలిత లలిత వనమాల....

జయ జయ దేవ హరే ...జయ జయ దేవ హరే.... 

||జయ జయ|| 

దినమణి మండల మండనా......భవ ఖండనా......ఈ మునిజన మానస హంసా 

||జయ జయ||

కాళియ విష ధర గంజనా..........జన రంజన........ఈ యదుకుల నళిన దినేశా 

||జయ జయ||

మధు ముర నరక వినాశనా......గరుడాసనా.......ఈ సురకుల కేళి నిదానా 

||జయ జయ||

అమల కమల దళ లోచనా........భవ మోచనా.....ఈ త్రిభువన భవన నిదానా 

||జయ జయ||

జనక సుతా కృత భూషణా........జిత దూషనా......ఈ సమరశమిత దశకంఠా 

||జయ జయ||

అభినవ జలధర సుందరా.........ద్రిత మంధరా......ఈ శ్రీముఖ చంద్ర చకోరా 

||జయ జయ||

తవ చరణే ప్రణతావయా...........ఇతి భావయా.....ఈ కురు కుశలం ప్రణతేశూ 

||జయ జయ||

శ్రీ జయదేవ కవేరిదం...............కురుతేముదం.....ఈ మంగళ ఉజ్వల గీతం 

||జయ జయ||

అర్ధ్ధం :

లక్ష్మీదేవి ని వక్షస్థలమునందు,కర్ణములకు కుండలాలను,మెడలో తులసిమాలను ధరించిన హరీ నీకు జయము జయము....

.

ప్రచండ సూర్యునివలే ప్రకాశిస్తూ,ఆలోచనలను ఖండిస్తూ,మునుల హృదయాలలో హంసవలె విహరించే హరీ నీకు జయము జయము

.

కాళియుని విషాన్ని హరించి,జనరంజకుడవై,యదుకుల రత్నమై వెలిగే హరీ నీకు జయము జయము....

.

మధు-ముర రాక్షసులను వధించి,గరుత్మంతుని అధిరోహించి,దేవలోకాన్ని రక్షించిన హరీ నీకు జయము జయము....

.

కలువరేకుల వంటి కన్నులతో,భవమోచన కలిగించే,త్రిభువన నాధుడవైన హరీ నీకు జయము జయము....

.

జానకి దేవిని చేపట్టి,అధర్మాన్ని జయించి,రావణుడిని వధించిన హరీ నీకు జయము జయము...

.

నీలమేఘ శ్యాముడవై,మంధర పర్వతాన్ని మోసి, చంద్రుని వలె అందమైన ముఖారవిందాన్ని కలిగిన హరీ నీకు జయము జయము...

.

నీ చరణారవిందాలకి ప్రణమిల్లుతూ,నీ కరుణా కటాక్ష వీక్షణాలు కోరుతూ...జయదేవుడు నీకై వ్రాసిన,మంగళకరమైన గీతం ఈ గీతం....

.

హరీ నీకు జయము జయము...శ్రీ హరీ నీకు జయము జయము..

"ఈశ్వర అల్లా తేరే నామ్!మనకే !

"ఈశ్వర అల్లా తేరే నామ్!మనకే !

మిగతా ధర్మాలవాళ్లు పోరబాటున కూడా "ఈశ్వర అల్లా తేరే నామ్" అని అనడంలేదు!.

(Narasimha Rao Vinjamuri.గారికి కృతజ్ఞలతో.)

.

కొందరు సూడో హిందువులు సెక్యులర్ పేరుతో, క్రిస్టియన్, ముస్లింమతాల పోస్టింగులు, వాళ్ళవే కావచ్చు లేక, షేర్ చేసినవి కావచ్చు. వీటిని FB లో పోస్ట్ చెయ్యడం జరుగుతోంది.

పరమత సహనం అంటే మన మతాన్ని ముండ మోయించుకొనడం అని కాదు. 

మేజర్ మతాన్ని, మైనర్ మతాలవాళ్లు గౌరవించాలి. 

మేజర్ మతంవాళ్లు మైనర్ మతలవాళ్లను కాపాడాలి. 

ఇది పద్ధతి. 

ఇలాకాక మనదేశంలో 20%కు మించి లేని పరమతాలవాళ్లు,

హిందూ మతాన్ని సెక్యులర్ పేరుతో బ్లాక్ మైల్ చేసి, బెదిరించి రోజురోజుకూ మీరిపోతున్నారు. 

దానితోపాటు మన హిందువుల్లో కొందరు(వాళ్ళు ఎలా హిందువులు అయ్యోరో నాకు తెలియదు),

రోజూ పొద్దున్నలేస్తే హిందూ ధర్మాన్ని,ఆచారాలనూ, bjpని తిడుతూ, పరమతాలవాళ్ళు చేసే అన్యాయాలను చూస్తూకూడా, ఒక్కమాట ధైర్యంగా కామెంటు చేయలేని,

చేతగాని, చేవ ఉడిగిన జనాలయిపోతున్నారు. 

అలా చేసేవాళ్ళకంతా ఒక మనవి.

మీరు మీ ధర్మాన్ని పొగడండి. లేదా మానెయ్యండి. కాకపోతే పరమతలకు jai కొట్టవద్దండి. 

ఇది కూడా పరమత సహనమే! కాదంటారా?

.

మిగతా ధర్మాలవాళ్లు పోరబాటున కూడా "ఈశ్వర అల్లా తేరే నామ్" అని అనడంలేదు.

Saturday, April 15, 2017

చమత్కార శ్లోకం!

చమత్కార శ్లోకం!

.

ఏకా భార్యా ప్రకృతి రచలా, చంచలాచ ద్వితీయా 

పుత్రోనంగో, త్రిభువన జయీ,మన్మథో దుర్నివారః

శేషశ్శయ్యా ప్యుదధి శయనం, వాహనం పన్నగారిః

స్మారం స్మారం స్వగృహ చరితం దారు భూతొ మురారి:

.

ఒకాయన ఉత్కళ దేశం లో వున్న జగన్నాథుని దర్శించాడట. 

అక్కడి విగ్రహం చెక్కతో చేయబడి ఉండడం చూసి ఆశ్చర్య పోయాడట. ఎందుకు? సామాన్యంగా అన్ని దేవాలయాల్లో విగ్రహాలు రాతితోగానీ లోహాలతో గానీ చేయబడి వుంటాయి. ఆ దారుమూర్తిని చూసిన ఆదికవి మదిలో ఒక చమత్కార శ్లోకం మెరిసింది.

అదేమంటే శ్రీ మహా విష్ణువు తన కుటుంబం లోని వారి ప్రవర్తనలు చూసి తట్టుకోలేక కొయ్యబారి పోయాడట. విష్ణుమూర్తికి యిద్దరు భార్యలు ఒకావిడ ఒకరు కదలకుండా వుండే ప్రకృతి (భూదేవి)ఇంకొకావిడేమో ఒకచోట ఉండకుండా మనుష్యులను మారుస్తూ తిరుగుతూ వుంటుందిట. కొడుకు చూద్దామా అంటే ఎంతో దుర్మార్గుడని అందరితో తిట్లు తింటూ వుంటాడు.అందర్నీ బాధిస్తూ వుంటాడు. వాడేమైనా బలంగా వున్నాడా అంటే వాడికి శరీరమే లేదు. ఒక్క క్షణం విశ్రాంతి తీసుకుందామా అంటే తాను నడుము వాల్చేది ఒక పెద్ద పాము మీద మెత్తగా వుంటుంది కానీ ఎంతసేపూ బుసలు కొడుతూ వుంటుంది.

ఒక తలా ఏమన్నా వెయ్యితలలాయే ఒకటి తర్వాత ఒకదానితో బుసలు కొడుతూంటాడు.

అది ఉండేది సముద్ర మధ్య లో అన్నీ అలలే హోరున శబ్దం ఒక అల అటువైపునుండి కొడితే ఇంకొకటి యిటువైపునుంచి కొడుతుంది. పోనీ వాహనమై ఎక్కి బయటికి పోదామా అంటే అది కూడా ఒక గ్రద్ద, పైన ఎగురుతూ పోతూవుంటే కింద పాము కనబడితే చాలు 

తన యజమాని పని మర్చిపోయి గబుక్కున క్రిందికి దిగి ఆ పామును కాళ్లతో పట్టుకొని తినేదాకా కదలడు. ఇవన్నీ తలుచుకొని తలుచుకొని విష్ణువు కొయ్యబారి పోయాడట.

.

కవుల మనసులో ఏది మెరిస్తే అది చమత్కారంగా చెప్పేస్తారు.

_సుచిత్రా సేన్!

_సుచిత్రా సేన్!

.

సుచిత్రా సేన్ బెంగాలీ చిత్రములో వహించిన పాత్రలను 

తెలుగులో సావిత్రి, హిందీలో వహీదా రహ్మాన్ పోషించారు. 

దీనిని బట్టి మనము బెంగాలీ చిత్రాలను చూడకపోయినా ఆమె నటనను గురించి ఊహించుకోవడానికి అవకాశము ఉంటుంది. 

ఉత్తంకుమారుతో ఆమె జోడీ హిందీలో రాజ్‌కపూర్-నర్గీస్, 

తెలుగులో నాగేశ్వరరావు-సావిత్రి లాటిది. వారిరువురు నటించిన చిత్రాలను ప్రేక్షకులు అమితముగా ఆదరించారు. ఏ కళాకారులకైనా 

ఆ కళను అనుభవించే రసికులు ఆదరిస్తే అంతకన్న కావలసినదేముంది?

.

ఆమె నటించిన కొన్ని చిత్రములను సంక్షిప్తముగా పరిశిలిస్తే 

ఆమెను ఎందుకు గొప్ప నటి అంటారో మనకు తెలుస్తుంది, 

కథా పాత్రల వైవిధ్యమును మనము అర్థము చేసికొనవచ్చును. 

ఇందులో ఎన్నో చలన చిత్రాలు యూట్యూబులో చూచి ఆనందించవచ్చును.

Friday, April 14, 2017

“గజ క్రిమి రూపేణ ” .

“గజ క్రిమి రూపేణ ”

.

"సిరి దా వచ్చిన వచ్చును

సలలితముగ నారికేళ సలిలము భంగిన్

సిరి దాఁ బోయిన బోవును

కరిమింగిన వెలగపండు కరణిని సుమతీ!

.

తాత్పర్యం:

.

సంపద వచ్చినప్పుడు కొబ్బరికాయలోకి

నీరు వచ్చిన విధంగా రమ్యంగానే ఉంటుంది.

అలాగే పోయినప్పుడు ఏనుగు మింగిన

వెలగపండులో గుంజు మాయమైనట్లే పోతుంది.

.

ఓ సుమతీ ! 

సంపద యొక్క రాకడ పోకడ రెండూ కూడ అద్ఫుతంగానే ఉంటాయి. 

కొబ్బరి కాయలోకి నీరు ఎలా వచ్చాయో ఆ విధంగానే డబ్బు రావడం మొదలు పెడితే తెలియకుండానే కుప్పలు తెప్పలు గా వచ్చిపడుతుంది. ఆ సమయం లో తెలివైన వాడు విచక్షణ తో జాగ్రత్త పడి దాచుకుంటాడు.

అలాగే డబ్బు పోవడం మొదలు పెడితే ఏనుగు మ్రింగిన వెలగ పండు లోని గుజ్జు లాగ మాయమై పోతుంది. కాబట్టి బుద్ధిమంతుడు సరైన సమయం లో జాగ్రత్త పడి పొదుపు చేయాలి.

.

‘ కరి మ్రింగిన వెలగపండు’ అనగా ‘ఏనుగు తిన్న వెలగ పండు’ అని, ఏనుగు యొక్క గొప్పదైన జీర్ణశక్తి వలన అది మ్రింగిన వెలగ పండు అలాగే ఉండి దాని లోని గుజ్జు మాయ మౌతుందని తెలుగు కవులు వ్రాశారు . 

.

కాని సంస్కృతం లో ‘గజ భుక్త కపిత్థవత్ ’ అని గలదు.

దీనికి “గజ క్రిమి రూపేణ ” అని వ్యాఖ్య.

కంటికి కనపడని క్రిమి వెలగ కాయ లోనికి ప్రవేశించి 

గుజ్జు నంతటిని నల్లగా మార్చి వేస్తుందని ,

‘కరి అనగా నలుపు ’అని, “ కరి మ్రింగిన ”అంటే “నల్లగా మారిన ” అని అర్థం చెపుతున్నారు. ఆంధ్రుల సాంఘీక చరత్ర లో 

శ్రీ సురవరం ప్రతాపరెడ్డి గారు ఈ విషయాన్ని చర్చించారు.

చనిపోయిన పెద్దలు మనకు మరలా కలలో కనిపిస్తే వారి ఆశీస్సులు మనకు లబిస్తున్నయి అని అర్దం...

చనిపోయిన పెద్దలు మనకు మరలా కలలో కనిపిస్తే వారి ఆశీస్సులు మనకు లబిస్తున్నయి అని అర్దం... మంచిదే ..బాదపడాల్సీన పనిలేదు

.

పరలోకాని చేరువైనా మన పూర్వికులా ఆత్మల గత జన్మ తాలుకు జ్ఞాపకాలు వారిని వీడక ఆ జన్మలో వారికి ఎవరిపై ఎక్కువ మక్కువ కలదో వారిని ఆశ్రయిస్తూ ఉంటారు వారు నిద్రలో ఉన్నప్పుడైనా లెదా మెలకువలో అయినా ..

నిద్రలో అయిథే కలల రూపంలో ,,

.

మెలకువలో అయితే తలపుల రూపంలో వారికి జ్ఞప్తికి వస్తుంటారు ..

అప్పుడు వారు తమసంబందీకులకు అందించాల్సిన అశీర్వాదాలైనా లేద సూచనలైనా తిన్నగా మెదడుకే సంకేతాలను అందిస్తారు ..ఎందుకంటే వారి ఆత్మ అపుడు చైతన్య స్తితిలో ఉండదు కనుక సూక్ష్మ రూపంలో ఉంటుంది కనుక 

.

ఆత్మ తాలూకు ఆత్మీయ మిత్రులందరూ కలుసుకునేది చీకటి శూన్యంలోనే 

అందుకే చీకటి అవసరం ఆత్మకి ఉంటుంది

వెలుతురులో ఆత్మలు ప్రసరించలేవు ..అలా చేయడం ఒక్క దివ్యాత్మలకే సాద్యం

.

Thursday, April 13, 2017

మహా భారత యుద్ధంలో ...ఉప పాండవులు.!

మహా భారత యుద్ధంలో ...ఉప పాండవులు.!

.

త్రేతాయుగపు కాలంనాటి హరిశ్చంద్రుని సత్యవ్రత దీక్షను పరీక్షించాలని విశ్వామిత్రుడు అతనిరాజ్యము, భార్య, పిల్లలు కట్టు బట్టలతో సహా వదిలి పొమ్మని ఆదేశిస్తాడు... 

ఈక్రమంలో రాణిపై చేయికూడా చేసుకుంటాడు... ఆ సమయంలో పరమ వీరులయిన అయిదుగురు సైనికులు/రక్షకభటులువిశ్వామిత్రుని చర్యకు మండిపడి అతనిచర్యలను ఖండిస్తారు... దీనికి ఆగ్రహం చెందినవిశ్వామిత్రుడు మీకు ఈ జన్మలో మోక్షం రాకపోవుకాక అని శపిస్తాడు... ... 

భీతిల్లిన ఆ రక్షకభటులుమునివర్యుని శాంతింపజేసి శాపానికి విరుగుడు ప్రసాదించమని వేడుకుంటారు.. శాంతించినవిశ్వామిత్రుడు మీరు వచ్చేజన్మలో ఏ బంధాలు ఏర్పడక ముందే చనిపోవుదురు, తర్వాతి జన్మలోపాండవుల పుత్రులుగా జన్మించి ఏ తప్పు చేయనప్పటికీ అశ్వథ్థామ చేతిలో నిద్రించే సమయంలోమరణించి మోక్షం పొందుతారు అని అభయమిస్తాడు... 

(వారిని చంపిన అశ్వథ్థామ రహస్యం తల్లిఅయిన ఉత్తర గర్భంలో ఉన్న పరిక్షిత్తుకు (అభిమన్యుని కుమారునికి) తెలుస్తుంది... 

ఈ విషయంతెలుసుకున్న అశ్వథ్థామ ఆ గర్భస్థ శిశువును హతమార్చాలని కూడా చూస్తాడట... కానీ శ్రీకృష్ణుడుకాపాడతాడని ఇంకొక కథ ఉంది) ఆ విధంగా పుట్టిన వారే ఉప పాండవులు....

.

“ధర్మరాజు కు పాంచాలియందు ప్రతివింధ్యుడు,భీమునికి శ్రుతసోముడు, అర్జునునకు శ్రుత కీర్తి,నకులునకు శతానీకుడు, సహదేవునకు శ్రుత సేనుడు కలిగారు. వీరు కాక ధర్మరాజుకు స్వయంవరంలో భార్యయైన దేవిక అనే ఆమెకు యౌధేయుడు కలిగాడు. భీమునికి జలంధర అనే ఆమెయందు సర్వగుడు కలిగాడు. అర్జునునకు సుభద్రయందు అభిమన్యుడు కలిగాడు. నకులునకు చేది రాజపుత్రి కరేణుమతికి నిరమిత్రుడు కలిగాడు. సహదేవునికి స్వయంవరం మూలంగా లభించిన భార్య విజయకు సుహోత్రుడు కలిగాడు.భీమునకు హిడింబ వలన ఘటోత్కచుడు కలిగాడు. వీళ్ళు మొత్తం పదకొండు మంది.”

1.ధర్మ రాజు+ద్రౌపది= ప్రతివింధ్యుడు,

2.భీముడు+ద్రౌపది= శ్రుతసోముడు

3.అర్జునుడు+ద్రౌపది= శ్రుత కీర్తి

4.నకులుడు+ ద్రౌపది=శతానీకుడు

5.సహదేవుడు+ద్రౌపది= శ్రుత సేనుడు

6.ధర్మరాజు+దేవిక=యౌధేయుడు.

7.భీముడు+జలంధర=సర్వగుడు

8.భీముడు+హిడింబ= ఘటోత్కచుడు

9.అర్జునుడు+సుభద్ర=అభిమన్యుడు.

10.నకులుడు+కరేణుమతి=నిరమిత్రుడు.

11.సహదేవుడు+విజయ=సుహోత్రుడు.

వీరిలో భీమునికి హిడింబ వలన కలిగిన ఘటోత్కచుడే పెద్దవాడు. పాంచాలి వలన కలిగిన వారు కాక, మిగిలినవారంతా యుద్ధం లో మరణించారు. ఉపపాండవులలో మిగిలిన, పాంచాలి పుత్రులు ఐదిగురిని పాండవులుగా భ్రమించి, అశ్వద్ధామ నిదరపోతుండగా చంపేశాడు. ఇదీ ఉపపాండవుల చరిత్ర. ఇక అభిమన్యునికి ఉత్తర కు జన్మించినవాడు పరీక్షిత్తు.

వీరుకాక అర్జునునికి ఉలూపి, చిత్రాంగద అనే ఇద్దరు భార్యలున్నారు. ఇందులో చిత్రాంగద కుమారుడు భభ్రువాహనుడు, ఇతను మణి పురాజ్యాధిపతి, తాత గారి రాజ్యానికి వారసుడయ్యాడు,అందుకు ఉప పాండవులలో చేర్చలేదు. ఇతను భారత యుద్ధం తరవాత బతికి ఉన్నవాడు.

రావోయి బంగారు మామా! (బంగారిమామ పాటలు- కొనకళ్ల వెంకటరత్నం.) .

రావోయి బంగారు మామా!

(బంగారిమామ పాటలు- కొనకళ్ల వెంకటరత్నం.)

.

రావోయి బంగారిమామా

నీతోటి

రహస్య మొకటున్నదోయీ

నీళ్లతూరల వెన్క

నిలుచున్న పాటనే

జలజలల్‌ విని, గుండె

ఝల్లుమంటున్నాది-

రావోయి...

.

అవిసె పువ్వులు రెండు

అందకున్నయి నాకు;

తుంచి నా సిగలోన

తురిమి పోదువుగాని-

రావోయి...

ఏటి పడవసరంగు

పాట గిరికీలలో

చెలికాడ మనసొదల్‌

కలబోసుకుందాము-

రావోయి...

https://www.youtube.com/watch?v=Cz3af36H23g

Wednesday, April 12, 2017

Aja sanam...

Aja sanam...

Wonderfull duet of  Chori Chori.
For generations... this song lasts..
Nargis & Rajkapoor.

Tuesday, April 11, 2017

వైవాహిక జీవితం.. ఘర్షణ !

వైవాహిక జీవితం.. ఘర్షణ !

.

25ఏళ్లు అయిన సందర్భంగా బెంగుళూరులో ఒక జంట పెద్ద విందు ఏర్పాటు చేసింది. జాతీయ మీడియా ప్రతినిధులు కూడా దానికి హాజరయ్యారు. ప్రెస్‌ వాళ్లు రావాల్సిన అంత విశేషం ఏముంది అంటే వారిరువురు పాతికేళ్లలో ఒక్కసారి కూడా ఘర్షణ పడలేదు. జాతీయ మీడియాను కూడా ఈ పాయింటు ఆకర్షించింది. మొత్తానికి విందుకు వచ్చిన విలేకరులు ఆ భర్తను పదేపదే ప్రశ్నలు అడిగారు..ఒక్కసారైనా గొడవ పడకుండా ఎలా ఉండగలిగారు? ఆ రహస్యం ఏదో ప్రజలకు చెబితే సుఖసంతోషాలతో వర్థిల్లుతారు కదా అని అడిగారు. మొదట చెప్పటానికి నిరాకరించిన భర్త మొత్తం మీద ఒక ఛానెల్‌ విలేకరి వత్తిడిని భరించలేక పక్కకి తీసుకెళ్లి రహస్యం ఏంటో చెప్పసాగాడు..

......

పాతికేళ్ల క్రితం, మా పెళ్లయిన కొత్తలో..హనిమూన్‌కు ఒక హిల్‌ సెంటర్‌కి వెళ్లాము.

నా భార్య గుర్రం ఎక్కుతా అని ముచ్చటపడింది. ఇద్దరం చెరో గుర్రం ఎక్కాం. మా ఆవిడ ఎక్కిన గుర్రం ఎందుకో భయపడి కొద్ది దూరం వెళ్లాకా ఆమెను కిందపడేసింది. ఖంగుతిన్న నా భార్య గుర్రంకేసి వేలు పెట్టి చూపిస్తూ "ఫస్ట్‌ టైమ్‌" అంది. నా గుర్రం సాఫీగానే వెళ్తోంది.

ఓ ఫర్లాంగు వెళ్లగానే మళ్లీ ఆ పెంకి గుర్రం నా శ్రీమతిని ఒక్క ఉదుటున కిందకి తోసేసింది.

కోపంతో ఆమె గుర్రం కేసి చూపుడు వేలు చూపిస్తూ "సెకండ్‌ టైమ్‌" అంది. ఇంక హోటల్‌కి కిలోమీటరు దూరంలో ఉన్నాం..10నిముషాల్లో వెళ్లిపోతాం అనగా మరోమారు ఒక్క గెంతు గెంతిని గుర్రం మా ఆవిడ్ని కిందకి విసిరేసింది. ఆవేశంతో ఊగిపోయిన నా భార్య "థర్డ్‌ టైమ్‌" అంటూ పర్సులో నుంచి తుపాకి తీసి దానిపై బులెట్ల వర్షం కురింపించి చంపేసింది.

అది చూసి నా మతిపోయింది. ఎంతైనా మూగజీవం కదా! దానికేం తెలుస్తుంది. కోపం వచ్చి నా భార్యను "నీకేమైనా మెంటాలా? సైకోవా నువ్వేమైనా? కొద్దిగ కూడా కనికరం లేదా నీకు యూ ఫూల్‌" అని తిట్టేశాను.

వెంటనే నా భార్య తన చూపుడు వేలు నాకేసి తిప్పి "ఫస్ట్‌ టైమ్‌" అంది.

అంతే ఇంక నా వైవాహిక జీవితంలో ఇప్పటిదాకా గొడవల్లేవన్నాడా ఆదర్శ భర్త. 😉😂

శక్తి పీఠాలు !

            ( చిత్రం .... వైష్ణవిదేవి-జ్వాలాక్షేత్రం-హిమాచల్‌ ప్రదేశ్‌.)

.

శక్తి పీఠాలు !

హిందువులు ఆరాధించే దేవాలయాల్లో పురాణగాథలు, ఆధారాల పరంగా ప్రాధాన్యత సంతరించుకున్న కొన్ని స్థలాలను శక్తి పీఠాలు అంటారు. 

18 ప్రధానమైన శక్తి పీఠాలను అష్టాదశ శక్తిపీఠాలు అంటారు.

దీనికి ఒక పురాణగాథ ఉంది. ఒకప్పుడు దక్షుడు బృహస్పతియాగం చేసేటప్పుడు అందరినీ ఆహ్వానిస్తాడు. కానీ కూతురు, అల్లుడిని పిలువడు. ఎందుకంటే దక్షుని కుమార్తె సతీదేవి (దాక్షాయని) తండ్రి మాటకు విరుద్ధంగా శివుడిని పెళ్లాడుతుంది. పుట్టింటివారు ప్రత్యేకంగా పిలువాలేమిటి?అని సతీదేవి శివుడు వారించినా వినకుండా ప్రథమ గణాలను వెంట బెట్టుకుని యాగానికి వెళ్తుంది. అక్కడ అవమానానికి గురవుతుంది. 

అవమాన్ని సహించలేక ఆమె యాగాగ్నిలో భస్మమైంది. ఆగ్రహించిన శివుడు తన గణాలతో యాగశాలను ధ్వంసం చేస్తాడు.

కానీ సతీవియోగ దుఃఖం తీరని శివుడు ఆమె మృతదేహాన్ని అంటిపెట్టుకుని ఉండి తన జగద్రక్షణాకార్యాన్ని మాని వేస్తాడు. దేవతల ప్రార్థనలు మన్నించి విష్ణువు సుదర్శన చక్రంతో ఆ మృతదేహాన్ని ఖండాలుగా చేసి శివుడిని కర్తవ్యోన్ముఖుడిని చేస్తాడు. సతీదేవి శరీర భాగాలు పడిన స్థలాలు శక్తిపీఠాలుగా భక్తులకు ముఖ్యంగా తంత్ర పాదకులకు ఆరాధనా స్థలాలయ్యాయి.

ప్రతి శక్తిపీఠంలోనూ దాక్షాయని మాత భైరవుని (శివుని)కి తోడుగా దర్శనమిస్తుంది. 

1. శాంకరీదేవి-శ్రీలంక:- ఈ మందిరం ఎక్కడుందో స్పష్టమైన ఆధారాలు లేవు. కానీ ఒక వివరణ ప్రకారం ఇది దేశం తూర్పు ట్రిన్‌కోమలిలో ఉండొచ్చని నమ్మకం. 17వ శతాబ్ధంలో పోర్చుగీసు వారు ఫిరంగుల వల్ల మందిరం నాశనమయ్యిందంటారు. ప్రస్తుతం ఆ ప్రదేశంలో ఒక స్తంభం మాత్రం ఉంది. దగ్గరలో త్రికోణ శహపరస్వామి అని పిలువబడే శివుని మందిరం ఉంది. ఆ మందిరం పక్కనే ఒక దేవీ మందిరం కూడా ఉంది. ట్రిన్‌కోమలీ కాళీ మందిరం ప్రసిద్ధమైనది. 

.

2. కామాక్షిదేవి-కాంచీపురం, తమిళనాడు :- మద్రాసు నగరానికి 70 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉంది. 

.

3. శృంఖలాదేవి-ప్రద్యుమ్ననగరం, పశ్చిమబెంగాల్‌: ఇది కోల్‌కతాకు 80 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉంది. కానీ ఇప్పుడు ఏ విధమైన మందిరం గుర్తులు లేవు. అయితే కోల్‌కతాకు 135 కిలోమీటర్ల దూరంలోని గంగాసాగర్‌ కూడా ఒక శక్తిపీఠంగా పరిగణించబడుతోంది. 

.

4. చాముండేశ్వరీదేవి-కొంచపట్టణం మైసూరు, కర్ణాటకలో ఉంది. 

.

5. జోగులాంబదేవి - అలంపూర్‌, మహబూబ్‌నగర్‌ జిల్లా, ఆంధ్రప్రదేశ్‌. కర్నూలు జిల్లా కేంద్రం నుంచి 27 కిలోమీటర్ల దూరంలో తుంగ, భద్ర నదులు తుంగభద్రానదిగా కలిసే స్థలంలో ఉంది. 

.

6. భ్రమరాంబికాదేవి-శ్రీశైలం, ఆంధ్రప్రదేశ్‌:- కృష్ణానది తీరాన అమ్మవారు మళ్లికార్జున స్వామి సమేతులై ఉంది. శ్రీశైలం 12 జ్యోతిర్లింగాలలో ఒకటి. 

.

7. మహాలక్ష్మీదేవి-కొల్హాపూర్‌, మహారాష్ట్ర :- ఆలయంలో ప్రధాన దేవతా విగ్రహం స్వచ్ఛమైన మణిశిలతో చేశారు. అమ్మవారి తలమైన ఐదు తలల శేషుని చత్రం ఉంది. ప్రతి సంవ్సతరం మూడుసార్లు అమ్మవారి పాదాలపై సూర్యరశ్మిపడుతుంది. 

.

8. ఏకవీరిక (ఏకరూపాదేవి), మాహుర్యం లేదా మహార్‌, నాందేడ్‌ జిల్లా మహారాష్ట్ర : - ఇక్కడ అమ్మవారిని రేణుకామాతగా కొలుస్తారు. షిరిడీ నుంచి ఈ మాతను దర్శించుకోవచ్చును. 

.

9. మహాకాళి-ఉజ్చయిని , మధ్యప్రదేశ్‌:- ఇది ఒకప్పుడు అవంతినగరం అనబడే క్షిప్రానది తీరానుంది. 

.

10. పురుహూతిక-పీఠిక లేదా పిఠాపురం, ఆంధ్రప్రదేశ్‌:- కుకుటేశ్వరస్వామి సమేతమై ఉన్న అమ్మవారు 

.

11. గిరిజాదేవి-ఓడ్య, ఒరిస్సా:- జాజ్‌పూర్‌ నుంచి 20 కిలోమీటర్లు ఒరిస్సా వైతరణి నది తీరాన ఉంది. 

.

12. మాణిక్యాంబ దేవి-దక్షవాటిక లేదా ద్రాక్షారామం, ఆంధ్రప్రదేశ్‌:- కాకినాడ నుంచి 20 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉంది. 

.

13. కామరూపాదేవి- హరిక్షేత్రం, అస్సోం:- గౌహతి నుంచి 18 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉంది. బ్రహ్మపుత్రనది తీరంలో ఇక్కడ ప్రతి సంవత్సరం ఆషాఢమాసంలో అంబవాచి ఉత్సవం జరుగుతుంది. 

.

14. మాధవేశ్వరిదేవి- ప్రయాగ, అలహాబాదు, ఉత్తరప్రదేశ్‌:- త్రివేణి సంగమం సమీపంలో ఉంది. అమ్మవారిని అలోపిదేవి అని కూడా అంటారు. 

.

15. వైష్ణవిదేవి-జ్వాలాక్షేత్రం-హిమాచల్‌ ప్రదేశ్‌:- కాంగ్రా వద్ద అమ్మవారి విగ్రహం ఉండదు. ఏడు జ్వాలలు పురాతన కాలం నుంచి వెలుగుతున్నాయి. 

.

16. మంగళగౌరిదేవి-గయా, బీహారు:- పాట్నా నుంచి 74 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉంది. 

.

17. విశాలాక్షిదేవి-వారణాసి, ఉత్తర ప్రదేశ్‌లో ఉంది. 

.

18. సరస్వతి దేవి- జమ్మూకాశ్మీర్‌:- అమ్మవారిని కీర్‌భవానీ అని కూడా అంటారు. పాక్‌ ఆక్రమిత కాశ్మీరులో ముజఫరహాబాద్‌కు 150 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉంది. 

.

శక్తిపీఠాల వివరాలు ఆదిశంకరాచార్యులు 

వ్రాసిన క్రింది పద్యాల నుండి సంగ్రహించబడినవి.

లంకాయాం శాంకరీదేవి , కామాక్షి కాంచికాపురే /

ప్రద్యుమ్నే శృంఖలాదేవి , చాముండా క్రౌంచపట్టణే //

అలంపురే జోగులాంబా , శ్రీశైలే భ్రమరాంబికా /

కొల్హాపురే మహాలక్ష్మి , మాహుర్యే ఏకవీరికా //

ఉజ్జయిన్యాం మహాకాళి , పీఠికాయాం పురుహూతికా /

ఓఢ్యాణే గిరిజాదేవి , మాణిక్యా దక్షవాటికే //

హరిక్షేత్రే కామరూపి , ప్రయాగే మాధవేశ్వరి /

జ్వాలాయాం వైష్ణవిదేవి , గయా మాంగల్యగౌరికా //

వారణాశ్యాం విశాలాక్షి , కాశ్మీరే తు సరస్వతి /

అష్టాదశ శక్తిపీఠాని , యోగినామపి దుర్లభం //

సాయంకాలే పఠేన్నిత్యం , సర్వశతృవినాశనం /

సర్వరోగహరం దివ్యం , సర్వసంపత్కరం శుభం //


వెయ్య బోవని తలుపు తియ్య మంటూ పిలుపు...

దేవులపల్లి కృష్ణ శాస్త్రి ..గారి భావ కవిత. 

బొడ్డుపల్లి సుబ్బలక్ష్మి గారి పాట .

మీకు అందిస్తున్నది వింజమూరి వెంకట అప్పారావు...

.మా తాత గారు దేవులపల్లి వెంకట కృష్ణ శాస్త్రి గారి ఈ భావ గీతం మరుగున పడి పోయింది.

.

(ఇది 1935 లో రాసిన గీతం.....మా ఇంట్లో ఇప్పటికి పాడు కుంటాం .)

.

వెయ్య బోవని తలుపు తియ్య మంటూ పిలుపు...

..

రాధా కెందుకు నవ్వు గొలుపు....

.

నీలోన నాలోన నిదుర పోయే వలపు

.

మేలుకొంటే లేదు తలపు...

.

విశ్వమంతా ప్రాణ విభుని మందిరం అయెతే

.

విధి వాకలి ఏది చెల్లెలా ....

.

విశ్వ విభుడే రాధా వెంట నంటి రాగ

.

పిలుపేది.. తలుపు ఏది ... .చెల్లెలా .

మణి ..కడియంలో ఉంటే యేమిటి? ..పేటలోఉంటే యేమిటి?

తిరుపతి వెంకట్ కవులు !

మణి ..కడియంలో ఉంటే యేమిటి? ..పేటలోఉంటే యేమిటి?

....

ఆ జంట కవుల పూర్తి నామధేయములు దివాకర్ల తిరుపతి శాస్త్రి, 

చెళ్ళపిళ్ళ వేంకట శాస్త్రి.

దివాకర్లవారిది పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా, భీమవరం తాలూకా, ఎండ గండి గ్రామం.

తల్లిదండ్రులు:-శేషమ - వేంకటావధాని.

ప్రజోత్పత్తి నామ సంవత్సర ఫాల్గుణ శుద్ధ దశమీ బుధవారం జననం.(1872).

.

చెళ్ళపిళ్ళ వారిది తూర్పు గోదావరి జిల్లా,ధవళీశ్వరం సమీపమున గల కడియము గ్రామం.

తల్లిదండ్రులు:- చంద్రమ్మ - కామయ్య.

ప్రమోదూత నామ సంవత్సర శ్రావణ శుద్ధ ద్వాదశీ సోమ వారం.(1870)

.

ఈ జంట కవులు నర్మోక్తులతో, హాస్య సంభాషణతో, చతుర వచో విలాసంతో, సభాసదులను ఆనంద పరవశుల్ని చేసే వారు. 

వాగ్గాంభీర్యంతో ప్రత్యర్థుల్ని అవాక్కయేలా చేసేవారు. 

సరస సంభాషణలో కూడా వీరుతక్కువవారేంకాదు.

.

ఒకపర్యాయం వీరు .మండపేటలో కళాభిజ్ఞత, లోకజ్ఞత, రసజ్ఞత గల 

" మణి " అనఁబడే వేశ్యను చూచి, ఆమె చేసిన నాట్యాన్ని చూచారు.

చాలా సంతోషింఛారు. అభినందించారు.

.

అంతటితో ఊరుకోక ఆమెతో కొంటెగా " మణి మామూలుగా 

ఉండే కంటే " కడియం " లో ఉంటే సార్థకత లభిస్తుంది. 

శోభస్కరంగా ఉంటుంది. అన్నారు.

(వారిది కడియం గ్రామమేకదా! అక్కడుంటే--- ఊఁ ----అన్ని విధాలా చాలా బాగా ఉంటుందని వారి నర్మ గర్భ సంభాషణా సారాంశం.)

.

వెంటనే ఆమె ఆకవులతో చమత్కారం ఉట్టిపడేలాగా సమాధానం చెప్పి వారిని మరింత మెప్పించింది.

ఏమందో చూడండి.

"మహాకవులు మీకు తెలియని దేముంది? 

స్వచ్ఛమైన మణి (ఆమె నిర్మల అన్న మాట.)కడియంలో ఉంటే యేమిటి? పేటలో(మండపేట, ఆమె నివాస గ్రామం) ఉంటే యేమిటి?

.

వెంకట శాస్త్రిగారి చతురతకు దీటైన చతురతనామె కనఁబరచింది కదూ?

Monday, April 10, 2017

శ్రీకృష్ణ లీలలు – యమళార్జున భంజనమ్

నీ పలుగాకి పనులకు గోపెమ్మ...

కోపించి నిను రోట బంధించెనంటా...

ఊపునబోయీ మాకులకూలిచి....

ఊపునబోయీ మాకులకూలిచి... శాపాలు బాపితివంటా....ఆ...

కృష్ణా... ముకుందా... మురారి

జయ గోవింద బృందావిహారీ...

కృష్ణా... ముకుందా... మురారి

.

శ్రీకృష్ణ లీలలు – యమళార్జున భంజనమ్

.

శ్రీమద్భాగవతము లోని కథ

.

అల్లరి నల్లనయ్య తల్లిమీద కినుకబూని దధిభాండమును పగులగొట్టాడు. పొరుగింటిలో దూరి ఱోలు తిరగవేసి దానిమీదకెక్కి ఉట్టిమీదనున్న వెన్నను తీసి ఒక కోతికి ఇచ్చాడు. ఇటువంటి అల్లరి పనులు చేస్తున్న దొఱదొంగను చూచి యశోద “కన్నయ్య! నీవింతవరకూ ఎవరికి చిక్కలేదనీ ఎవరూ నీ ముద్దుమోము చూచి నిన్ను శిక్షించలేదనీ బొత్తిగా అదురూ బెదురూ లేకుండా అల్లరి పనులు చేస్తున్నావు. ఇవాళ ఎలా తప్పించుకుంటావో చూస్తాను” అని అన్నది. బెత్తం తెచ్చి కొడుకును బెదిరించడానికి వచ్చిన యశోద తన మదిలో ఇలా అనుకున్నది “ఇతడు పసివాడు అనుకొందామంటే కనీవినీ ఎఱుగని అత్యబ్ధుత కార్యాలు చేస్తున్నాడు. బెదిరించి బుద్ధులు నేర్పుదామనుకుంటే తనంతట తానే బుద్ధిగా ఉంటున్నాడు. అలాగని వీడు చూడని చోటులేదు ఎక్కరలేని విషయములేదు. భయము అంటూ ఒకటుందని వీడికి తెలీనేతెలియదు. నాన్నా! సాహసాలు మానరా! ప్రమాదమురా! అని చెప్పినా వినడు”. ఇలా పరిపరి విధాల తలచి ఆ యశోద చివరికి “అతి గారాబము చేస్తే పిల్లలు బాగా చెడిపోతారు. అప్పుడప్పుడు నయానో భయానో మంచి గుణాలు అలవాటు చేయాలి. దుడుకుగల పిల్లలకు దండోపాయమే మంచిది” అనుకుని ఆ మాయలయ్యను బెత్తంతో జళిపించింది.

శ్రీకృష్ణుడు భయపడినట్టు నటించి ఱోలు మీదనుంచి అందెలు ఘల్లుఘల్లుమని మ్రోగుతుండగా అతివేగముగా పారిపోయాడు. ఆ తల్లి బాలకృష్ణుని వెనకాల పరుగులెట్టింది.

తనను పట్టుకోలేక అలసిపోయిన తల్లిని చూసి జాలిపడి ఆ పరమాత్మ ఆమెకు దొరికిపోయాడు! పరమయోగీశ్వరులకు సంయములకు మునులకు దొరకని ఆ భగవంతుడు భక్తురాలైన యశోదకు దొరికిపోయాడు. కన్నతండ్రిని పట్టుకున్నదే కానీ కొట్టడానికి చేతులు రాలేదు ఆ తల్లికి. యశోదాదేవి శరీరము స్వభావముకూడా పువ్వువలె మెత్తనివి. బిడ్డ మీద జాలితో దండించలేక త్రాటితో ఱోకటికి (ఉలూఖలమునకు) కట్టివేయాలనుకొన్నది. ఒక పెద్ద త్రాడు తీసుకువచ్చి ఆ బాలకృష్ణుని గట్టిగా కట్టబోయింది. కాని ఆ త్రాడు రెండంగుళాలు తక్కువయ్యింది. మరొక త్రాడు దానికి జతచేసినా మళ్ళీ రెండంగుళాలు తక్కువైనది. యశోద ఇంటిలోనున్న త్రాళ్ళన్నీ జతచేసినా ఆ నల్లనయ్య సన్నటి నడుమును చుట్టలేకపోయింది. ముజ్జగాలు దాగివున్న ఆ చిరు బొజ్జను కట్టుట ఎవరితరము? అలసిపోయిన తల్లిపై జాలిపడి నందకిశోరుడు కట్టుబడిపోయాడు. భక్తులకు పట్టుబడినట్టుగా భగవంతుడు జ్ఞానులకుగానీ మౌనులకుగానీ దానపరులకుగానీ యోగీశ్వరులకుగానీ పట్టుబడడుగదా!

యశోదాదేవి శ్రీకృష్ణుని ఇలా ఱోటికి కట్టివేసి ఇంటిపనులలో మునిగిపోయింది. బాలకృష్ణుడు ఆ ఱోలు ఈడ్చుకుంటూ పెరట్లో చాలాకాలముగా శాపగ్రస్తులై మద్దిచెట్లుగా ఉన్న నలకూబర మణిగ్రీవుల దగ్గరకువెళ్ళి వారిని కరుణించదలచి ఆ రెండు చెట్ల మధ్యనుంచి రోటిని లాక్కుంటూ వెళ్ళాడు. దానితో ఆ యమళ అర్జున వృక్షాలు కూలిపోయినాయి. అందునుంచి దిఙ్మండలము ప్రకాశింపచేయు ఇద్దరు అగ్నితుల్యులగు దివ్య పురుషులు వచ్చి స్వామిని స్తుతించి అతని అనుజ్ఞతీసుకుని కర్తవ్యొన్ముఖులై వెళ్ళిపోయారు

తొలి రోజుల్లో.. కె.ఆర్. విజయ!

తొలి రోజుల్లో.. కె.ఆర్. విజయ!

.

కె.ఆర్. విజయ తెలుగువారి అభిమాననటి కాగలిగిందంటే దాని వెనుక ఆమె సముపార్జించుకున్న సామర్థ్యం, పట్టుదల, సహనశక్తే కారణమని చెప్పాలి. అందరిలా ఆమె మొదట చిన్న చిన్న పాత్రలు ధరించి, అవకాశం లభించగానే కథానాయికగా మారలేదు. విజయ మొదటగా తమిళ చిత్రరంగంలో కథానాయికగానే ప్రవేశించింది. ఆయా సినిమాల్లో విజయ ప్రదర్శించిన అభినయం చూసి ముచ్చటపడి తెలుగు చిత్ర నిర్మాతలు తమ చిత్రాల్లో కూడా విజయకు ముఖ్య పాత్రల్ని ఇస్తూ వచ్చారు. వాటిలో ఆమె ప్రదర్శించిన హావభావాలకు ముగ్ధులైన తెలుగువాళ్లు తమ అభిమాన తారగా ఆమెకు సముచిత స్థానాన్ని కల్పించారు. విజయ కళ్లల్లో మత్తుమందు ఉంది. నాయికగా వెలుగొందిన కాలంలో కొంటె చూపులు విసురుతూ పెదాలతో చిరు దరహాసం చిందిస్తూ ప్రేక్షకుల్ని అయస్కాంతంగా ఆకర్షించే నేర్పు ఉంది. ఆ నేర్పుతోటే నాయికగా రాణిస్తూ సినీ రంగంలో మేటి స్థానాన్ని అందుకుంది.

విజయ 1947 ఫిబ్రవరి 8న కేరళలోని త్రిచూర్‌లో రామచంద్రన్, కల్యాణి దంపతులకు జన్మించింది. రామచంద్రన్ పేరుపొందిన రంగస్థల నటుడు. ఆయన 1934లో స్కూలు చదువును అర్ధంతరంగా ఆపేసి, మధుర వచ్చి, బోయ్స్ డ్రమటిక్ కంపెనీలో చేరి, దాని తరపున ఎన్నో ప్రదర్శనలిచ్చి రంగస్థల నటుడిగా మంచి పేరు సంపాదించుకున్నాడు.

విజయ పెద్దగా చదువుకోలేదు. ఆమెకు బాల్యం నుంచే నటనలో శిక్షణనిచ్చి నటిగా రూపొందడానికి తండ్రి ఎంతగానో శ్రమించారు. విజయకు నాట్యం కూడా ఆయనే నేర్పారు. ఆయన శ్రమ వృధా కాలేదు. విజయ నటిగా రూపొందింది.

తొలి చిత్రం 'కర్పగం'

ప్రముఖ రచయిత కె.ఎస్. గోపాలకృష్ణన్ 'కర్పగం' చిత్రాన్ని రూపొందిస్తూ విజయను చూశారు. చూసీ చూడగానే తన సినిమా హీరోయిన్ ఆమే అనుకుని, మరో ఆలోచనకు తావివ్వకుండా తీసుకున్నారు. ఆ సినిమా కథంతా నాయిక పాత్ర చుట్టూ తిరుగుతుంది. అలాంటి క్లిష్ట పాత్రను విజయకు ఇచ్చారంటే, ఆమెపై ఆయన ఉంచిన నమ్మకం ఏపాటిదో గ్రహించవచ్చు. 'కర్పగం' విడుదలయ్యాక అభినందనల వర్షంలో తడిసి ముద్దయింది విజయ. ఆ తర్వాత 'కైకుడుత్తదైవం', 'తొయిలాళి', 'కరుప్పుపణం' వంటి తమిళ చిత్రాల్లో నాయిక అవకాశాలు వెతుక్కుంటూ వచ్చాయి. అప్పుడే కొన్ని మలయాళ చిత్రాల్లోనూ ఆమె నటించింది.

ఆమె అంతగా చదువుకోకపోయినా తెలుగు, తమిళ, మలయాళ, ఆంగ్ల భాషల్లో మంచి ప్రావీణ్యం సంపాదించింది.

విజయలోని ముగ్ధమోహనత్వం గమనించి ఎన్టీ రామారావు తమ ఎన్.ఎ.టి. సంస్థ నిర్మించిన 'శ్రీకృష్ణ పాండవీయం'లో రుక్మిణి పాత్రనిచ్చి ప్రోత్సహించారు. అంది వచ్చిన అవకాశాన్ని ఆమె వృథా చేసుకోలేదు. తన సామర్థ్యాన్ని నిరూపించుకొంది. ఆ తర్వాత వచ్చిన 'పరమానందయ్య శిష్యుల కథ', 'అసాధ్యుడు', 'భలే అబ్బాయిలు', 'ఏకవీర' వంటి చిత్రాలు విజయను మేటితారగా రూపొందించాయి. 'భలే అబ్బాయిలు' నాటికి ఆమె వివాహం చేసుకొని పిల్లల తల్లి అయినా ఆమె అందం ఇనుమడించిందే కానీ తగ్గలేదు. ప్రేక్షకుల అభిమాన తారగా ఆమె ప్రాభవం మరింత పెరిగింది. తెలుగు సినిమాలతో పాటే తమిళ సినిమాల్లోనూ ఆమె మంచి డిమాండ్ సంపాదించుకుంది. ఉత్తమనటిగా తమిళనాడు ప్రభుత్వ అవార్డును అందుకుంది.

'కళావర్థని' అనే నాటక సంస్థను విజయ సొంతంగా నిర్వహించేది. ప్రతిభ ఉన్న కొత్త నటీనటుల్ని ఈ సంస్థ ద్వారా అందించింది. కళావర్థని ద్వారా ఇచ్చిన నాటక ప్రదర్శనల వల్ల వసూలైన డబ్బును సంక్షేమ కార్యక్రమాలకు వినియోగించింది. తన ఇద్దరు చెల్లెళ్లకు తీరిక వేళల్లో నృత్యంలో శిక్షణ ఇస్తూ వచ్చింది. తన కూతురికి హేమలత అనే పేరు పెట్టుకుంది. సినిమాలతో తీరికలేనంత పని ఒత్తిడి ఉండటంతో కళావర్థనికి సమయం కేటాయించలేకపోతున్నానని బాధపడేది.